Voormalig directeur van het Staatsziekenfonds (SZF), Stephen Comvalius, heeft stevige kritiek geuit op de huidige richting van de Surinaamse gezondheidszorg. Volgens hem ontbreekt het beleid aan structurele visie, waardoor oplossingen vooral oppervlakkig, versnipperd en symptoombestrijdend zijn. Initiatieven zoals e-cubes, nachtklinieken, Israëlische digitale projecten, het verzelfstandigen van ziekenhuizen of nieuwe studies rond het Bedrijf Geneesmiddelen Voorziening (BGVS) dragen volgens hem nauwelijks bij aan duurzame versterking van het zorgsysteem. Dit zijn symptoomoplossingen die het probleem verschuiven, maar niets structureel oplossen. Deze uitdagingen waarmee Suriname kampt, ligt veel dieper geworteld en alleen met fundamentele ingrepen aangepakt kunnen worden.
Volgens Comvalius zit de kern van de crisis in een ontwrichte financieringsstructuur die al jarenlang niet in lijn is met de realiteit van zorgkosten en zorgvraag. Ziekenhuizen draaien structureel verlies, zorgverleners worden geconfronteerd met tarieven die niet overeenkomen met de werkelijke kosten, en de medicijnketen raakt herhaaldelijk ontregeld door betalingsachterstanden bij cruciale schakels in de distributie. Daarnaast functioneert het zorgsysteem steeds minder binnen een commerciële logica. Waar Suriname eerder heeft geprobeerd om elementen van marktwerking in te voeren, sluit die benadering volgens Comvalius niet meer aan op de huidige omstandigheden. Steeds meer landen stappen af van een commerciële zorglogica. Suriname moet dat voorbeeld volgen. Het huidige systeem, dat draait op de vraag hoeveel geld er op dat moment beschikbaar is, in plaats van op medische noodzaak en zorglogica, maakt de sector kwetsbaar, instabiel en inefficiënt. Hierdoor ontstaat een vicieuze cirkel van ad-hocoplossingen, noodmaatregelen en beleidswisselingen die het vertrouwen van zowel zorgverleners als patiënten uithollen.
Elke nieuwe interventie wordt gedreigd, hoe modern, digitaal of internationaal het initiatief ook klinkt gedoemd te mislukken, zolang de financiële basis niet eerst wordt gestabiliseerd. Innovatie kan een belangrijke rol spelen, maar wordt zinloos als het fundament ontbreekt. Het maakt niet uit of je nachtklinieken opent, e-cubes lanceert of buitenlandse technologieën binnenhaalt. Als de financiering wankel blijft en de keten structureel verstoord is, stort elk nieuw project vroeg of laat in,” aldus de oud-directeur.
Hij noemt dit een gevaarlijke vorm van symptoompolitiek, waarbij beleidsmakers drukte creëren, maar geen duurzame verbeteringen realiseren.
Comvalius pleit voor een grondige herziening van het zorgstelsel, waarbij de overheid opnieuw een centrale rol op zich neemt. Hervorm vanaf het eerste principe, zorg betreft publieke infrastructuur, geen marktproduct. Hij benadrukt dat landen die hun zorgsector stabiel en betaalbaar houden, één belangrijke overeenkomst hebben, de overheid garandeert basisfinanciering en behoudt controle over kosten, aanbod en kwaliteit. Suriname moet die richting inslaan, zodat de zorgsector op lange termijn weer voorspelbaar, toegankelijk en effectief kan functioneren. Zonder stabiliteit, planning en respect voor de realiteit van zorgkosten zullen wij blijven dweilen met de kraan open.
Comvalius ziet de huidige situatie als een mogelijk keerpunt. Hij benadrukt dat Suriname nu voor de keuze staat om of door te gaan met ad-hocbeleid en cosmetische ingrepen, of de moed te tonen om het systeem fundamenteel te hervormen. De maatschappij verdient een zorgstelsel dat werkt, dat voorspelbaar is, en dat voor iedereen toegankelijk blijft. Dat kan alleen als we stoppen met symptoombestrijding en eindelijk de onderliggende problemen aanpakken.
