Minister Mike Noersalim van Landbouw, Veeteelt en Visserij (LVV) bevestigt dat de situatie bij Food and Agriculture Industries (FAI) N.V. al geruime tijd ernstig zorgwekkend is. Enkele dagen geleden legden werknemers het werk neer omdat zij geen salaris over de maand november hadden ontvangen. Volgens de minister is financieel wanbeheer de belangrijkste oorzaak van de huidige problemen. Onlangs stortten het ministerie en het ministerie van Financiën gezamenlijk SRD 1 miljoen, aangevuld met interne inkomsten van het bedrijf. Hiermee kon 50% van de salarissen worden uitbetaald. Als alles goed gaat, wordt het werk vandaag hervat. Hij gaf aan dat FAI structureel voorschotten nam om lonen te kunnen betalen, wat volgens hem duidelijk aantoont dat de bedrijfsvoering niet meer functioneerde zoals het hoort. Elke maand ontvangt het bedrijf SRD 2,6 miljoen aan subsidie. Voor november en december is in totaal SRD 12 miljoen nodig. In de afgelopen vijf jaar heeft de staat zeker 200 miljoen SRD aan subsidie in FAI gepompt. Dat is niet langer houdbaar.
Om die reden is een nieuwe Raad van Commissarissen (RvC) aangesteld. Als je jaar na jaar dezelfde problemen hebt, moet je stevige maatregelen nemen. Toezicht houden is de taak van de RvC, maar de afgelopen jaren is er veel misgegaan op het gebied van controle. Niet alleen bij FAI, maar ook bij andere parastatalen. Tijdens een quick scan kwamen documenten boven water die ernstige vragen oproepen. Zo zouden bedrijfseigendommen zijn verkocht voor bedragen ver onder de marktwaarde, en ontvingen directieleden sinds 2021 meer dan contractueel was vastgelegd. Ook de directie is inmiddels vervangen. Op basis van de informatie die uitbleef en de onregelmatigheden die we aantroffen, hebben we besloten twee directieleden op non-actief te stellen. Er is aangifte gedaan wegens oplichting en benadeling van de staat. In overleg met het Openbaar Ministerie is één van de directeuren aangehouden en in verzekering gesteld. De minister benadrukt dat de directie verantwoordelijk wordt gehouden voor de ontstane situatie. De problemen zouden zijn begonnen toen de Belgische partners vertrokken en een grote schuld achterlieten een schuld die sindsdien alleen maar verder is toegenomen.
FAI is het enige Surinaamse bacovebedrijf met aanzienlijke exportpotentie, met bestaande afzetmarkten in Trinidad, Barbados en Guyana. Ook richting Frans-Guyana liggen kansen. Dit kan deviezen opleveren voor het land. Maar ik zeg kan, omdat jarenlang financieel wanbeheer ervoor heeft gezorgd dat FAI eigenlijk op levensondersteuning lag. Noersalim benadrukt dat de staat niet onbeperkt geld kan blijven bijpassen. Als we blijven investeren, willen we dat de organisatie financieel verantwoord wordt geleid. Er moet een grondige doorlichting komen en de financiële lekken moeten worden gedicht.
