Dertig jaar na de Beijing Declaration and Platform for Action (BPfA) blijft gendergelijkheid een actueel maatschappelijk vraagstuk. Dat het Bureau Genderaangelegenheden (BGA) van het Ministerie van Binnenlandse Zaken (Min BiZa) dit onderwerp onder de aandacht brengt van jongeren, is daarom een positieve stap. Tegelijkertijd mag de strijd tegen discriminatie, genderstereotypen en ongelijke kansen niet blijven steken in eenmalige bewustwordingsactiviteiten. Echte verandering vraagt om structurele aandacht, concrete maatregelen en een overheid die haar verantwoordelijkheid daadwerkelijk neemt. Op de Scholengemeenschap Para (SGP) aan de Joris Klasweg organiseerde het BGA in het kader van dertig jaar Beijing Declaration and Platform for Action een zogenoemde Station Race. Leerlingen werden in groepen verdeeld en bezochten verschillende informatieposten, waar zij via interactieve opdrachten werden geconfronteerd met onderwerpen als gender, stereotypen, gezondheid, onderwijs en gelijke kansen. Het initiatief is bedoeld om jongeren bewuster te maken van hun rechten en verantwoordelijkheden en hen inzicht te geven in de manier waarop genderongelijkheid zich in de samenleving manifesteert. Dat is noodzakelijk, omdat discriminatie en ongelijke behandeling niet uitsluitend problemen zijn die zich op het niveau van wetgeving of politiek voordoen. Ze komen ook voor in klaslokalen, gezinnen, werkomgevingen en sociale omgangsvormen.
De aanwezigheid van BiZa onderminister Kelvin Koniki bij de activiteit onderstreepte het bestuurlijke belang dat aan het initiatief wordt toegekend. In zijn toespraak sprak hij waardering uit voor de organisatie en benadrukte hij dat jongeren het geleerde niet alleen moeten onthouden, maar ook in de praktijk moeten brengen. Hij riep hen op zich actief uit te spreken tegen pesten en discriminatie. Ook schoolleider mevrouw Douglas en districtscommissaris van Para, de heer Kensenhuis, benadrukten het belang van de activiteit. Zij moedigden de leerlingen aan om actief deel te nemen en de opgedane kennis toe te passen in hun dagelijkse leven. De boodschap is terecht. Toch ligt hier ook een belangrijke uitdaging. Jongeren kunnen tijdens een activiteit leren dat discriminatie verkeerd is, maar dat betekent niet automatisch dat zij zich daarna anders gedragen. Bewustwording is slechts het begin van een langdurig veranderingsproces. Zonder begeleiding, herhaling en een veilige omgeving waarin leerlingen discriminatie daadwerkelijk kunnen aankaarten, dreigt de opgedane kennis snel naar de achtergrond te verdwijnen.
Een Station Race kan kennis toegankelijk maken, maar kan op zichzelf geen diepgewortelde maatschappelijke overtuigingen veranderen. Daarvoor is een bredere aanpak nodig, waarbij scholen gendergelijkheid structureel opnemen in hun onderwijs en vormingsprogramma’s. Ook leerkrachten, ouders en schoolbesturen moeten daarbij betrokken worden. De herdenking van dertig jaar BPfA is bovendien meer dan een symbolisch moment. De Beijing Declaration and Platform for Action geldt sinds 1995 als een internationaal belangrijk beleidskader voor de verbetering van de positie van vrouwen en meisjes. Het document richt zich onder meer op onderwijs, gezondheid, economische zelfstandigheid, politieke participatie en de bestrijding van geweld tegen vrouwen. Dertig jaar later blijft de noodzaak van deze afspraken bestaan. De erkenning van vrouwenrechten op papier garandeert immers niet dat vrouwen en meisjes in de praktijk dezelfde mogelijkheden, bescherming en waardering krijgen. Juist daarom moet de herdenking niet uitsluitend worden aangegrepen voor toespraken en publieksactiviteiten, maar ook aanleiding zijn om kritisch te kijken naar de voortgang van het genderbeleid.
Voor Suriname betekent dit dat bewustwordingscampagnes gepaard moeten gaan met meetbare doelstellingen, voldoende middelen en een consequente uitvoering van beleid. Het is belangrijk dat initiatieven zoals die van het BGA niet beperkt blijven tot afzonderlijke scholen of bijzondere herdenkingsdagen. Ook de continuïteit en de daadwerkelijke maatschappelijke impact moeten worden bewaakt. De Station Race op de SGP verdient waardering omdat jongeren op een laagdrempelige en interactieve manier bij een belangrijk maatschappelijk thema zijn betrokken. Het initiatief biedt een kans om vooroordelen bespreekbaar te maken en jongeren te laten nadenken over hun eigen houding tegenover anderen. Maar de werkelijke waarde van deze activiteit zal niet worden bepaald door het aantal deelnemende leerlingen of de hoeveelheid informatieposten. Doorslaggevend is of de boodschap ook na afloop zichtbaar blijft in het gedrag van jongeren en in het beleid van de betrokken instellingen. Gendergelijkheid mag geen onderwerp zijn dat slechts tijdens internationale herdenkingen of incidentele schoolactiviteiten aandacht krijgt. Het moet een vanzelfsprekend onderdeel worden van opvoeding, onderwijs en bestuur. Dertig jaar na Beijing is het tijd om niet alleen te spreken over gelijke rechten, maar vooral te laten zien dat deze rechten daadwerkelijk worden beschermd en gerealiseerd.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
