Na weken van stilstand heeft de Amerikaanse Senaat een compromis aangenomen dat de langste federale shutdown in de geschiedenis beëindigt en de overheidsloketten weer opent. Met 60 tegen 40 stemmen stemde een ruime meerderheid in met tijdelijke financiering, waarmee miljoenen huishoudens hun voedselsteun behouden, achterstallige lonen voor ambtenaren kunnen worden uitbetaald en de druk op luchtvaart en dienstverlening afneemt.
Het akkoord herstelt per direct de budgetten die sinds begin oktober waren verlopen en legt tegelijk een rem op het plan van president Donald Trump om de federale ambtenarij in te krimpen, ontslagen zijn tot eind januari niet aan de orde. De deal loopt tot 30 januari en houdt de overheid daarmee op koers om jaarlijks ongeveer 1,8 biljoen dollar aan de staatsschuld toe te voegen, een keuze die rust brengt op de korte termijn en de rekensom vergroot voor later.
Democraten probeerden vergeefs om de tijdelijke financiering te koppelen aan het zekerstellen van zorgsubsidies die aan het eind van het jaar aflopen. Er is slechts een toezegging voor een stemming in december, geen garantie op verlenging voor de 24 miljoen Amerikanen die hiervan afhankelijk zijn. Dat frustreert de linkervleugel, die na recente verkiezingswinst extra druk wilde zetten en nu moet toezien hoe de Senaat kiest voor de weg van de minste weerstand.
Het voorstel gaat nu naar het Huis van Afgevaardigden, waar voorzitter Mike Johnson heeft aangegeven snel te willen doorpakken en het pakket nog deze week naar het Witte Huis te sturen. Trump noemde het openen van de overheid een zeer goede stap, al bevat de afspraak geen harde waarborgen tegen toekomstige eenzijdige bezuinigingen vanuit het presidentschap. Wel is vastgelegd dat het voedselprogramma SNAP doorloopt tot en met het volgende begrotingsjaar, zodat een nieuwe shutdown daar geen direct gat slaat.
Op Wall Street vertaalde de opluchting zich in hogere koersen, een logisch gevolg van het verdwijnen van een grote onzekerheid over bestedingen en liquiditeit. Politiek gezien blijft de rekening echter open. Een recente peiling wees uit dat de meeste kiezers de Republikeinen de schuld geven van de sluiting, met de Democraten niet ver daarachter, wat de inzet vergroot voor de volgende ronde in december wanneer zorgsubsidies, belastingen en uitgaven opnieuw op tafel komen.
De kern is dat Washington tijd heeft gekocht maar de moeilijke keuzes vooruit schuift. Overheidsdiensten kunnen doorwerken, gezinnen krijgen ademruimte en markten vinden houvast, alleen bepalen de onderhandelingen van de komende weken of dit een adempauze is of de opmaat naar een steviger begrotingsakkoord dat onzekerheid werkelijk weghaalt.
