Vrijheid wordt vaak voorgesteld als het recht om te zeggen wat je denkt, te gaan en staan waar je wilt en je eigen keuzes te maken. Maar vrijheid heeft ook een heel praktische kant. Vrijheid betekent dat een hardwerkend gezin op een vrije dag de deur uit kan, samen iets kan ondernemen, ergens kan eten, met de kinderen kan genieten of simpelweg even tot rust kan komen zonder eerst de rekenmachine erbij te moeten pakken. Voor steeds meer gezinnen in Suriname lijkt zelfs die eenvoudige vorm van vrijheid onder druk te staan. De kosten van het dagelijks leven blijven zwaar wegen op het huishoudbudget. Voedsel, huur, elektriciteit, water, vervoer, onderwijs en andere noodzakelijke uitgaven slokken een steeds groter deel van het inkomen op. Wat daarna overblijft, wordt vooral gebruikt om de volgende rekening te kunnen betalen. Voor ontspanning, recreatie of een gezinsuitje blijft nauwelijks ruimte over. En precies daar wordt zichtbaar wat economische problemen in werkelijkheid betekenen. Het zijn niet alleen cijfers in begrotingen, rapporten of statistieken. Het zijn gezinnen die keuzes moeten maken. Het is de ouder die eerst naar de prijs kijkt voordat er iets gekocht kan worden. Het zijn kinderen die moeten horen dat een uitstapje er deze maand niet in zit.
Het is een gezin dat steeds vaker thuisblijft, niet omdat ze dat willen, maar omdat het financieel simpelweg niet anders kan. Een regering die spreekt over economische groei, ontwikkeling en vooruitgang zou daarom niet alleen moeten kijken naar inkomsten, begrotingscijfers en macro-economische indicatoren. De werkelijkheid van de burger moet het uitgangspunt zijn. Want economische vooruitgang die nauwelijks voelbaar is in de portemonnee van de gewone burger, blijft voor veel mensen een abstract verhaal. Ondertussen ontstaat steeds meer de indruk dat beleidsprioriteiten zoek zijn. Er wordt veel gesproken, overlegd, onderzocht en vergaderd. Commissies worden ingesteld, werkgroepen worden aangekondigd en plannen worden gepresenteerd. Daar lijkt geen gebrek aan te zijn. Maar de burger heeft weinig aan een samenleving waarin voor ieder probleem opnieuw een commissie wordt opgetuigd, terwijl de kosten van diezelfde overheid ondertussen blijven doorlopen. Het probleem is niet dat overleg, onderzoek of commissies per definitie verkeerd zijn. Het probleem ontstaat wanneer ze een substituut worden voor daadwerkelijk beleid en concrete resultaten. Een regering wordt niet afgerekend op het aantal vergaderingen dat zij heeft gehouden of het aantal commissies dat zij heeft ingesteld.
Uiteindelijk telt wat mensen in hun dagelijks leven merken. Kan een gezin de boodschappen nog betalen? Kan iemand de energierekening dragen? Kan een werknemer zich het vervoer naar het werk veroorloven? Kan een gezin na alle vaste lasten nog iets overhouden om samen te leven in plaats van alleen maar te overleven? Juist daar lijkt de afstand tussen beleid en werkelijkheid steeds groter te worden. Wanneer burgers het gevoel krijgen dat zij voortdurend offers moeten brengen, terwijl de overheid geld blijft uitgeven aan structuren, onderzoeken, commissies en bestuurlijke processen waarvan het concrete resultaat voor de samenleving onduidelijk blijft, groeit het wantrouwen. Zeker wanneer dezelfde burger vervolgens wordt verteld dat er geen ruimte is voor verlichting van de lasten. Beleid maken betekent keuzes maken. Niet alles kan tegelijkertijd prioriteit krijgen. Een regering die werkelijk oog heeft voor de samenleving moet daarom bepalen wat het meest urgent is en daar middelen en politieke energie voor inzetten. De bestaanszekerheid van gezinnen hoort daarbij geen bijzaak te zijn. Want een samenleving wordt niet alleen beoordeeld op de hoogte van economische cijfers. Zij wordt ook zichtbaar in de manier waarop gewone mensen hun dagelijks leven kunnen leiden. Vrijheid zonder financiële ruimte krijgt uiteindelijk een wrange betekenis.
Suriname moet meer zijn dan een land waarin mensen proberen te overleven van maand tot maand. Hardwerkende burgers verdienen een samenleving waarin zij niet voortdurend onder financiële druk staan. Een samenleving waarin een gezin af en toe zonder schuldgevoel samen kan genieten. Een samenleving waarin vrije tijd niet verandert in een privilege voor degenen die het financieel breed hebben. Regeren betekent verantwoordelijkheid nemen voor de keuzes die worden gemaakt met het geld van de samenleving. Minder bestuurlijke drukte, meer duidelijke prioriteiten, meer verantwoordelijkheid en vooral meer aandacht voor de dagelijkse werkelijkheid van de samenleving. Want echte vooruitgang is niet alleen zichtbaar in overheidsrapporten of mooie beleidswoorden. Echte vooruitgang is zichtbaar aan de keukentafel, in de supermarkt, op de energierekening en uiteindelijk aan de ruimte die een gezin overhoudt om gewoon te leven. Een land waarin mensen alleen nog kunnen overleven, kan moeilijk worden voorgesteld als een land dat werkelijk vooruitgaat. Vrijheid moet niet alleen een recht op papier zijn. Zij moet ook voelbaar zijn in het dagelijks leven van de gewone burger.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
