De wijze waarop ministers van de Surinaamse regering buitenlandse dienstreizen ondernemen zonder dat De Nationale Assemblée voldoende inzicht krijgt in hun werkzaamheden, heeft opnieuw vragen opgeroepen over transparantie, bestuurlijke verantwoordelijkheid en parlementaire controle. VHP-fractieleider Asiskumar Gajadien heeft tijdens een vergadering van het parlement opheldering gevraagd over de afwezigheid van verschillende bewindslieden, waarbij duidelijk werd dat meerdere ministers zich voor officiële werkzaamheden in het buitenland bevinden. De discussie raakt aan een breder bestuurlijk vraagstuk over de manier waarop de regering het parlement informeert over internationale verplichtingen, gemaakte afspraken en mogelijke financiële gevolgen voor de staatsbegroting. Buitenlandse dienstreizen worden immers uitgevoerd namens de Surinaamse staat en behoren daarom niet uitsluitend te worden beoordeeld op de aanwezigheid van ministers bij internationale bijeenkomsten, maar vooral op de resultaten die dergelijke activiteiten opleveren voor het land.
De discussie ontstond nadat parlementsvoorzitter Ashwin Adhin tijdens het agendapunt mededelingen aanvankelijk slechts twee afwezige ministers had genoemd. Gajadien verlangde daarop duidelijkheid over welke bewindslieden daadwerkelijk niet aanwezig waren. Regeringscoördinator en minister van Binnenlandse Zaken Marinus Bee maakte vervolgens bekend dat vier ministers in het buitenland verblijven. Het betreft Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking, David Abiamofo van Natuurlijke Hulpbronnen, Adelien Wijnerman van Financiën en Planning en Mike Noersaliem van Landbouw, Veeteelt en Visserij. De aanwezigheid van meerdere ministers bij buitenlandse activiteiten roept volgens de parlementaire discussie de vraag op hoe de volksvertegenwoordiging tijdig en volledig wordt geïnformeerd over werkzaamheden die namens de regering plaatsvinden. Minister Bee liet weten het verzoek mee te nemen. Daarmee werd de discussie niet beperkt tot de vraag welke ministers afwezig zijn, maar ook uitgebreid naar de noodzaak van structurele informatievoorziening. Een parlement dat pas achteraf of via publieke berichtgeving kennisneemt van belangrijke internationale activiteiten, beschikt immers over onvoldoende mogelijkheden om de uitvoering van het regeringsbeleid tijdig en inhoudelijk te controleren.
Deze kwestie is belangrijk omdat verschillende betrokken ministeries verantwoordelijk zijn voor strategische onderdelen van de nationale economie. Buitenlandse contacten van het ministerie van Financiën en Planning kunnen betrekking hebben op internationale financiering, schuldbeheer en begrotingsbeleid, terwijl besprekingen binnen Natuurlijke Hulpbronnen en Landbouw, Veeteelt en Visserij van belang kunnen zijn voor investeringen, productieontwikkeling en internationale samenwerking. Ook het ministerie van Buitenlandse Zaken vervult een centrale rol bij het aantrekken van economische partnerschappen en het behartigen van nationale belangen. Dat betekent niet dat iedere dienstreis automatisch belangrijke overeenkomsten oplevert, maar maakt wel duidelijk waarom parlementaire verslaglegging noodzakelijk is. De volksvertegenwoordiging moet kunnen beoordelen welke doelstellingen vooraf zijn vastgesteld, welke gesprekken daadwerkelijk zijn gevoerd en welke vervolgstappen de regering voornemens is te ondernemen.
De informatievoorziening wordt vooral problematisch wanneer internationale activiteiten worden gepresenteerd als diplomatieke successen zonder dat voldoende duidelijk wordt welke concrete voordelen zij opleveren voor de samenleving. Een buitenlandse ontmoeting, conferentie of ondertekende intentieverklaring vertegenwoordigt immers nog geen gerealiseerde investering of aantoonbare economische vooruitgang. Daarvoor zijn uitvoering, financiering en meetbare resultaten noodzakelijk. De regering heeft zelf aangegeven dat haar buitenlandse beleid nadrukkelijk moet bijdragen aan handel, investeringen, technologische ontwikkeling en nieuwe mogelijkheden voor Surinaamse ondernemingen. Tegen die achtergrond is het redelijk dat parlementariërs duidelijkheid verlangen over de uitkomsten van internationale dienstreizen. Transparante rapportage biedt bovendien de mogelijkheid om afspraken te volgen en te voorkomen dat diplomatieke initiatieven uiteindelijk beperkt blijven tot bestuurlijke bezoeken zonder zichtbare economische opbrengsten.
De discussie raakt ook aan de bredere noodzaak om de controle op overheidsuitgaven en internationale verplichtingen te versterken. Suriname bevindt zich in een periode waarin begrotingsdiscipline, institutionele versterking en voorbereiding op toekomstige inkomsten uit de olie en gassector steeds belangrijker worden. Juist daarom verdient het aanbeveling dat buitenlandse dienstreizen worden gekoppeld aan duidelijke beleidsdoelstellingen en dat de verantwoordelijke ministeries achteraf inzicht geven in gemaakte afspraken, uitgaven en de voortgang van toegezegde projecten. Een vaste rapportageprocedure kan de parlementaire controle verbeteren zonder de diplomatieke bewegingsruimte van bewindslieden onnodig te beperken. Het gaat daarbij niet om het openbaar maken van vertrouwelijke onderhandelingen, maar om de zekerheid dat internationale activiteiten aantoonbaar bijdragen aan de uitvoering van het nationale beleid en dat de besteding van publieke middelen controleerbaar blijft.
De opmerkingen van Gajadien over de afwezigheid van ministers en het verzoek om verslaglegging leggen daarmee een belangrijk aandachtspunt binnen het openbaar bestuur bloot. Buitenlandse dienstreizen maken een normaal onderdeel uit van regeringsverantwoordelijkheid, maar mogen niet losstaan van de informatieplicht tegenover de volksvertegenwoordiging. De regering kan met tijdige en inhoudelijke rapportages duidelijk maken welke economische, diplomatieke en maatschappelijke resultaten worden nagestreefd en welke daarvan daadwerkelijk zijn bereikt. Het parlement moet op zijn beurt de ruimte krijgen om deze resultaten kritisch te beoordelen en waar nodig aanvullende verantwoording te verlangen. De waarde van internationale vertegenwoordiging wordt uiteindelijk niet bepaald door het aantal reizen, ontmoetingen of officiële verklaringen, maar door de concrete bijdrage die deze activiteiten leveren aan de ontwikkeling van Suriname en het welzijn van de samenleving.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
