Wanneer politiek gezag ontspoort in geweld, kunnen bevolkingsgroepen snel doelwit worden van systematische vervolging en kan een natie uiteenvallen. Ik probeer kort wat voorbeelden in de recente wereldgeschiedenis als voorbeeld te gebruiken en eindigt met een les voor Suriname, omdat we moeten leren uit wat andere landen anders hadden kunnen doen. En op deze manier goed bestuur en beleid voor ons land inrichten.
In de nasleep van de Koude Oorlog ontvouwden zich vijf tragische gebeurtenissen van menselijk leed: in de lente van 1994 escaleerde de Rwandese Burgeroorlog tot een genocide waarin binnen honderd dagen tussen 500.000 en 800.000 Tutsi’s, en tienduizenden Hutu’s die op gruwelijke wijze om het leven kwamen, waarna de internationale gemeenschap pas in actie kwam en het ICTR oprichtte. Een jaar later, van 11 tot 22 Juli 1995, vielen Bosnisch-Servische troepen de door de VN beschermde enclave Srebrenica binnen, voerden meer dan 8.000 moslimmannen en -jongens af en executeerden hen systematisch, wat leidde tot de de facto splitsing van Bosnië-Herzegovina en de oprichting van het Joegoslavië-tribunaal. Tussen 2003 en 2008 trof de Janjaweed in Darfur vooral Fur-, Masalit- en Zaghawa-gemeenschappen, waarbij naar schatting 200.000 mensen werden gedood, 2,7 miljoen ontheemd raakten en zelfs een arrestatiebevel tegen president Bashir het geweld niet kon stoppen. In april 2023 begon een nieuwe machtsstrijd in West-Darfur rond El Geneina, waarbij tussen Juni en November tot 15.000 Masalit werden gedood en honderdduizenden mensen hun thuis ontvluchtten. En tenslotte toont Cyprus in 1974 hoe een staatsgreep door Grieks-Cypriotische nationalisten en een Turkse interventie het eiland in een Grieks en Turks noorden splitste, met de VN-‘Groene Lijn’ als blijvende grens en 200.000 ontheemden als getuigen van een politieke deling zonder genade.
Les voor Suriname
Suriname kan zijn stabiliteit en saamhorigheid versterken door een bestuur te waarborgen waarin alle etnische groepen mee beslissen, zodat niemand zich uitgesloten voelt, en tegelijkertijd een onpartijdige rechtsstaat te handhaven waarin wetten en gerechtelijke uitspraken voor iedereen gelijk gelden, ongeacht afkomst. Een waakzaam maatschappelijk middenveld, met een vrije pers en actieve mensenrechtenorganisaties, zorgt ervoor dat signalen van machtsmisbruik of groeiende spanningen vroegtijdig worden opgepakt, terwijl blijvende dialoog en culturele uitwisselingen bijdragen aan wederzijds begrip en verzoening. Door deze pijlers inclusief bestuur, rechtsstatelijkheid, maatschappelijk toezicht en culturele verbondenheid te verankeren in beleid, kan Suriname voorkomen dat etnische verdeeldheid uitmondt in conflict, en de rijke schoonheid van onze samenleving behouden.
