In een land waar geruchten vaak sneller reizen dan feiten, is een microfoon geen speeltje maar een verantwoordelijkheid. Wat eenmaal wordt uitgesproken, verdwijnt niet na de uitzending; het blijft hangen, wordt gedeeld en kan een eigen leven gaan leiden. Juist daarom was het optreden van Ramcharan in het gesprek met Alfred Kartaram problematisch. Door Asis Gajadien te koppelen aan een bezoek aan Chandrikapersad Santokhi vlak voor diens overlijden en daar zonder harde verificatie een politieke lading aan te geven, werd de grens tussen analyse en insinuatie overschreden. Kartaram deed wat journalistiek vereist, hij vroeg om bevestiging en wees op de gevolgen van onbewezen uitspraken. Ook Clifton Limburg handelde correct door herhaaldelijk te proberen Gajadien te bereiken en tegelijk transparant te zijn over het uitblijven van een reactie.
Dat is de norm, verifiëren voor publiceren, niet andersom. Ramcharan koos echter voor de omgekeerde route, waarbij de beschuldigde zelf maar moest komen ontkennen. Dat is geen kritische journalistiek, maar het faciliteren van verdachtmaking. Het Surinaamse recht laat weinig ruimte voor dergelijke lichtzinnigheid. Smaad, laster en belediging zijn geen abstracte begrippen maar concrete grenzen, bedoeld om reputaties te beschermen tegen ongefundeerde aantijgingen. Vrijheid van meningsuiting is essentieel, maar nooit bedoeld als vrijbrief voor suggestieve verhalen die iemands naam beschadigen zonder bewijs. Internationaal is dat niet anders. Zowel in Nederland als daarbuiten wordt reputatieschade juridisch serieus genomen, juist omdat woorden impact hebben. Het verschil tussen scherpe politieke kritiek en karakteraantasting is helder, het eerste richt zich op daden en beleid, het tweede op suggesties en verdachtmaking zonder onderbouwing.
Dat onderscheid wordt nog urgenter in het digitale tijdperk. Fragmenten kunnen uit hun context worden gehaald, gemonteerd en versterkt door kunstmatige intelligentie. Wat begint als een losse opmerking, kan eindigen als een overtuigende maar misleidende waarheid. Wetgeving zoals de European AI Act en de Digital Services Act onderstreept dat online verspreiding van misleidende content geen vrijblijvende zaak meer is. De kern is eenvoudig, kritiek mag scherp zijn, maar moet eerlijk blijven. Ramcharan had het recht om Gajadien politiek te bevragen, maar niet om via suggestie een schaduw te werpen over een gevoelig moment rond een overlijden. Dat is geen journalistieke moed, maar journalistieke nalatigheid. Suriname heeft geen behoefte aan stemmen die verwarring zaaien onder het mom van kritisch denken. Het land heeft media nodig die durven doorvragen en durven begrenzen. Verantwoordelijkheid nemen voordat woorden schade aanrichten. Want echte journalistiek begint niet bij spreken, maar bij weten wanneer je beter eerst controleert.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com.
