Terwijl de meeste Surinamers hun dagelijkse leven voortzetten, is op de achtergrond een stille maar ingrijpende revolutie voltrokken. Sinds 1 mei 2025 is het Nieuw Burgerlijk Wetboek (NBW) van kracht, een juridisch fundament dat de regels van bezit, relaties en verantwoordelijkheid herschrijft. Maar wie begrijpt echt wat er veranderd is? In de Congreshal werd onlangs een tipje van de sluier opgelicht. Notaris Aniel Autar nam kabinetsmedewerkers mee in de complexe wereld van het nieuwe recht. Geen droge wetsartikelen, maar een waarschuwing, wie het NBW niet begrijpt, loopt het risico de grip op zijn rechten te verliezen. Volgens chefstaf Sergio Akiemboto is de noodzaak duidelijk. Het recht staat nooit stil. Of we het ermee eens zijn of niet, dit is nu de realiteit. Maar achter die woorden schuilt een grotere zorg, een wetboek dat sneller is ingevoerd dan velen konden bijbenen. De veranderingen zijn allesbehalve klein. Het NBW introduceert onder andere een wettelijke basis voor trusts, een volledig nieuw juridisch instrument in Suriname.
Tegelijkertijd zijn oude zekerheden verdwenen, de legitieme portie in het erfrecht is afgeschaft en het huwelijksvermogensrecht is grondig herzien. Daartegenover staat een sterkere bescherming van de langstlevende echtgenoot. Dat klinkt technisch, maar de impact is persoonlijk. Het raakt families, erfenissen en relaties. Zelfs gevoelige maatschappelijke thema’s, zoals de positie van de buitenvrouw, worden indirect beïnvloed door de nieuwe regels. Niet iedereen is het eens met de gemaakte keuzes, maar volgens Autar is de realiteit simpel, Het is ingevoerd. Nu moeten we ermee werken. Misschien wel de meest prangende kwestie is niet wat er in het wetboek staat, maar wie het begrijpt. Akiemboto erkent dat lang niet iedereen de tijd heeft om zich door de juridische teksten te worstelen. En juist daar schuilt het gevaar. Als deskundigen het uitleggen en je zelf kunt verifiëren, maakt dat een groot verschil. Maar zonder brede voorlichting dreigt een kloof tussen wet en werkelijkheid een kloof waarin misverstanden, fouten en mogelijk misbruik kunnen ontstaan.
Daarom ziet het kabinet deze sessie slechts als het begin. Buurtorganisaties, juristen, notarissen en de media moeten nu de vertaalslag maken van wetstaal naar begrijpelijke informatie. De boodschap is duidelijk, dit wetboek is niet alleen voor juristen, maar voor iedere burger. Ook binnen bestuurskamers verandert het speelveld. Leden van raden van commissarissen kunnen voortaan hoofdelijk aansprakelijk worden gesteld. Een zware verantwoordelijkheid die volgens Akiemboto nog onvoldoende doordringt bij directies en toezichthouders van staatsbedrijven. Hoewel er weinig inhoudelijke kritiek is op het NBW, klinkt er wel gemor over de snelheid waarmee het is ingevoerd. Toch ziet Autar een pragmatische houding binnen de juridische wereld, juristen hebben zich aangepast en zijn aan het werk gegaan. Want wetten zijn pas krachtig als ze worden begrepen en toegepast. En precies daar ligt de grootste uitdaging voor Suriname, een samenleving die moet leren leven met nieuwe regels, terwijl nog niet iedereen ze kent. Eén ding is zeker, het NBW is geen papieren verandering. Het is een nieuwe realiteit en wie die negeert, doet dat op eigen risico.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
