Met de aanstaande registratie van kleinschalige goudmijnbouwers zet de Commissie Ordening Goudsector (OGS) een volgende stap in de poging om meer grip te krijgen op een sector die al decennialang wordt gekenmerkt door informele activiteiten, gebrekkig toezicht en beperkte overheidscontrole. Om dit proces te ondersteunen heeft de commissie geïnvesteerd in een digitaal registratiesysteem, dat onlangs tijdens een soft launch aan de medewerkers werd gepresenteerd. Tijdens deze introductie gaf de softwareontwikkelaar een toelichting op de werking van het systeem en werd een korte training verzorgd, zodat de medewerkers vertrouwd raken met de digitale omgeving. Daarmee komt een einde aan een werkwijze waarbij registratie grotendeels op papier of via versnipperde administratieve processen plaatsvond. Het nieuwe systeem digitaliseert en optimaliseert het bestaande registratieformulier en moet het registratieproces efficiënter, sneller en overzichtelijker maken. Medewerkers kunnen gegevens centraal invoeren, registraties in realtime actualiseren en informatie direct raadplegen.
Daarnaast beschikt het platform over analysetools waarmee rapportages kunnen worden opgesteld, het aantal geregistreerde goudzoekers kan worden gevolgd en ontwikkelingen binnen de sector zichtbaar worden gemaakt via statistieken en grafieken. Op papier klinkt dit als een belangrijke moderniseringsslag. De overheid beschikt straks over een centrale databank die inzicht moet geven in wie actief is binnen de kleinschalige goudmijnbouw, waar deze activiteiten plaatsvinden en hoe de sector zich ontwikkelt. Zulke informatie is essentieel voor beleidsvorming, toezicht en de verdere formalisering van de goudsector. Toch verdient deze ontwikkeling een kritische kanttekening. Digitalisering op zichzelf lost de structurele problemen in de goudsector niet op. Een geavanceerd registratiesysteem is slechts zo effectief als de bereidheid van goudmijnbouwers om zich daadwerkelijk te registreren en de capaciteit van de overheid om de verzamelde gegevens te gebruiken voor consequent beleid en handhaving. Juist daar liggen de grootste uitdagingen. Een aanzienlijk deel van de kleinschalige goudwinning opereert al jaren buiten het formele systeem. Wantrouwen richting de overheid, onduidelijke regelgeving en gebrekkige controle hebben ertoe geleid dat veel mijnbouwers zich liever buiten het zicht van de autoriteiten houden.
Zonder duidelijke voordelen voor registratie en een geloofwaardige handhavingsstrategie bestaat het risico dat het systeem vooral de reeds bekende en bereidwillige mijnbouwers in beeld brengt, terwijl een groot deel van de informele sector buiten beeld blijft. Daarnaast roept de digitalisering vragen op over de opvolging. Het verzamelen van data heeft alleen waarde wanneer deze wordt vertaald naar concrete beleidsmaatregelen. Rapportages, statistieken en grafieken zijn nuttige instrumenten, maar lossen op zichzelf geen problemen op zoals illegale goudwinning, milieuschade, belastingontduiking of conflicten over concessies. Zonder structurele opvolging dreigt het systeem vooral een administratief hulpmiddel te worden in plaats van een instrument voor daadwerkelijke hervorming. Daar staat tegenover dat een betrouwbare registratie wel degelijk een noodzakelijke eerste stap is. Zonder actuele gegevens blijft effectief beleid onmogelijk. Een centrale registratie kan de communicatie met goudmijnbouwers verbeteren, vergunningstrajecten transparanter maken en de dienstverlening efficiënter organiseren. Bovendien kan de overheid op basis van betrouwbare data beter inspelen op ontwikkelingen in de sector en gerichter investeren in ondersteuning en toezicht. De introductie van het digitale registratiesysteem markeert daarmee een belangrijke fase in de verdere ordening van de goudsector. De echte test begint echter pas wanneer de registratie daadwerkelijk van start gaat. Dan zal moeten blijken of de overheid erin slaagt voldoende draagvlak te creëren, de gegevens actueel te houden en de verzamelde informatie om te zetten in effectief beleid. Pas dan kan worden vastgesteld of deze digitale investering meer is dan een technologische vernieuwing en daadwerkelijk bijdraagt aan een transparantere, beter georganiseerde en toekomstbestendige goudsector.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
