De regering heeft een ontwerpwet ingediend bij De Nationale Assemblée (DNA) om de inwerkingtreding van de Comptabiliteitswet 2024 met drie jaar uit te stellen. Daarmee blijven de staatsbegrotingen van 2026, 2027 en 2028 nog gebaseerd op de oude Comptabiliteitswet van 2019. Pas vanaf 2029 zou de nieuwe wet volledig in werking moeten treden. Op papier wordt dit gepresenteerd als een praktische oplossing voor een wet die nog niet uitvoerbaar zou zijn. In werkelijkheid legt het besluit een dieper probleem bloot, de structurele kloof tussen hervormingsambities en bestuurlijke uitvoering. De Comptabiliteitswet 2024 werd juist ingevoerd als moderniseringsslag in het financieel beheer van de staat. Toch stelt de regering nu zelf dat de wet onvoldoende handvatten bevat om toe te passen. In de memorie van toelichting wordt erkend dat cruciale onderdelen afhankelijk zijn van nog te ontwikkelen regelgeving en institutionele herinrichting, werk dat tot op heden niet is uitgevoerd.
Dat roept een ongemakkelijke vraag op, hoe kon een wet worden aangenomen die blijkbaar niet operationeel was voorbereid? Binnen De Nationale Assemblée is de kritiek niet mals. Commissievoorzitter Rossellie Cotino wijst erop dat de uitvoeringsstructuren ontbreken en vroeg expliciet welke concrete stappen de regering de afgelopen periode heeft gezet om de implementatie voor te bereiden. Volgens haar gaat het probleem verder dan alleen ontbrekende regelgeving, het raakt aan de fundamentele uitvoerbaarheid van de wet. Ook parlementariër Raymond Sapoen sluit zich daarbij aan. Hij stelt dat, los van politieke verschillen, de realiteit simpelweg is dat de randvoorwaarden voor uitvoering ontbreken. Daarmee wordt de vertraging volgens hem niet alleen verklaard, maar ook gerechtvaardigd.
Aan de andere kant van het politieke spectrum klinkt stevige kritiek. VHP-parlementariër Dew Sharman spreekt van misleiding en suggereert dat zowel de regering als de commissievoorzitter de situatie verkeerd voorstellen. Volgens hem is er onvoldoende politieke wil geweest om de wet daadwerkelijk te implementeren, ondanks de beschikbare tijd. Zijn standpunt legt een andere laag van het debat bloot, is dit een technisch uitvoeringsprobleem of eerder een politiek-bestuurlijke keuze om hervormingen niet door te zetten? Wat in elk geval duidelijk wordt, is dat het uitstel niet louter een administratieve ingreep is. Het raakt aan de geloofwaardigheid van wetgeving, de voorspelbaarheid van begrotingsbeleid en het vertrouwen in institutionele hervormingen. Wanneer een fundamentele financiële wet al bij de start wordt doorgeschoven met drie jaar, ontstaat het risico dat hervormingsbeleid structureel wordt uitgesteld zodra het moeilijk wordt om het uit te voeren. Daarmee verschuift de vraag van is de wet goed? Is de overheid in staat om wetten daadwerkelijk uit te voeren? En precies daar lijkt het debat nu te belanden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
