Met een kans van meer dan negentig procent op een zeer krachtige El Niño waarschuwen klimaatdiensten voor een weersysteem dat de komende maanden landbouw, watervoorziening en voedselprijzen wereldwijd kan raken, want de opwarming van de tropische Stille Oceaan heeft inmiddels een omvang bereikt die droogte, overstromingen en extreme hitte op verschillende continenten waarschijnlijker maakt.
De huidige El Niño versterkt volgens de nieuwste prognose verder tijdens de noordelijke herfst en winter van 2026 tot 2027. Voor de periode van oktober tot en met december bestaat zelfs 75 procent kans dat het systeem een historische sterkte bereikt en eerdere zware El Niño perioden sinds 1950 overtreft. De zeewatertemperaturen in een belangrijk deel van de oostelijke evenaarzone van de Stille Oceaan liggen al meer dan twee graden Celsius boven het gemiddelde.
El Niño ontstaat wanneer passaatwinden afzwakken en ongewoon warm water zich ophoopt in het centrale en oostelijke deel van de tropische Stille Oceaan. Die extra warmte verandert luchtstromen en regenpatronen ver buiten het gebied waar het verschijnsel begint. Sommige landen krijgen daardoor te maken met aanhoudende droogte en mislukte oogsten, andere met stortregens, overstromingen en beschadigde infrastructuur.
Midden Amerika staat al onder grote druk, want in de droge corridor hebben boeren te maken met minder regen en hoge temperaturen, waardoor maïs en bonen kwetsbaar worden. Gezinnen die afhankelijk zijn van kleinschalige landbouw kunnen daardoor niet alleen inkomen verliezen, maar ook sneller in problemen komen met drinkwater en voedselvoorziening. De gevolgen blijven zelden binnen één land, omdat minder productie zich uiteindelijk vertaalt naar hogere prijzen op regionale en internationale markten.
De dreiging voor voedselmarkten is daardoor reëel, want suiker, plantaardige oliën, granen en andere basisproducten reageren gevoelig op weersschade in grote productielanden. Tegelijkertijd brengt El Niño niet overal uitsluitend verlies. In delen van de Verenigde Staten kan het systeem later dit jaar meer regen brengen, waardoor de omstandigheden voor wintertarwe gunstiger kunnen worden. De kracht van El Niño vergroot kansen op bepaalde weerspatronen, maar garandeert geen identieke uitkomst voor iedere regio.
De Caraïbische regio moet vooral rekenen op een grotere kans op hoge temperaturen en droge perioden. Sterke El Niño episodes hangen vaak samen met minder orkaanactiviteit in het Atlantisch gebied, maar een rustiger orkaanseizoen biedt weinig troost wanneer reservoirs dalen, landbouwgronden uitdrogen en huishoudens meer betalen voor voedsel. Kleine eilanden en kuststaten zijn extra kwetsbaar omdat hun voorraad water, landbouwgrond en financiële reserves beperkt zijn.
De Wereld Meteorologische Organisatie waarschuwt dat de gevolgen tot ver in 2027 kunnen doorwerken. Hittegolven, droogte, zware neerslag en verstoringen van energie, handel en transport vragen om meer dan een weersbericht. Vroege waarschuwingen, actuele informatie voor boeren en bescherming van kwetsbare gezinnen moeten ruim vóór de zwaarste effecten worden georganiseerd.
Ook Suriname heeft er belang bij om waterbeheer, landbouwplanning en voedselvoorraden niet pas te bespreken wanneer de schade zichtbaar wordt. Irrigatie, onderhoud van afwateringskanalen, betrouwbare klimaatinformatie voor boeren en gerichte steun voor basisgewassen kunnen helpen voorkomen dat een internationaal weersysteem uitgroeit tot een lokaal probleem op de markt en aan de keukentafel.
El Niño laat opnieuw zien dat klimaatrisico geen ver verhaal is uit de Stille Oceaan. De werkelijke schade ontstaat wanneer landen weten dat een verstoring nadert, maar te laat beginnen met beschermen wat mensen dagelijks nodig hebben.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
