In Europa is een nieuwe geldstrijd losgebarsten, niet over bankbiljetten of klassieke rente, maar over digitale euro tokens die snel kunnen uitgroeien tot een alternatief voor bankdeposito’s. De Europese Centrale Bank heeft tijdens een overleg met EU ministers van Financiën en centrale bankiers in Nicosia hard tegengas gegeven tegen voorstellen om de regels voor euro stablecoins te versoepelen. Daarmee maakt Frankfurt duidelijk dat het de digitale toekomst van geld niet wil overlaten aan private uitgevers die te dicht bij de rol van banken kunnen komen, maar niet dezelfde beschermende vangrails dragen.
De discussie werd aangejaagd door een voorstel van de Brusselse denktank Bruegel, die waarschuwt dat Europa met te strenge regels terrein verliest aan de Verenigde Staten. Dollar stablecoins domineren de wereldmarkt bijna volledig, terwijl euro stablecoins slechts een kleine fractie van het totale aanbod vormen. Volgens Bruegel kan Europa zonder soepelere regels en een vorm van liquiditeitssteun van de ECB verder afglijden richting digitale dollarisering, waarbij Europese gebruikers steeds vaker dollar tokens gebruiken voor blockchainbetalingen, handel en afwikkeling.
ECB president Christine Lagarde en andere centrale bankiers zien juist daarin een gevaarlijke omkering van het probleem. Zij vrezen dat het makkelijker maken van euro stablecoins spaargeld uit banken kan trekken, waardoor kredietinstellingen duurdere financiering nodig hebben en minder ruimte krijgen om leningen te verstrekken aan bedrijven en gezinnen. In een eurozone waar banken nog altijd een centrale rol spelen in kredietverlening, kan zo een verschuiving de hele transmissie van monetair beleid verzwakken.
De kern van het bezwaar is technisch, maar zeer politiek. Wanneer burgers en bedrijven hun geld massaal verplaatsen van bankrekeningen naar stablecoins, verliezen banken een goedkope en stabiele financieringsbron. Dat kan leiden tot hogere kredietkosten, minder kredietverlening en een moeilijker werkend rentebeleid, omdat de ECB dan minder grip krijgt op de manier waarop haar beleidsrente doorwerkt in de echte economie.
Lagarde had eerder deze maand al publiek gewaarschuwd dat de zaak voor euro stablecoins veel zwakker is dan zij lijkt. Zij stelde dat Europa niet het instrument moet verwarren met het doel, omdat snelle digitale afwikkeling ook kan worden bereikt via tokenized bank deposits, wholesale settlement projecten en uiteindelijk een digitale euro. De ECB ziet de toekomst dus niet in private stablecoin uitgevers met toegang tot centrale banksteun, maar in digitale geldvormen die binnen het toezichtskader van banken en centrale bankgeld blijven.
De gevoeligste gedachte uit het Bruegel voorstel was dat stablecoin uitgevers mogelijk toegang zouden krijgen tot ECB liquiditeit. Voor centrale bankiers raakt dat aan de kern van het financiële stelsel, omdat noodliquiditeit traditioneel is voorbehouden aan streng gecontroleerde banken. Een private stablecoin uitgever die wel kan profiteren van een centrale bank backstop, maar niet dezelfde verplichtingen draagt als een bank, zou volgens critici een gevaarlijke tussencategorie creëren.
Toch is de angst voor digitale dollarisering niet denkbeeldig. De wereldwijde stablecoinmarkt groeide in 2025 sterk en wordt vrijwel volledig gedomineerd door dollar tokens van spelers zoals Tether en Circle. Euro tokens blijven marginaal, waardoor Europese handelsplatformen, fintechs en blockchainprojecten vaak vanzelf uitkomen bij digitale dollars wanneer zij liquiditeit zoeken.
Daarom bewegen Europese banken zelf. Qivalis, een Amsterdams consortium dat onder toezicht van De Nederlandsche Bank een MiCA conforme euro stablecoin wil lanceren, is uitgegroeid tot 37 banken uit 15 landen. Onder meer BNP Paribas, ING, UniCredit, CaixaBank, Danske Bank, ABN Amro, Rabobank, Nordea en Intesa Sanpaolo zijn betrokken, met een beoogde lancering in de tweede helft van 2026.
Dat bankgedreven initiatief toont de paradox van Europa. De ECB vreest private stablecoins, maar de banken vrezen tegelijk dat Amerikaanse crypto en betaalbedrijven de digitale geldmarkt naar zich toe trekken. Daarom proberen zij een Europees alternatief te bouwen dat wel binnen MiCA past en toch concurrerend genoeg is om niet volledig door dollar tokens te worden overschaduwd.
MiCA, het Europese cryptokader dat sinds 2024 van kracht is, verplicht stablecoin uitgevers om grote delen van hun reserves aan te houden in bankdeposito’s en andere liquide activa. Die regels moeten veiligheid bieden, maar maken het Europese model strenger dan het Amerikaanse kader onder de GENIUS Act, dat door voorstanders wordt gezien als een manier om de dollar via gereguleerde tokens sterker te maken. Europa staat dus voor de vraag of het stabiliteit beschermt, of zichzelf digitaal te voorzichtig maakt.
De digitale euro blijft voor de ECB het favoriete antwoord. EU ministers bevestigden in Nicosia dat het project doorgaat, met een mogelijke lancering richting 2029. Banken hebben ook daar zorgen over, omdat een retail digitale euro eveneens deposito’s uit het banksysteem kan trekken, maar de ECB ziet een door haar ontworpen munt als beter beheersbaar dan private stablecoins die buiten de beschermde perimeter groeien.
Voor Suriname is deze Europese ontwikkeling belangrijk omdat stablecoins niet alleen een cryptoproduct zijn, maar steeds meer onderdeel worden van internationale betalingen, remittances en digitale handel. Caribische economieën kunnen gemakkelijk dollar stablecoins gaan gebruiken wanneer lokale betaalrails traag, duur of beperkt blijven, waardoor monetaire invloed en bankdeposito’s onder druk kunnen komen. De Centrale Bank en commerciële banken doen er goed aan vroeg beleid te maken voor reserves, toezicht, consumentenbescherming, anti witwascontrole en de verhouding tussen digitale dollars, lokale banken en toekomstige digitale betaalinfrastructuur.
Europa’s strijd rond euro stablecoins laat zien dat digitaal geld geen neutrale technologie is. Het bepaalt wie deposito’s beheert, wie liquiditeit krijgt, wie rente doorgeeft en wie uiteindelijk de macht houdt over betalingsverkeer. De ECB kiest voor controle en voorzichtigheid, terwijl banken en beleidsdenkers vrezen dat te veel voorzichtigheid de euro juist digitaal buitenspel zet.
Disclaimer: Dit artikel is uitsluitend bedoeld als journalistieke en informatieve duiding. Het vormt geen investeringsadvies, beleggingsadvies, juridisch advies of technisch belastingadvies, mede omdat ontwikkelingen rond blockchain, digitale activa en belastingwetten snel kunnen veranderen.
Volg de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
