De Verenigde Naties zetten kunstmatige intelligentie en nieuwe digitale werelden nadrukkelijk op de stedelijke agenda, omdat de toekomst van wonen, vervoer, veiligheid, energie en publieke diensten steeds sterker wordt bepaald door data. Tijdens de derde UN Virtual Worlds Day in Genève riepen twintig VN organisaties en stedelijke experts regeringen, burgemeesters en bedrijven op om AI, digitale tweelingen, ruimtelijke intelligentie en immersieve technologie niet als gadget te behandelen, maar als gereedschap voor betere steden en sterkere gemeenschappen. De inzet is groot, omdat naar verwachting 70 procent van de wereldbevolking in 2050 in stedelijke gebieden zal wonen.
De term AI enabled citiverse klinkt futuristisch, maar raakt aan heel praktische vragen. Een stad kan via digitale modellen vooraf zien waar overstromingsgevaar groeit, hoe verkeer zich opstapelt, welke wijken te weinig voorzieningen hebben en waar energie, water of afvalbeheer tekortschieten. Als zulke systemen goed worden gebouwd, kunnen bestuurders beslissingen nemen op basis van simulaties en real time data in plaats van achteraf te reageren wanneer de schade al zichtbaar is.
De Call to Action die tijdens de bijeenkomst werd besproken, legt vijf prioriteiten op tafel. Internationale afspraken moeten lokaal uitvoerbaar worden gemaakt, AI systemen moeten betrouwbaar en inclusief zijn, data en simulatie moeten besluitvorming verbeteren, economische en sociale groei moeten verantwoord worden gestuurd en internationale samenwerking rond standaarden moet sterker worden. Daarmee probeert de VN te voorkomen dat iedere stad haar eigen digitale eiland bouwt zonder gedeelde regels, veiligheid of publieke controle.
De belofte is groot, maar de risico’s zijn dat ook. De uitvoerende briefing over AI, spatial intelligence en de citiverse waarschuwt voor zwakke governance, gebrek aan interoperabiliteit, veiligheidsproblemen, lage institutionele voorbereiding, digitale versnippering en de zogenoemde triple divide. Die kloof raakt digitale toegang, plattelandsgebieden en gender, waardoor de voordelen van nieuwe stedelijke technologie juist kunnen blijven hangen bij rijke steden, grote bedrijven en technisch sterke bevolkingsgroepen.
Dat gevaar maakt inclusie de kern van het debat. Een digitale stad is niet slim wanneer alleen camera’s, sensoren en dashboards werken, maar burgers geen vertrouwen hebben in wie de data bezit, wie de algoritmen controleert en wie profiteert van de uitkomsten. Technologie die files voorspelt, woningen plant of hulpdiensten aanstuurt, moet transparant, toetsbaar en mensgericht zijn, anders wordt de stad efficiënter op papier maar kouder in de praktijk.
Voor ontwikkelingslanden is de uitdaging nog scherper. Zij hebben vaak de grootste stedelijke druk, maar de minste middelen om digitale infrastructuur, datawetgeving, cyberveiligheid, technische standaarden en getraind personeel tegelijk op te bouwen. Als de citiverse vooral wordt ontwikkeld door machtige technologiebedrijven en rijke steden, kan de volgende stedelijke revolutie opnieuw ongelijk beginnen.
Suriname ziet bij deze VN agenda dat digitalisering van steden niet moet wachten tot problemen onbeheersbaar worden. Paramaribo en andere woongebieden hebben baat bij betere data over wateroverlast, verkeer, vergunningen, vuilophaal, veiligheid, gezondheidsvoorzieningen en ruimtelijke ordening. De eerste stap is niet meteen een dure virtuele stad, maar een betrouwbare digitale basis waarin overheid, burgers, universiteiten en bedrijven samen leren plannen met data die klopt.
De stad van de toekomst wordt dus niet alleen gebouwd met beton, asfalt en kabels, maar ook met vertrouwen, standaarden en publieke verantwoording. AI kan bestuur sneller en slimmer maken, maar alleen wanneer mensen centraal blijven staan en gemeenschappen mee kunnen bepalen welke problemen worden opgelost. De VN boodschap uit Genève is daarom helder, want de digitale stad mag geen luxe product worden voor de sterksten, maar moet een instrument worden waarmee ook kwetsbare wijken, kleine landen en gewone burgers beter kunnen leven.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
