De goudprijs in Europa steeg vandaag tot ongeveer € 92.800 per kilo, terwijl zilver rond de € 1050 per kilo noteert. Tegelijkertijd bereikte Bitcoin ruim €100.000 en Ethereum €3.175 per munt. Deze rally in edelmetalen en cryptocurrencies wijst op wereldwijde onzekerheid en vlucht naar tastbare of grensloze investeringen.
Onlangs sloten de Verenigde Staten en de Europese Unie een handelsovereenkomst die een tarief van 15 % oplegt op Amerikaanse exportgoederen. Daarmee stijgen importkosten voor consumenten, maar lokale producenten worden gestimuleerd onderdelen binnenslands te betrekken. Voor Suriname, waar veel eindproducten geïmporteerd worden, kan dit leiden tot hogere prijzen voor onder meer machines, onderdelen en consumptiegoederen. Anderzijds biedt het de kans om net als in Nederland bepaalde assemblage of productiefasen naar eigen fabrieken te verplaatsen, wat de binnenlandse industrie zou kunnen versterken.
In de VS handhaaft de Federal Reserve de rente rond 4 %, ondanks politieke druk voor verdere verlaging. Een lagere rente kan de Amerikaanse dollar verzwakken en inflatiedruk in de VS opvoeren, wat doorwerkt in hogere grondstofprijzen waaronder goud, energie en in wisselkoersschommelingen voor valuta’s zoals de Surinaamse dollar. Voor importafhankelijke economieën als Suriname is dat een kwetsbaarheid, maar voor exporteurs van goud en aluminium ook een kans op hogere omzet in dollars.
Tegelijkertijd waarschuwt Nerderland’s grootste bouwconcern dat huidige regelgeving veel woning- en infrastructuurprojecten onmogelijk maakt. Als gevolg daarvan haperen investeringen en krimpt het vertrouwen onder producenten sterk (daalde recent van –1,3 naar –4,9 op de CBS-index). In Suriname blokkeert bureaucratie soms vergelijkbare projecten, waardoor werkgelegenheid en economische groei worden afgeremd.
De economische groei in Nederland bedroeg in het tweede kwartaal slechts 0,1 %, terwijl het begrotingstekort opliep tot ruim 2 % van het bbp. Afnemende vacatures en stijgende werkloosheid dreigen, aangezien het aantal openstaande banen harder daalt dan het aantal niet-werkende werkzoekenden. Ook in Suriname hebben we te maken met krappe arbeidsmarkten in enkele sectoren, terwijl in andere juist ontslagen vallen.
Voor Suriname liggen de kansen in kostenbewust inkopen, stimuleren van lokale productie; het eindproduct vervolgens te exporteren en toerisme als harde valuta bron. Tegelijk vraagt de situatie om stricter financieel beleid om met een hoge buitenlandse rente en wisselkoersvolatiliteit om te gaan. Door selectief te investeren in kapitaalintensieve sectoren zoals landbouw en technologie met duidelijker en sneller beleid, kan het land profiteren van de nep-lage-rentemarkt in de VS. Daarmee houden we de Surinaamse economie sterk in een onzekere wereld.
