In een regio waar olie, gas en geopolitiek vaak de meeste aandacht opeisen, probeert Guyana een tweede verhaal naast zijn economische opmars te plaatsen. President Irfaan Ali heeft de officiële deelname van de Verenigde Naties aan de door Guyana geleide Global Biodiversity Alliance een krachtige erkenning genoemd, omdat daarmee niet alleen het prestige van het initiatief groeit, maar ook de internationale druk om biodiversiteit niet langer als bijzaak te behandelen. De VN is inmiddels de 97ste deelnemer aan de alliantie, die in juli 2025 via de Georgetown Declaration werd gelanceerd met zeventien oprichtende leden.
De ceremonie op het presidentieel kantoor in Georgetown was meer dan een diplomatiek moment met handtekeningen, certificaten en beleefde toespraken. VN Resident Coordinator Jean Kamau ondertekende de intentieverklaring namens de Verenigde Naties, waarmee de organisatie formeel deelneemt aan een platform dat biodiversiteitsbescherming, duurzame ontwikkeling, klimaatweerbaarheid en kennisuitwisseling dichter bij elkaar moet brengen. Ali presenteerde dat als een bevestiging dat Guyana niet alleen een olieproducerende groeistaat wil zijn, maar ook een land dat zijn bossen, rivieren, soortenrijkdom en natuurlijke rijkdommen in het hart van zijn ontwikkelingsmodel wil plaatsen.
De inzet is groot, omdat de wereld volgens internationale biodiversiteitsrapporten in een versnellende ecologische crisis zit. Ali verwees naar het risico dat tot één miljoen soorten met uitsterven wordt bedreigd, een cijfer dat de biodiversiteitscrisis uit de sfeer van milieuzorg haalt en rechtstreeks verbindt aan voedselzekerheid, watersystemen, volksgezondheid en economische stabiliteit. Daarmee wordt natuur niet meer neergezet als decor of sentiment, maar als basisinfrastructuur voor samenlevingen die willen overleven in een tijd van klimaatdruk en geopolitieke schaarste.
Guyana gebruikt die boodschap goed, omdat het land tegelijk een van de snelst groeiende olie economieën ter wereld is en internationaal onder een vergrootglas ligt. De grote uitdaging voor Georgetown is om de inkomsten uit olie niet te laten botsen met het imago van bosrijk, groen en klimaatbewust land. De biodiversiteitsalliantie geeft Ali daarom een diplomatiek instrument om zijn land te positioneren als brug tussen economische groei en ecologische verantwoordelijkheid.
De deelname van de Verenigde Naties geeft dat project extra gewicht, omdat de VN al decennialang een centrale rol speelt in verdragen, ontwikkelingsdoelen en multilaterale klimaatagenda’s. Kamau stelde dat biodiversiteit niet alleen een pijler is van milieuduurzaamheid, maar ook van economische weerbaarheid, voedselzekerheid, culturele identiteit en menselijk welzijn. Die formulering past precies in de nieuwe taal van internationale ontwikkeling, waarin bossen, oceanen en soortenrijkdom steeds vaker worden gewaardeerd als economisch kapitaal en niet alleen als natuurerfgoed.
De alliantie wil biodiversiteit uit de marge van het beleid halen en rechtstreeks koppelen aan landbouw, infrastructuur, energie, toerisme, stadsplanning en nationale economische strategie. Dat is een belangrijk verschil met klassieke milieuprogramma’s, die vaak naast de grote economische beslissingen stonden en pas achteraf mochten corrigeren wat industrie, mijnbouw of infrastructuur al hadden veroorzaakt. Guyana probeert het gesprek om te draaien door te stellen dat biodiversiteit vanaf het begin moet meewegen in investeringen, begrotingen en ontwikkelingsplannen.
De lijst van partners versterkt dat beeld, omdat Georgetown samenwerkt met onder meer Yale Center for Biodiversity and Global Change, Conservation International, de Wereldbank, Brazilië, inheemse gemeenschappen en private partijen rond groene financiering. Het Commonwealth kondigde eerder ook een Biodiversity Centre of Excellence aan dat voortbouwt op Guyana’s leiderschap en werkt met een hub and spokes model, waarbij Guyana als centraal knooppunt regionale en internationale partners moet verbinden. Dat geeft het initiatief een institutionele structuur die verder gaat dan politieke retoriek.
Toch blijft de spanning voelbaar, omdat biodiversiteitsdiplomatie pas geloofwaardig wordt wanneer zij ook doorwerkt in landgebruik, toezicht, mijnbouw, bosbeheer en verdeling van opbrengsten. Guyana kan internationaal lof ontvangen, maar zal nationaal moeten laten zien dat economische versnelling niet leidt tot slordige vergunningen, zwak toezicht of marginalisering van inheemse gemeenschappen. De echte test ligt daarom niet in de ceremonie met de VN, maar in de manier waarop beleid, wetenschap, gemeenschappen en investeerders elkaar straks in de praktijk corrigeren.
Suriname ziet dit alles gebeuren en de vraag rijst: wat doen wij? Ons land beschikt immers eveneens over uitzonderlijke bossen, rivieren, biodiversiteit en een groeiende verwachting rond olie-inkomsten. Een moderne ontwikkelingsstrategie kan niet alleen rusten op de vraag hoeveel inkomsten natuurlijke hulpbronnen opleveren, maar moet ook bepalen welke natuurwaarden worden beschermd, gemeten en omgezet in internationale geloofwaardigheid. Suriname kan veel winnen door sneller eigen biodiversiteitsdata, groene financieringsmodellen, inheemse kennis, bosmonitoring en economische planning aan elkaar te koppelen, zodat het niet slechts toekijkt hoe Guyana het regionale podium naar zich toetrekt.
Guyana probeert met deze alliantie een nieuw diplomatiek merk te bouwen, waarin biodiversiteit niet langer het zachte hoofdstuk is van een hard economisch verhaal. De deelname van de Verenigde Naties maakt dat merk sterker, omdat het de alliantie een bredere legitimiteit geeft en andere staten, instellingen en financiers dwingt om beter te kijken naar wat Georgetown aanbiedt. In een wereld waarin natuurverlies steeds meer wordt gezien als veiligheidsrisico, economische bedreiging en morele test, positioneert Guyana zich niet alleen als olieproducent, maar als land dat de waarde van leven zelf tot geopolitiek instrument maakt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
