Negentig verpleegkundigen van het Academisch Ziekenhuis Paramaribo (AZP) hebben hun grondbeschikking ontvangen. Het is zonder twijfel een belangrijke stap voor de betrokken verpleegkundigen en hun gezinnen. Een eigen perceel kan de basis vormen voor een woning, meer financiële zekerheid en een toekomst die minder afhankelijk is van de vaak hoge huurkosten. Maar wie deze uitgifte presenteert als een belangrijke stap in de strijd tegen de brain drain, moet ook erkennen dat hiermee slechts één deel van een veel groter probleem wordt aangepakt. Tijdens de plechtigheid waren onder anderen minister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid drs. André Misiekaba, minister van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening Stephen Tsang, minister van Grondbeleid en Bosbeheer Stanley L. Soeropawiro, parlementariër Bronto Somohardjo, de directie van het AZP en vertegenwoordigers van de Bond van AZP aanwezig. AZP directeur Claudia Redan benadrukte het belang van de grondtoewijzing. Volgens haar gaat het niet slechts om een stuk grond, maar om de mogelijkheid voor verpleegkundigen om een eigen huis en daarmee een toekomst voor zichzelf en hun gezinnen op te bouwen.
Haar boodschap raakte ook een schrijnend punt binnen de Surinaamse gezondheidszorg, goed opgeleide zorgmedewerkers verlaten het land omdat zij elders betere kansen en meer zekerheid verwachten. Dat probleem bestaat niet alleen uit salaris. Arbeidsomstandigheden, werkdruk, doorgroeimogelijkheden, professionele waardering, huisvesting en algemene bestaanszekerheid spelen allemaal een rol. Juist daarom is het begrijpelijk dat de regering de grondtoewijzing ziet als onderdeel van een bredere aanpak. Minister Misiekaba stelde terecht dat een hoger inkomen op zichzelf niet voldoende hoeft te zijn om zorgverleners voor Suriname te behouden. Wanneer een verpleegkundige meer verdient, maar vervolgens een groot deel van dat inkomen kwijt is aan huur, blijven de financiële zorgen bestaan. Een eigen perceel kan die druk op termijn verminderen. Daarmee is echter niet automatisch het structurele probleem opgelost. Een grondbeschikking is geen woning. Tussen het ontvangen van een perceel en het daadwerkelijk bewonen van een betaalbaar en degelijk huis liggen financiering, bouwkosten, infrastructuur, nutsvoorzieningen en vergunningen. Voor een verpleegkundige met een beperkt besteedbaar inkomen kan juist die volgende stap een forse financiële uitdaging worden.
Zonder aanvullende maatregelen bestaat het risico dat de grond wel wordt toegewezen, maar dat het gewenste huis jarenlang op zich laat wachten. Daar komt de bredere situatie binnen de zorgsector bij. Verpleegkundigen dragen dagelijks verantwoordelijkheid voor patiënten, werken onder druk en vormen een essentieel onderdeel van het functioneren van ziekenhuizen. Wanneer ervaren medewerkers vertrekken, verdwijnt niet alleen arbeidskracht, maar ook kennis en ervaring die niet eenvoudig en snel kunnen worden vervangen. De overheid kan daarom moeilijk volstaan met incidentele maatregelen. Als het tegengaan van brain drain werkelijk een prioriteit is, zal de aanpak zich moeten uitstrekken tot het volledige pakket van arbeidsvoorwaarden. Huisvesting kan daar onderdeel van zijn, maar ook salarisontwikkeling, werkdruk, personeelsbezetting, opleiding, specialisatie, carrièreperspectief en professionele waardering behoren tot dezelfde discussie.
De oproep van minister Misiekaba aan de samenleving om gerichte ondersteuning van de zorgsector niet ter discussie te stellen, onderstreept hoe kwetsbaar de sector is. Zorgpersoneel is immers geen gewone arbeidsmarktgroep die bij vertrek eenvoudig kan worden vervangen. De opleiding van een verpleegkundige kost tijd en middelen, terwijl de gevolgen van personeelstekorten direct voelbaar kunnen worden in de kwaliteit en continuïteit van de zorg. De grondtoewijzing aan de 90 verpleegkundigen verdient daarom erkenning als een concrete maatregel met potentieel maatschappelijk effect. Tegelijkertijd moet worden voorkomen dat een symbolisch succes wordt verward met een structurele oplossing. De echte waarde van deze grondbeschikkingen zal uiteindelijk niet alleen worden bepaald door de ceremonie waarop ze zijn uitgereikt, maar door wat er daarna gebeurt. Als verpleegkundigen daadwerkelijk in staat worden gesteld om betaalbare woningen te bouwen, onder betere arbeidsvoorwaarden kunnen werken en voldoende mogelijkheden krijgen om zich professioneel te ontwikkelen, kan huisvesting bijdragen aan het vasthouden van talent. Zonder die bredere aanpak blijft de grondbeschikking vooral een goed begin. En een goed begin is belangrijk, maar het is nog geen antwoord op de structurele problemen die ervoor zorgen dat goed opgeleide zorgverleners hun toekomst buiten Suriname zoeken.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
