Suriname heeft opnieuw een stap gezet richting een betere aanpak van milieudelicten. De Nationale Milieu Autoriteit (NMA) organiseerde een workshop over een Nationale Standard Operation Procedure (NSOP), waarbij verschillende instanties die toezicht houden op economische activiteiten met gevolgen voor het milieu bij elkaar werden gebracht. Het klinkt als vooruitgang, in de praktijk is het vooral een erkenning van een probleem dat al veel te lang bestaat, Suriname beschikt over instanties, wetten en verantwoordelijkheden, maar de samenwerking en handhaving schieten tekort. De boodschap van NMA-directeur Vanuessa Gefferie dat milieubescherming een gezamenlijke verantwoordelijkheid is, valt moeilijk te betwisten. Maar juist die gezamenlijke verantwoordelijkheid heeft in het verleden maar al te vaak geleid tot versnippering. Wanneer meerdere instanties verantwoordelijk zijn, dreigt niemand uiteindelijk volledig verantwoordelijk te worden. Terwijl diensten naar elkaar verwijzen, kunnen illegale activiteiten doorgaan en wordt milieuschade steeds groter.
Een uniforme procedure voor milieu incidenten kan ervoor zorgen dat instanties niet pas na een incident gaan bepalen wie moet optreden, welke bevoegdheden gelden en welke informatie moet worden gedeeld. Dat is noodzakelijk, want bij milieudelicten telt niet alleen dat er wordt opgetreden, maar vooral hoe snel en consequent dat gebeurt. De aanwezigheid van het Openbaar Ministerie en de politie is daarom van groot belang. Milieuwetgeving heeft weinig waarde wanneer overtreders ervan uitgaan dat controle beperkt is en vervolging zelden volgt. Wetgeving zonder effectieve handhaving wordt uiteindelijk niet meer dan papierwerk. Wie illegaal afval dumpt, ecosystemen aantast, vergunningvoorwaarden negeert of economische activiteiten uitvoert zonder rekening te houden met milieuregels, moet weten dat overtredingen daadwerkelijk consequenties hebben. De overhandiging van IT-apparatuur en communicatiemiddelen door de National Ozone Unit aan de Environmental Crime Unit van het Korps Politie Suriname is positief.
Een politie eenheid die milieudelicten moet onderzoeken zonder voldoende middelen, informatie of technische ondersteuning, kan onmogelijk effectief functioneren. Maar ook hier moet worden voorkomen dat het verstrekken van apparatuur wordt gepresenteerd als een oplossing op zichzelf. Computers en communicatiemiddelen lossen geen institutionele zwakheden op. Zonder duidelijke procedures, voldoende personeel, deskundigheid, gegevensuitwisseling en politieke steun blijven middelen slechts hulpmiddelen zonder maximale impact. De groepssessies en het simulatiespel tijdens de workshop zijn eveneens nuttig. Ze kunnen blootleggen waar de samenwerking in werkelijkheid vastloopt. Juist tijdens een realistisch incident wordt zichtbaar wie bevoegd is, wie de leiding neemt, wie bewijs veiligstelt, wie communiceert met het Openbaar Ministerie en wie uiteindelijk verantwoordelijk is voor vervolgstappen. Daarom moet de overheid voorkomen dat de NSOP worshop eindigt als zoveel andere beleidsbijeenkomsten, met goede presentaties, mooie verklaringen en een rapport dat vervolgens ergens in een lade verdwijnt. De echte test begint pas na de workshop.
Dat de resultaten pas in september 2026 worden gebruikt voor een volgende workshop om het definitieve NSOP systeem verder uit te werken, betekent dat er opnieuw tijd nodig is voordat een volledig systeem operationeel wordt. Die voorbereiding is begrijpelijk, maar milieuschade wacht niet op ambtelijke processen, vergaderingen of definitieve documenten. Suriname heeft behoefte aan een systeem waarin milieudelicten niet alleen worden geregistreerd, maar daadwerkelijk worden onderzocht en bestraft. Een systeem waarin instanties elkaar niet tegenwerken of afwachten, maar automatisch en volgens vaste procedures samenwerken. De NSOP kan een belangrijke doorbraak worden, maar alleen als het meer wordt dan een procedure op papier. Uiteindelijk zal niet het aantal workshops bepalen of Suriname zijn milieu serieus beschermt. Het bewijs zal liggen in de eerste milieudelicten waarbij de nieuwe werkwijze wordt toegepast, hoe snel wordt gereageerd, wie wordt aangepakt en welke sancties volgen. Pas wanneer overtreders merken dat milieuwetgeving daadwerkelijk tanden heeft, kan worden gesproken van effectieve milieubescherming.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
