Het ministerie van Binnenlandse Zaken (BIZA) ligt opnieuw onder vuur na een reeks recente onregelmatigheden, waaronder verdwenen legesgelden, openstaande rekeningen en administratieve tekortkomingen. In de nieuwste ontwikkeling heeft het ministerie besloten om de salarissen van tientallen geestelijke leiders te blokkeren. Het besluit zorgt voor beroering binnen verschillende religieuze denominaties en onderstreept de ernst van de problemen binnen het ministerie.
Het meest in het oog springende besluit betreft de stopzetting van staatsbezoldiging voor geestelijke leiders ouder dan 65 jaar. Deze groep omvat circa 70 personen, waarvan sommigen de leeftijd van 70 en zelfs 80 jaar hebben bereikt. Volgens ingewijden ontvangt deze groep vanaf deze maand geen salaris meer van de staat, een maatregel die volgens critici in strijd is met het bestaande Staatsbesluitdat de bezoldiging van geestelijken regelt. Religieuze organisaties reageren verrast, omdat het Staatsbesluit geen duidelijke bovengrens stelt aan de leeftijd waarop een geestelijke recht heeft op een staatsvergoeding. Volgens bronnen binnen BIZA is de maatregel noodzakelijk om de huidige overschrijding van het maximum aantal bezoldigde geestelijken terug te dringen.
Het ministerie heeft aangekondigd dat in januari een grootschalige herregistratie plaatsvindt voor alle denominaties. Het doel hiervan is om inzicht te krijgen in wie daadwerkelijk als geestelijk leider actief is, en om schijnconstructies of onterechte registraties te elimineren. Tijdens deze registratie zullen vertegenwoordigers van de denominaties worden uitgenodigd om te spreken over de interpretatie van het Staatsbesluit. Volgens het ministerie is het document verouderd en aan herziening toe. De evaluatie moet leiden tot nieuwe afspraken, die moeten zorgen voor meer transparantie, betere controlemechanismen en een rechtvaardige verdeling van de staatsmiddelen. Het probleem blijkt diep geworteld. Het Staatsbesluit bepaalt dat de staat maximaal 246 bezoldigde geestelijken mag ondersteunen. In de huidige administratie staan echter ruim 660 personen geregistreerd, een overschrijding van meer dan 400 personen. 110 personen staan geregistreerd zonder duidelijke verklaring, en het ministerie kan niet bevestigen of zij daadwerkelijk als geestelijke functioneren 400 geestelijken ontvangen volgens BIZA onrechtmatig salaris, wat neerkomt op een structurele financiële belasting voor de staat.
Deze cijfers tonen aan dat het systeem over de afgelopen jaren fors is ontspoord. Ronduit zorgwekkend is dat BIZA van 110 personen niet kan achterhalen op welke wijze zij in het systeem terecht zijn gekomen. Er is geen documentatie terug te vinden en het ministerie en betwijfelt zelfs of deze personen behoren tot een religieuze organisatie.
Dit zet extra druk op een overheid die al kampt met financiële uitdagingen. Het besluit om salarissen te blokkeren is dan ook onderdeel van een breder plan om orde op zaken te stellenbinnen het ministerie. BIZA belooft dat de evaluatie van het Staatsbesluit en de registratie in januari de basis zullen vormen voor een structurele hervorming van het systeem. De ingreep van BIZA markeert een belangrijk moment in de aanpak van jarenlange administratieve en financiële problemen binnen het ministerie. Terwijl de overheid voorbereidingen treft voor hervormingen, wachten honderden geestelijken in onzekerheid af wat de nieuwe regels en afspraken zullen betekenen voor hun positie en inkomen.