In het Caribisch gebied is een stille economische beweging nu regionaal volledig op gang gekomen, omdat het GRIT programma voor vrouwelijke ondernemers in alle zes deelnemende landen is geactiveerd. De Caribbean Export Development Agency rondde in april 2026 de laatste landenrondes af in Jamaica, Grenada en Saint Vincent en de Grenadines, waardoor het programma nu draait in Belize, Dominica, Grenada, Jamaica, Saint Lucia en Saint Vincent en de Grenadines. Daarmee krijgt inclusieve handel een concretere vorm, omdat honderden vrouwen niet alleen training krijgen, maar ook toegang tot marktinformatie, netwerken, exportbegeleiding en technische ondersteuning.
GRIT staat voor Caribbean Women Entrepreneurs Generating Resilient and Inclusive Trade en wordt gefinancierd door Canada via Global Affairs Canada. Het gaat om een vierjarig programma van 2025 tot 2028, met een omvang van ongeveer 3 miljoen Amerikaanse dollar volgens Caribbean Export en 3,16 miljoen Canadese dollar volgens Canadese projectinformatie. De kern is dat 800 vrouwelijke ondernemers rechtstreeks worden ondersteund, terwijl nog eens 10.000 mensen bereikt moeten worden via training, capaciteitsopbouw, marktkennis en netwerktoegang.
De sectoren zijn bewust gekozen, omdat zij dicht bij de echte Caribische economie liggen. Het programma richt zich op verse landbouwproducten, agroverwerking, ambachtelijke goederen, hernieuwbare energie, ecotoerisme en digitale diensten. Extra aandacht gaat naar ondernemingen die worden geleid door jongeren, vrouwen op het platteland, inheemse ondernemers en vrouwen met een beperking, waardoor het programma niet alleen kijkt naar wie al dicht bij de exportpoort staat, maar ook naar wie vaak buiten het formele handelsnetwerk blijft.
De regionale uitrol begon in 2025 in Saint Lucia en werd daarna voortgezet in Dominica en Belize. De slotfase in april 2026 bracht Jamaica, Grenada en Saint Vincent en de Grenadines binnen het volledige programma, met landenactivaties, consultaties, trainingen en bedrijfsbezoeken. Daarmee is de eerste fase afgerond, maar volgens Caribbean Export begint nu pas het echte werk, omdat ondernemers moeten worden geholpen om hun producten, processen en markttoegang daadwerkelijk op exportniveau te brengen.
In Jamaica kreeg het programma een uitgesproken culturele en gemeenschapsgerichte lading. De lancering vond plaats in Treasure Beach, St. Elizabeth, juist buiten de traditionele stedelijke economische centra, en begon met een zegen van vertegenwoordigers van de Taíno gemeenschap. Door ook Accompong Town en Maroon leiders te betrekken, werd duidelijk gemaakt dat handel niet alleen een zaak is van hotels, havens en conferentiezalen, maar ook van gemeenschappen die cultuur, vakmanschap, landbouw en identiteit omzetten in economische waarde.
Grenada zette vooral de brug naar schaalvergroting en export centraal. Ondernemers uit Grenada, Carriacou en Petite Martinique werden betrokken bij gesprekken over markttoegang, agribusiness, circulaire economie en duurzame landbouw. Het bezoek aan Auga Model Farm liet zien hoe een boerderij tegelijk productieplek, leeromgeving en gemeenschapsanker kan zijn, precies het soort praktische economie dat kleine eilanden nodig hebben wanneer voedselzekerheid, klimaatdruk en exportambitie samenkomen.
In Saint Vincent en de Grenadines lag de nadruk op resultaat. De lancering met Invest SVG koppelde vrouwenondernemerschap aan nationale ontwikkelingsprioriteiten zoals agribusiness, toerisme, voedselzekerheid en digitale diensten. Export readiness, digitale marketing en bedrijfsontwikkeling werden daar niet als mooie termen gebruikt, maar als vaardigheden die bepalen of een kleine onderneming lokaal blijft hangen of de stap naar regionale en internationale markten kan maken.
Canada’s rol is daarbij strategisch. Via zijn Feminist International Assistance Policy investeert Ottawa niet alleen in individuele ondernemers, maar in een handelsomgeving waarin vrouwen beter toegang krijgen tot kennis, financiering, technologie en markten. De Canadese projectinformatie noemt nadrukkelijk trainingen, groene bedrijfspraktijken, technologische adoptie, marktonderzoek, handelsmissies en kennis over Canadese en internationale marktvereisten als belangrijke onderdelen van het programma.
De echte waarde van GRIT zal niet worden gemeten aan het aantal workshops, maar aan de bedrijven die na 2028 sterker staan. Kunnen vrouwelijke ondernemers voldoen aan exportnormen, verpakkingseisen, leveringszekerheid, voedselveiligheid, digitale zichtbaarheid en financieringsvoorwaarden. Kunnen zij samenwerken in clusters, betere prijzen bedingen en hun producten zo positioneren dat de Caribische oorsprong geen zwakte is, maar een kwaliteitsverhaal.
Voor Suriname ligt hier een duidelijke opening, ook al behoort het land niet tot de zes deelnemende landen van deze ronde. Vrouwelijke ondernemers in agroverwerking, cultuurproducten, digitale diensten, toerisme, houtbewerking, natuurlijke producten en lokale voeding hebben dezelfde blokkades, namelijk kleine schaal, weinig exportkennis, beperkte financiering, zwakke verpakking, onvoldoende certificering en te weinig toegang tot internationale netwerken. Suriname kan veel winnen door zo een model niet alleen te bewonderen, maar zelf partnerschappen te bouwen rond training, marktdata, exportcoaching en vaste verbindingen met Canada, de regio en de diaspora.
GRIT laat zien dat inclusieve handel pas betekenis krijgt wanneer ondernemers buiten de hoofdstad, buiten de gevestigde bedrijven en buiten de klassieke netwerken worden meegenomen. Het programma spreekt over vrouwen, maar raakt tegelijk aan de bredere vraag hoe het Caribisch gebied economische groei eerlijker kan organiseren. Als de uitvoering sterk blijft, kan deze regionale uitrol uitgroeien tot een bewijs dat kleine bedrijven met de juiste ondersteuning niet aan de rand van de economie hoeven te blijven, maar zelf export, werkgelegenheid en veerkracht kunnen dragen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
