De internationale anti-corruptieconferentie die de International Anti-Corruption Coordination Centre (IACCC) samen met het Hof van Justitie organiseerde, heeft opnieuw de aandacht gevestigd op een probleem dat diep ingrijpt in het functioneren van de samenleving, corruptie. Vertegenwoordigers van de overheid, maatschappelijke organisaties, het bedrijfsleven en internationale partners kwamen bijeen om te spreken over transparantie, integriteit en goed bestuur. De boodschap was, zonder vertrouwen in instituties is duurzame ontwikkeling onmogelijk. Minister Harish Monorath van Justitie en Politie benadrukte tijdens de opening dat de regering blijft investeren in preventie en een beleid van zero tolerance tegen corruptie nastreeft. Zijn uitspraak dat preventie begint met kennis en bewustwording raakt een belangrijk punt. Corruptie bestrijden begint inderdaad bij bewustwording, maar bewustwording alleen is onvoldoende. Een samenleving wordt niet beschermd tegen corruptie door alleen conferenties, toespraken en beleidsdocumenten. Er is vooral behoefte aan sterke instituties, onafhankelijke controlemechanismen en daadwerkelijke consequenties voor machtsmisbruik. Corruptie ontstaat niet alleen door individuen die regels overtreden, maar ook door systemen waarin controle tekortschiet en waarin belangenverstrengeling ruimte krijgt.
Wanneer misbruik van publieke middelen of machtsposities niet effectief wordt aangepakt, verdwijnt het vertrouwen van burgers in de overheid en wordt het gevoel versterkt dat regels niet voor iedereen hetzelfde gelden. De oproep van de regering om gezamenlijk verantwoordelijkheid te nemen, is daarom terecht. De strijd tegen corruptie kan niet uitsluitend worden overgelaten aan justitie of toezichthouders. Ook politieke leiders, ambtenaren, bedrijven en maatschappelijke organisaties dragen verantwoordelijkheid. Integriteit moet niet alleen een thema zijn tijdens internationale bijeenkomsten, maar een dagelijkse praktijk binnen alle lagen van de samenleving. Hofpresident Iwan Rasoelbaks stelde dat de conferentie moet bijdragen aan het versterken van de integriteitscultuur in Suriname. Dat streven is noodzakelijk, maar een integriteitscultuur ontstaat niet door woorden alleen. Het vereist transparante besluitvorming, openbaarheid van bestuur en een overheid die bereid is zichzelf kritisch te laten controleren. Meester Ilse Krenten benadrukte dat preventie op lange termijn effectiever is dan uitsluitend strafrechtelijk optreden achteraf. Dat uitgangspunt verdient steun. Toch blijft handhaving een onmisbaar onderdeel van een geloofwaardige anti-corruptiestrategie.
Preventie zonder controle kan leiden tot vrijblijvendheid, terwijl straffen zonder structurele hervormingen slechts tijdelijke oplossingen bieden. Beide elementen moeten hand in hand gaan. Ook de waarschuwing van IACCC-hoofd Danny Murphy over corruptie op hoog niveau verdient serieuze aandacht. Wanneer een kleine groep profiteert van machtsposities terwijl de samenleving de kosten draagt, wordt niet alleen economische schade veroorzaakt, maar wordt ook het fundament van de rechtsstaat aangetast. Corruptie is daarmee meer dan een financieel probleem, het is een bedreiging voor vertrouwen, gelijkheid en maatschappelijke stabiliteit. De conferentie heeft waarde doordat internationale ervaringen en strategieën zijn gedeeld. Maar de echte test ligt niet in de bijeenkomst zelf, maar in wat daarna gebeurt. Aanbevelingen moeten worden omgezet in concrete maatregelen, toezicht moet worden versterkt en instellingen moeten de ruimte krijgen om onafhankelijk te functioneren. Suriname heeft geen gebrek aan verklaringen tegen corruptie. Wat nodig blijft, is een consequente uitvoering van beleid waarbij niemand boven de wet staat. Alleen wanneer integriteit zichtbaar wordt in het handelen van bestuurders, organisaties en instellingen, kan het vertrouwen van burgers daadwerkelijk worden hersteld. De strijd tegen corruptie wordt niet gewonnen met woorden tijdens conferenties, maar met keuzes die elke dag worden gemaakt wanneer niemand kijkt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
