Tussen traditionele gerechten, culturele attributen, wetenschappelijke presentaties en verhalen over afkomst en identiteit voltrok zich op het complex van de Anton de Kom Universiteit van Suriname (AdekUS) meer dan een feestelijke bijeenkomst. Het minicongres in het kader van Heritage Month 2026 legde een fundamenteler vraagstuk bloot, hoe bewaart Suriname zijn culturele geheugen in een samenleving die voortdurend verandert? Studenten van AdekUS namen het initiatief om wetenschap en cultuur met elkaar te verbinden. Het resultaat was een minicongres dat werd aangevuld met een Heritage Fest, waar bezoekers kennis konden maken met de enorme culturele rijkdom van Suriname. Klaslokalen veranderden tijdelijk in kleine tentoonstellingsruimten, gevuld met culturele attributen en informatiemateriaal over het erfgoed van verschillende bevolkingsgroepen. Ook eten en drinken kregen een prominente plaats. De verschillende smaken en tradities maakten zichtbaar wat Suriname al eeuwen kenmerkt, een samenleving waarin uiteenlopende culturen naast elkaar bestaan en elkaar beïnvloeden. Maar achter de feestelijke sfeer schuilt een boodschap die aanzienlijk zwaarder weegt.
President Jennifer Simons, die zelf actief deelnam aan traditionele culturele activiteiten tijdens het Heritage Fest, benadrukte dat Heritage Month niet mag worden gereduceerd tot een maand van dans, muziek, eten en symboliek. Volgens het staatshoofd gaat het om bewustwording en om de verantwoordelijkheid die iedere Surinamer draagt voor de toekomst van het land. Wie zijn eigen geschiedenis, afkomst en identiteit kent, staat volgens Simons sterker in zijn omgang met anderen. Zelfrespect en respect voor de ander beginnen immers bij kennis van wie men zelf is. Suriname haalt volgens haar juist zijn kracht uit culturele diversiteit. Die diversiteit moet niet worden gezien als een bedreiging, maar als een fundament waarop een hechtere samenleving kan worden gebouwd. Daarbij ligt volgens haar een belangrijke taak bij jongeren. De president kondigde bovendien aan dat na Heritage Month 2026 een verslag zal worden opgesteld. Vervolgens zullen de voorbereidingen voor Heritage Month 2027 beginnen.
De overheid wil daarbij middelen beschikbaar stellen voor onder meer wetenschappelijk onderzoek, kunstuitingen en andere initiatieven die vanuit de samenleving worden aangedragen. Dat voornemen kan van grote betekenis worden. Cultureel erfgoed dat niet wordt onderzocht, vastgelegd en doorgegeven, loopt immers het risico langzaam uit het collectieve geheugen te verdwijnen. Minister van Onderwijs, Wetenschap en Cultuur Dirk Currie legde tijdens het minicongres de nadruk op precies dat punt. Volgens hem mag een universiteit niet uitsluitend een instelling zijn waar bestaande kennis wordt overgedragen. AdekUS moet ook een plaats zijn waar nieuwe kennis wordt ontwikkeld en waar wetenschappelijk onderbouwde oplossingen worden gezocht voor maatschappelijke problemen. Daarmee raakt het debat over erfgoed rechtstreeks aan de toekomst van Suriname. Geschiedenis en identiteit mogen volgens Currie niet uitsluitend gebaseerd zijn op verhalen die mondeling van generatie op generatie worden doorgegeven. Ze moeten ook worden onderzocht, gedocumenteerd en wetenschappelijk vastgelegd. Alleen op die manier kunnen toekomstige generaties beschikken over een betrouwbaar beeld van de samenleving waarin zij zijn opgegroeid. De oproep aan studenten is daarom groter dan het bestuderen van historische gebeurtenissen.
Zij worden aangespoord om ook naar het Suriname van vandaag te kijken. Wie de huidige samenleving begrijpt, kan volgens de gedachte achter het congres beter bijdragen aan de samenleving van morgen. Het minicongres op AdekUS liet daarmee zien dat erfgoed geen stoffig hoofdstuk uit een geschiedenisboek is. Het leeft in taal, religie, muziek, voedsel, verhalen, tradities en de manier waarop Surinamers zichzelf en elkaar zien. De echte uitdaging begint echter wanneer het feest voorbij is, de tafels worden opgeruimd en de traditionele kleding weer wordt opgeborgen. Dan blijft de vraag van verantwoordelijkheid over. Heritage Month krijgt pas werkelijk betekenis wanneer culturele trots wordt omgezet in onderzoek, onderwijs, bescherming en actie. Als studenten, wetenschappers, kunstenaars, cultuurorganisaties en de overheid die verantwoordelijkheid gezamenlijk oppakken, kan erfgoed uitgroeien tot meer dan een jaarlijkse viering. Dan wordt het een investering in het geheugen, de identiteit en uiteindelijk de toekomst van Suriname.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
