De cryptomarkt legt opnieuw een ongemakkelijke tegenstelling bloot die beleggers dwingt verder te kijken dan koersgrafieken, omdat Ethereum, Solana en Avalanche in het afgelopen jaar aanzienlijk meer transacties verwerkten tegen veel lagere kosten, terwijl hun eigen tokens tegelijkertijd meer dan de helft van hun marktwaarde verloren. De technologie werd sneller, de beschikbare digitale capaciteit nam toe, het gebruik groeide en grote financiële partijen brachten steeds meer kapitaal onder bij validators, maar de markt reageerde alsof de onderliggende infrastructuur achteruitging. Daarmee ontstaat een fundamentele vraag die de volgende fase van blockchain zal bepalen, want wanneer een netwerk drukker wordt maar minder verdient, is dat dan technologische vooruitgang of een bedrijfsmodel dat steeds meer diensten levert zonder voldoende economische waarde naar zijn eigen munt terug te laten vloeien.
Ethereum verwerkte in het tweede kwartaal ongeveer 203,9 miljoen transacties, tegenover 121,1 miljoen in dezelfde periode een jaar eerder, waarmee de activiteit met ongeveer 68 procent toenam en de gemiddelde verwerkingssnelheid steeg van vijftien naar zesentwintig transacties per seconde. De gemiddelde transactiekosten zakten in dezelfde periode van ongeveer US$1,08 naar US$0,31, maar de netwerkinkomsten halveerden vrijwel van US$131 miljoen naar US$64 miljoen. De blockchain leverde dus aanzienlijk meer capaciteit tegen een veel lagere prijs, waardoor gebruikers profiteerden maar de directe opbrengst die uit iedere transactie naar validators en het protocol stroomde fors afnam.
Die daling ontstond niet uitsluitend doordat gebruikers minder bereid waren te betalen, maar vooral doordat Ethereum bewust meer digitale ruimte beschikbaar maakte. De gaslimiet werd in verschillende stappen verdubbeld van dertig miljoen naar zestig miljoen, waardoor meer berekeningen en transacties in ieder blok konden worden opgenomen zonder dat gebruikers elkaar met steeds hogere vergoedingen uit de markt hoefden te drukken. Ook de capaciteit waarmee secundaire netwerken hun gegevens op Ethereum publiceren werd uitgebreid, waardoor schaarste werd vervangen door overvloed en bepaalde kosten vrijwel verdwenen. Technologisch is dat een overwinning, maar economisch betekent het dat de blockchain veel harder moet groeien voordat het grotere volume de lagere inkomsten per transactie volledig compenseert.
Solana laat dezelfde spanning nog scherper zien, omdat het netwerk in het tweede kwartaal ongeveer 9,8 miljard transacties buiten de validatorstemmen verwerkte, tegenover 8,9 miljard een jaar eerder, terwijl de gemiddelde transactiekosten daalden van ongeveer drie dollarcent naar een halve cent. De economische waarde die gebruikers via transactiekosten, prioriteitsbetalingen en andere vergoedingen aan het netwerk betaalden, zakte echter van US$272 miljoen naar US$51 miljoen. Een blockchain kan dus bijna tien miljard handelingen verwerken en tegelijkertijd ruim tachtig procent van zijn inkomsten verliezen, waardoor ruwe transactieaantallen zonder analyse van de kwaliteit en economische waarde van die activiteit gemakkelijk een misleidend beeld geven.
Een aanzienlijk deel van de eerdere inkomsten van Solana kwam uit een periode van uitzonderlijk intensieve handel, arbitrage en betalingen voor een gunstige plaats in de volgorde van transacties, maar die inkomstenstroom verzwakte toen de handelsactiviteit afnam en andere systemen voor het samenstellen van blokken terrein wonnen. De netwerkactiviteit bleef groot, maar de meest winstgevende handelingen verloren aan kracht, waardoor zichtbaar wordt dat niet iedere transactie economisch dezelfde betekenis heeft. Een eenvoudige tokenoverdracht van een fractie van een cent telt administratief even zwaar als een grote financiële transactie, maar draagt veel minder bij aan inkomsten en daarmee mogelijk aan de waardering van het token.
Avalanche presenteert misschien het spectaculairste groeicijfer, omdat het aantal transacties op zijn belangrijkste smart contract netwerk steeg van ongeveer 58 miljoen in het tweede kwartaal van 2025 naar 235,6 miljoen een jaar later. De gemiddelde kosten per transactie daalden tegelijkertijd van ongeveer 2,7 dollarcent naar slechts 0,14 cent, terwijl de kwartaalinkomsten uit vergoedingen terugliepen van ongeveer US$1,55 miljoen naar US$330.000. Drie opeenvolgende technische verbeteringen maakten het netwerk goedkoper en pasten de blokproductie beter aan de werkelijke vraag aan, waardoor de capaciteit explosief werd gebruikt maar de opbrengst per handeling bijna verdampte.
De cijfers maken duidelijk waarom de oude redenering dat meer gebruikers automatisch een hogere tokenprijs veroorzaken te eenvoudig is, want netwerkgebruik en waardevorming zijn niet hetzelfde. Een aandeel vertegenwoordigt doorgaans een juridisch recht op een onderneming, haar winst of toekomstige uitkeringen, maar een blockchain token geeft de bezitter niet automatisch aanspraak op de inkomsten van het netwerk. De prijs stijgt pas duurzaam wanneer gebruikers het token werkelijk nodig hebben, voldoende tokens uit de circulatie verdwijnen, vergoedingen worden verbrand, inkomsten naar houders stromen of beleggers verwachten dat toekomstige schaarste groter wordt dan de beschikbare voorraad. Zonder een sterk mechanisme dat activiteit omzet in vraag naar het token kan een netwerk technisch floreren en financieel toch teleurstellen.
Staking lijkt op het eerste gezicht zo’n mechanisme, omdat bezitters hun tokens vastzetten om transacties te controleren, het netwerk te beveiligen en daarvoor rendement te ontvangen. Ethereum sloot het tweede kwartaal af met een record van 40,2 miljoen vastgezette ETH, ongeveer een derde van de totale voorraad, nadat in de eerste helft van 2026 ongeveer 4,54 miljoen ETH aan het validatorstelsel was toegevoegd. Solana hield ongeveer 427 miljoen SOL in staking, goed voor 68 procent van zijn voorraad, terwijl Avalanche ongeveer 196 miljoen AVAX bij 591 validators had vastgezet, wat neerkwam op 41,5 procent van het circulerende aanbod.
Achter de rendementen schuilt echter een rekensom die in promotie rond staking vaak onvoldoende wordt uitgelegd, omdat het grootste deel van de beloning niet afkomstig is van inkomsten die gebruikers voor netwerkdiensten betalen, maar van nieuw gecreëerde tokens. Ethereum bood in het tweede kwartaal een jaarlijks berekend stakingrendement van 2,84 procent, maar ongeveer 93 procent daarvan bestond uit nieuwe uitgifte en slechts ongeveer 7 procent kwam uit prioriteitskosten en andere marktgedreven betalingen. Solana bood 6,25 procent, maar meer dan 90 procent van dat rendement werd eveneens gefinancierd door uitbreiding van de tokenvoorraad, terwijl de stakingbeloningen van Avalanche volledig uit nieuwe uitgifte worden betaald en de transactiekosten daar juist worden vernietigd.
Staking is daardoor niet simpelweg gratis rente die uit economische winst ontstaat, maar gedeeltelijk een herverdeling van bezit tussen houders die deelnemen en houders die hun tokens niet vastzetten. Iemand die niet staket ontvangt geen aandeel in de nieuwe uitgifte en ziet zijn relatieve aandeel in het netwerk geleidelijk verwateren, terwijl deelnemers hun positie gedeeltelijk beschermen door de nieuw gecreëerde tokens te ontvangen. Naarmate meer bezitters deelnemen, moet dezelfde beloningsstroom over meer kapitaal worden verdeeld en daalt het rendement, waardoor het recordaantal vastgezette ETH tegelijkertijd vertrouwen in het netwerk en neerwaartse druk op de toekomstige vergoeding kan betekenen.
De institutionalisering van staking maakt die ontwikkeling nog belangrijker, omdat het nieuwe Ethereumkapitaal volgens de onderzochte transactiestromen vooral afkomstig was van beursproducten, bedrijfskassen en andere grote houders. Bitmine bezat op 19 juli ongeveer 5,78 miljoen ETH en had daarvan ruim 4,9 miljoen vastgezet, waarmee één beursgenoteerde onderneming alleen al meer dan twaalf procent van alle gestakete ETH controleerde en op jaarbasis ongeveer US$247 miljoen aan stakinginkomsten verwachtte op basis van het toenmalige rendement. Institutionele deelname kan de professionaliteit, stabiliteit en acceptatie van het netwerk vergroten, maar brengt ook concentratierisico’s mee wanneer een steeds groter deel van de validators, technische infrastructuur en stemmacht bij een beperkt aantal vermogensbeheerders en ondernemingen terechtkomt.
Liquid staking maakt het mogelijk om vastgezette tokens opnieuw als verhandelbaar financieel instrument te gebruiken, waardoor een belegger stakingbeloningen kan ontvangen en hetzelfde economische belang tegelijkertijd kan inzetten als onderpand, kan uitlenen of in gedecentraliseerde handelsmarkten kan plaatsen. Die flexibiliteit maakt kapitaal efficiënter en verklaart waarom professionele partijen verder kijken dan het nominale stakingrendement, maar zij bouwt eveneens meerdere risicolagen boven op hetzelfde onderliggende bezit. Een technische fout, waardeverlies van het afgeleide token, gedwongen liquidatie of probleem bij een kredietprotocol kan zich daardoor door verschillende toepassingen verspreiden, ook wanneer het basisnetwerk zelf normaal blijft functioneren.
De koersdalingen van meer dan vijftig procent bij ETH, SOL en AVAX tonen daarom niet noodzakelijk dat de netwerken technisch hebben gefaald, maar evenmin bewijst stijgende activiteit dat de tokens goedkoop of ondergewaardeerd zijn. De markt prijst niet alleen het aantal transacties, maar ook inflatie, concurrentie, regelgeving, rente, liquiditeit, winstgevendheid van toepassingen, concentratie van bezit en de geloofwaardigheid van het mechanisme waarmee netwerkgebruik uiteindelijk waarde naar het token laat terugvloeien. Lagere kosten kunnen massale adoptie mogelijk maken, maar wanneer iedere nieuwe gebruiker bijna niets betaalt en staking hoofdzakelijk uit nieuwe uitgifte wordt gefinancierd, blijft de vraag bestaan wie de economische rekening uiteindelijk draagt.
De ontwikkeling verdient eveneens aandacht in Suriname, vooral nu digitale financiële regelgeving, tokenisering en virtuele activa steeds vaker worden besproken alsof iedere groeiende blockchain automatisch een aantrekkelijk investeringsobject vormt. Beleidsmakers, ondernemers en beleggers moeten onderscheid leren maken tussen technische prestaties, werkelijk betaalde netwerkinkomsten, tokeninflatie en het juridische recht dat een tokenhouder daadwerkelijk bezit, omdat miljoenen transacties geen garantie bieden op winst en een hoog stakingpercentage niet bewijst dat het rendement uit productieve economische activiteit voortkomt. Technische capaciteit om smart contracts, validatorstructuren, uitgiftemodellen en liquid staking te beoordelen zal daarom minstens zo belangrijk worden als traditionele financiële compliance.
De cryptowereld heeft jarenlang beloofd dat gebruik uiteindelijk de prijs zou volgen, maar Ethereum, Solana en Avalanche laten zien dat die relatie veel ingewikkelder is zodra netwerken bewust hun eigen digitale product goedkoper maken. De blockchains verwerken meer verkeer, instellingen zetten miljarden vast en de infrastructuur wordt sneller, maar de tokens blijven onder druk omdat technologische groei pas economische waarde krijgt wanneer die groei op geloofwaardige wijze bij de bezitter terechtkomt. Een netwerk kan drukker zijn dan ooit en toch minder verdienen, waardoor de belangrijkste vraag voor beleggers niet langer is hoeveel transacties een blockchain verwerkt, maar wie uiteindelijk wordt betaald wanneer al die transacties bijna niets meer kosten.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als journalistieke en informatieve duiding. Het vormt geen investeringsadvies, beleggingsadvies, juridisch advies of technisch belastingadvies, mede omdat ontwikkelingen rond blockchain, digitale activa en belastingwetten snel kunnen veranderen.
Volg de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
