De Amerikaanse centrale bank kijkt met groeiende nervositeit naar de oorlog rond Iran, omdat de schok in olie, brandstof en kunstmest niet langer wordt gezien als een gewone prijspiek die vanzelf weer wegzakt. Anna Paulson, president van de Federal Reserve Bank of Philadelphia, waarschuwde op 27 maart 2026 dat de langdurige periode van inflatie boven het streefniveau van 2 procent het risico vergroot dat hogere grondstoffenprijzen sneller en dieper doorsijpelen in de inflatieverwachtingen van bedrijven en gezinnen. Volgens haar zijn die langetermijnverwachtingen nog steeds verankerd rond 2 procent, maar tegelijk kwetsbaarder geworden dan de centrale bank zich kan veroorloven.
Dat ongemak zit vooral in het psychologische effect van een economie waarin prijsstijgingen al jaren een terugkerend gespreksonderwerp zijn, waardoor tijdelijke schokken minder tijdelijk kunnen aanvoelen en zich hardnekkiger in gedrag kunnen vastzetten. Paulson zei dat precies daardoor de overdracht van duurdere brandstof en meststoffen naar bredere inflatieverwachtingen sneller en duurzamer kan verlopen, ook al is de arbeidsmarkt volgens haar broos en op zichzelf geen directe bron van nieuwe inflatiedruk. De Federal Reserve houdt de rente daarom voorlopig ongewijzigd, maar kijkt scherper dan anders naar signalen dat deze oorlog de inflatiecultuur opnieuw aanwakkert.
De markt laat al zien waarom die zorg serieus is, want de University of Michigan meldde dat de inflatieverwachting voor het komende jaar in maart opliep van 3,4 naar 3,8 procent, terwijl de verwachting over vijf jaar licht terugviel van 3,3 naar 3,2 procent. Tegelijk zakte het Amerikaanse consumentenvertrouwen naar 53,3, een dieptepunt van drie maanden, onder druk van hogere benzineprijzen, dalende aandelenkoersen en bredere onzekerheid over koopkracht en groei. Voor de Fed is dat een lastig signaal, omdat de kortere verwachtingen onrustig omhoogschieten terwijl de langere nog net voldoende kalm blijven om paniek over verlies van geloofwaardigheid te vermijden.
Achter Paulsons woorden schuilt daarom een veel grotere vraag dan alleen de volgende rentebeslissing, namelijk of de oorlog rond Iran de Verenigde Staten richting een fase duwt waarin zwakkere groei en hardnekkiger inflatie opnieuw samen oplopen. Het IMF waarschuwde eerder al dat een energieprijsstijging van 10 procent die een jaar aanhoudt de mondiale inflatie met 40 basispunten kan verhogen en de wereldgroei kan afremmen, waardoor de ruimte voor centrale banken nog smaller wordt. Washington staat daarmee voor een ongemakkelijke realiteit, want zolang de oorlog de energieprijzen hoog houdt, wordt inflatie niet alleen een cijfer op papier maar opnieuw een verwachtingsmachine die de hele economie besmet.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
