Het Kabinet van de President heeft opnieuw voedselpakketten verstrekt aan gemeenschappen die zwaar worden getroffen door de vervuiling van de Saramaccarivier. De hulp, uitgevoerd via het Bureau Volkscontacten en in samenwerking met de firma Chotelal, biedt op korte termijn verlichting. Maar achter de uitgedeelde pakketten schuilt een veel groter probleem, gemeenschappen die generaties lang afhankelijk zijn van de rivier, zien hun voedselvoorziening, inkomen en traditionele manier van leven wegvallen. Creola, Grankreek, Maho en Columbia werd bezocht. De afdeling Transport van het ministerie van Defensie bracht de pakketten naar Saramacca. In totaal werden honderden gezinnen bereikt. Daarmee presenteert de regering een zichtbare vorm van ondersteuning, maar de omvang van de schade maakt duidelijk dat voedselhulp alleen bij lange na niet volstaat. In Creola werden 50 pakketten verstrekt. Volgens Claire Leming, lid van het werkbestuur van het dorp, is de steun welkom omdat veel bewoners afhankelijk zijn van jacht, visserij en kostgrondjes. Die afhankelijkheid maakt de vervuiling van de rivier extra ingrijpend. Het gaat niet slechts om een tijdelijk tekort aan voedsel. Een belangrijke bron van levensonderhoud is feitelijk onbruikbaar geworden.
Leming wees erop dat meerdere dorpen langs de Saramaccarivier afhankelijk zijn van het rivierwater. Haar oproep aan degenen die verantwoordelijk zijn voor de vervuiling om rekening te houden met hun medemens, legt tegelijk een schrijnend gebrek aan verantwoordelijkheid zichtbaar. Voor de bewoners is schoon water geen luxe of abstract milieuprobleem, maar een voorwaarde om te kunnen leven, werken en eten. In Grankreek kregen 157 gezinnen een voedselpakket. Kapitein Angelique Palmtak benadrukte dat de gemeenschap vooral gebaat is bij mogelijkheden om zelfstandig in het levensonderhoud te voorzien. Dat uitgangspunt verdient meer aandacht dan een eenmalige distributie van voedsel. Door de vervuiling kunnen vissers niet vissen en worden ook planten, jagen en andere economische activiteiten beperkt. Daarmee dreigt een vicieuze cirkel te ontstaan. Mensen die normaal gesproken zelf hun voedsel produceren of inkomen genereren, worden afhankelijk van hulp omdat hun eigen economische basis is aangetast. Voedselpakketten kunnen die klap tijdelijk opvangen, maar herstellen geen inkomen, vervangen geen visvangst en maken een vervuilde rivier niet schoon. Ook Maho, een inheemse gemeenschap, laat zien hoe breed de gevolgen zijn. Daar kregen 58 gezinnen voedselpakketten en werden 100 trays drinkwater verstrekt.
Het dorp ontving inmiddels voor de tweede keer voedselhulp en drinkwater. Basja Guiliano Zaalman benadrukte dat de schade verder reikt dan vissers en jagers. Ook pottenbakkers, medicijnmannen en inwoners die traditionele handwerken vervaardigen, worden geraakt. Dat maakt de situatie vooral zorgwekkend. Wanneer een rivier wordt vervuild, verdwijnt niet alleen een voedselbron. Ook economische activiteiten, traditionele kennis en culturele praktijken komen onder druk te staan. De gevolgen kunnen daardoor veel langer doorwerken dan de periode waarin voedselpakketten worden uitgedeeld. Zaalman onderstreepte dat het om een noodsituatie gaat en dat een permanente oplossing noodzakelijk is. Zijn verwijzing naar kinderen die naar school moeten en ouders die daarvoor moeten kunnen werken, maakt duidelijk waar de kern van het probleem ligt. Gezinnen kunnen niet structureel afhankelijk blijven van noodhulp. Zij hebben veilige leefomstandigheden en de mogelijkheid nodig om opnieuw zelfstandig inkomen te verdienen. Ook in Columbia is de voedselhulp welkom, maar onvoldoende. Daar ontvingen 121 gezinnen een pakket. Kapitein Rodney Sandel stelt dat de bewoners door het wegvallen van de visvangst zowel een belangrijke voedselbron als inkomstenbron kwijt zijn. Vis kan niet meer veilig uit de rivier worden gehaald, geconsumeerd of verkocht. Alternatieven uit andere dorpen zijn volgens hem voor veel bewoners financieel niet haalbaar.
Daarmee wordt een fundamenteel probleem zichtbaar, de economische schade van de vervuiling wordt nog onvoldoende vertaald naar concrete financiële ondersteuning. Wie zijn inkomen verliest doordat een rivier wordt vervuild, heeft meer nodig dan een voedselpakket. Er is compensatie, herstel en een perspectief op terugkeer naar zelfstandig levensonderhoud nodig. De regering heeft met de distributie van voedsel en water een noodzakelijk noodsignaal afgegeven. De omvang van de hulpoperatie, eerder werden ook Pikin Poika, Santigron, Brooklyn, Totikamp, Haarlem, Pikin Maisi, Pikin Saron, Broferi, Bigi Poika en Tibiti voorzien, toont bovendien aan dat het probleem niet beperkt blijft tot enkele dorpen. Juist daarom dreigt noodhulp een doekje voor het bloeden te worden wanneer structurele maatregelen uitblijven. Zolang niet duidelijk is wanneer de rivier weer veilig is, blijven vissers, jagers, landbouwers en andere ondernemers met inkomensverlies zitten. Zolang de oorzaak van de vervuiling en de verantwoordelijkheid daarvoor niet afdoende worden aangepakt, blijven gemeenschappen afhankelijk van distributies. De voedselpakketten zijn dus noodzakelijk, maar mogen niet worden verward met een oplossing. De getroffen gemeenschappen hebben geen structurele afhankelijkheid van hulp nodig, maar herstel van hun bestaanszekerheid. Een veilige rivier, duidelijkheid over de vervuiling, ondersteuning van getroffen gezinnen en herstel van lokale economische activiteiten zijn uiteindelijk belangrijker dan hoeveel pakketten er worden uitgedeeld.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
