Nu de oorlog rond Iran de energieprijzen opnieuw omhoog duwt, hebben de grote centrale banken hun rentebesluiten weliswaar grotendeels ongewijzigd gelaten, maar tegelijk duidelijk gemaakt dat zij zich niet in slaap laten sussen door tijdelijke rust in de inflatiecijfers. De markten hebben hun verwachtingen voor renteverlagingen daardoor fors teruggeschroefd en rekenen in meerdere ontwikkelde economieën inmiddels zelfs weer op renteverhogingen, omdat olie, gas en transportkosten opnieuw dreigen door te sijpelen in de bredere prijsontwikkeling. Dat zorgt voor een monetair klimaat waarin beleidsmakers formeel stilzitten, maar in toon en voorbereiding alweer een stuk harder zijn gaan klinken.
Australië liep deze week voorop in die nieuwe fase, met een tweede opeenvolgende renteverhoging naar 4,10 procent. De Reserve Bank of Australia stelde op 17 Maart dat de inflatierisico’s door de oorlog materieel zijn geworden, waarmee zij feitelijk aangaf dat het gevecht tegen prijsdruk nog lang niet voorbij is. Daarmee staat Australië niet langer alleen als uitzondering, maar eerder als voorbode van een bredere herwaardering van het inflatierisico in de ontwikkelde wereld.
In de Verenigde Staten hield de Federal Reserve de rente wel in de bandbreedte van 3,50 tot 3,75 procent, maar de toon bleef strak genoeg om de markt de verwachting van snelle versoepeling vrijwel volledig te laten loslaten. Handelaren schuiven de eerstvolgende serieuze kans op renteverlagingen inmiddels richting 2027, omdat de combinatie van hardnekkige prijsdruk, importtarieven en de oorlogsgedreven energieschok het werk van de Fed zwaarder maakt dan enkele maanden geleden nog werd aangenomen. Daarmee blijft de belangrijkste centrale bank ter wereld formeel op haar plek, maar duidelijk niet in een ontspannen modus.
In Europa is het beeld even gespannen, al krijgt het daar een eigen kleur doordat de eurozone veel gevoeliger blijft voor geïmporteerde energie. De Europese Centrale Bank liet haar depositorente op 2 procent staan, maar maakte tegelijk duidelijk dat de gevolgen van de oorlog voor inflatie en groei nauwlettend worden gevolgd, precies omdat de regio zwaar leunt op ingevoerde brandstoffen en een nieuwe prijsschok sneller in huishoudens en bedrijven doorslaat. De Bank of England deed hetzelfde met haar beleidsrente op 3,75 procent en waarschuwde dat hogere energieprijzen de inflatieverwachtingen opnieuw kunnen vastzetten, waardoor de markt nu weer rekening houdt met meerdere verhogingen later dit jaar.
Canada en Zwitserland laten zien dat zelfs landen met relatief lagere inflatie zich niet rijk rekenen. De Bank of Canada hield haar rente op 2,25 procent, maar zei expliciet klaar te staan om te verhogen als de energiegedreven prijsdruk aanhoudend blijkt, ondanks een inflatiecijfer van 1,8 procent in februari. De Swiss National Bank liet de rente op 0 procent staan, maar koppelde die keuze aan verhoogde bereidheid om in de valutamarkt in te grijpen nu de Zwitserse frank als veilige haven sterker wordt en de oorlog in het Midden Oosten de onzekerheid verder vergroot.
Japan beweegt voorzichtiger, maar houdt de deur naar verkrapping nadrukkelijk open. De Bank of Japan liet de rente op 0,75 procent staan, een niveau dat al als een dertigjarig hoogtepunt geldt in Japanse termen, en gaf in haar verklaring aan dat de onderliggende inflatie naar verwachting geleidelijk verder zal oplopen. Dat voedt de marktverwachting dat Tokio, dat jarenlang juist het symbool van ultraruim beleid was, dichter naar een nieuwe verhoging toe schuift zodra de externe schok niet snel afzwakt.
Suriname moet dit monetair toneelstuk goed analyseren, omdat een wereld van hogere rentes bijna automatisch doorwerkt in kapitaalkosten, wisselkoersdruk, importprijzen en investeringsruimte. Zodra olie en gas duurder blijven en centrale banken terughoudender worden met versoepelen, voelt de Caribische regio dat later niet alleen in hun financiering, maar ook in de prijs van voedsel, transport en overheidsleningen. Een ieder moet begrijpen dat de oorlog niet alleen op de energiemarkt afspeelt, maar intussen ook in de wereld van rente, krediet en economische ademruimte.
Volg de Facebookpagina en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
