Met het intrekken van twee omstreden voorstellen heeft het Amerikaanse ministerie van Financiën een duidelijke grens getrokken tussen de bestrijding van financieel misbruik en het massaal verzamelen van gegevens over burgers die digitale activa gebruiken. De financiële opsporingsdienst FinCEN laat zowel het voorstel tegen internationale cryptomixers uit 2023 als de regels voor transacties met zelfbeheerde wallets uit 2020 vallen, omdat de maatregelen te breed konden uitpakken en legitiem gebruik van blockchaintechnologie konden afremmen.
Het eerste voorstel zou internationale cryptomixing hebben aangemerkt als een categorie transacties met een bijzonder hoog risico op witwassen. FinCEN wilde daarvoor een uitzonderlijke bevoegdheid uit sectie 311 van de Amerikaanse Patriot Act inzetten, waarmee financiële instellingen aanvullende registratie en rapportage kon worden opgelegd. Banken, cryptoplatformen en andere gereguleerde dienstverleners zouden transacties die mogelijk met mixing verband hielden uitgebreid bij de overheid moeten melden.
Cryptomixers combineren of verplaatsen digitale munten op een manier die het moeilijker maakt om de oorspronkelijke afzender, bestemming of omvang van een transactie op een openbare blockchain te achterhalen. Criminelen gebruiken zulke technieken om gestolen geld, losgeld uit ransomware, opbrengsten uit fraude en middelen voor sanctieontwijking moeilijker traceerbaar te maken. Dezelfde technologie kan echter ook worden gebruikt door bedrijven, donateurs en gewone burgers die niet willen dat hun vermogen, aankopen of betalingen voor iedereen permanent zichtbaar blijven.
De voorgestelde definitie ging veel verder dan diensten die zichzelf uitdrukkelijk als mixer aanbieden. Ook het bundelen van bedragen, het opsplitsen van transacties, het gebruik van tijdelijke walletadressen, het wisselen tussen verschillende digitale activa en het bewust vertragen van een betaling konden onder de regels vallen. Financiële instellingen zouden gegevens zoals walletadressen, transactiecodes, internetadressen, bedragen, tijdstippen en klantinformatie moeten verzamelen en doorgeven, zelfs wanneer geen concreet strafbaar feit was vastgesteld.
FinCEN erkent bij de intrekking dat die ruime omschrijving een afschrikkend effect kon hebben op legitieme activiteiten en een zware administratieve last bij financiële instellingen zou leggen. Iedere technische handeling die de herkomst of bestemming van digitale activa minder zichtbaar maakt, dreigde daardoor in dezelfde risicocategorie terecht te komen als doelbewust witwassen. Een instrument dat bedoeld was om criminelen te volgen, kon op die manier ook burgers raken die hun financiële privacy tegen nieuwsgierige bedrijven, hackers of onbekende derden proberen te beschermen.
De intrekking betekent niet dat cryptomixers voortaan buiten toezicht vallen of dat witwassen via digitale activa wordt gedoogd. FinCEN blijft transacties met mixers volgen op signalen van witwassen, terrorismefinanciering en andere illegale geldstromen. De dienst houdt eveneens de mogelijkheid open om later gerichtere maatregelen te nemen wanneer risico’s, bewijs en technische ontwikkelingen daar aanleiding toe geven.
Het tweede ingetrokken voorstel stamde uit december 2020 en richtte zich op transacties tussen gereguleerde financiële instellingen en wallets die rechtstreeks door gebruikers worden beheerd. Banken en geldtransferbedrijven zouden bij bedragen boven 3.000 Amerikaanse dollar klantgegevens moeten controleren en bewaren wanneer de tegenpartij een zelfbeheerde wallet of een wallet bij een aangewezen buitenlandse instelling gebruikte. Transacties boven 10.000 dollar, of meerdere transacties die binnen 24 uur gezamenlijk boven dat bedrag uitkwamen, zouden bij FinCEN moeten worden gemeld.
Zelfbeheer vormt een belangrijk onderdeel van de cryptowereld, omdat gebruikers hun digitale activa daarmee bewaren zonder dat een bank of handelsplatform de privésleutels beheert. Die vrijheid geeft de eigenaar meer controle, maar brengt ook grotere verantwoordelijkheid en veiligheidsrisico’s met zich mee. De ingetrokken regeling zou gereguleerde instellingen verplichten aanvullende informatie te verzamelen zodra geld naar zo’n wallet werd verstuurd, waardoor transacties met digitale activa strenger konden worden behandeld dan vergelijkbare overdrachten met andere vormen van bezit.
Geen van beide voorstellen was ooit definitief ingevoerd, waardoor de intrekkingen geen bestaande verplichtingen van banken of cryptobedrijven afschaffen. Regels tegen witwassen, sanctieontwijking, fraude en terrorismefinanciering blijven van kracht, evenals de verplichting om verdachte activiteiten te melden. Het besluit sluit vooral twee langdurige regelgevingsprocedures af en voorkomt dat de oude voorstellen later zonder volledige herziening alsnog worden geactiveerd.
De koerswijziging past in een bredere Amerikaanse beweging waarin financiële privacy nadrukkelijker als rechtmatig gebruik van blockchaintechnologie wordt erkend. Het ministerie van Financiën verwijderde cryptomixer Tornado Cash in maart 2025 van de sanctielijst en stelde later vast dat mixers niet uitsluitend voor criminaliteit worden gebruikt. Persoonlijke vermogensgegevens, zakelijke betalingen en donaties kunnen op openbare blockchains immers jarenlang zichtbaar en analyseerbaar blijven, waardoor privacybescherming ook een legitiem veiligheidsbelang kan dienen.
Financiële criminaliteit blijft tegelijkertijd een harde realiteit, aangezien fraudeurs, ransomwaregroepen, witwassers en door staten gesteunde hackers digitale activa gebruiken om geld snel over grenzen te verplaatsen. Noord Koreaanse cybercriminelen hebben miljarden aan digitale activa gestolen en maken gebruik van mixers, bridges en wisseltransacties om de herkomst van opbrengsten te verhullen. Een verstandig beleid moet daarom niet kiezen tussen volledige anonimiteit en totale surveillance, maar opsporing richten op aantoonbaar risicovol gedrag, verdachte patronen en verbindingen met bekende criminele infrastructuur.
Suriname kan bij de verdere ontwikkeling van wetgeving voor virtuele activa voorkomen dat iedere privacyfunctie automatisch als verdacht wordt behandeld, zonder daarbij ruimte te laten voor witwassen, corruptie of illegale kapitaalvlucht. Technische capaciteit voor blockchainanalyse, duidelijke procedures voor gegevensvordering en risicogestuurd toezicht leveren meer op dan brede rapportageplichten die financiële instellingen overspoelen met ongerichte informatie. Regulering wordt sterker wanneer toezichthouders precies weten welk risico zij bestrijden en burgers vooraf kunnen begrijpen welke gegevens worden verzameld, waarom dat gebeurt en hoe die informatie wordt beschermd.
De Amerikaanse terugtrekking laat daarmee zien dat strengere regels niet automatisch betere regels zijn. Een financieel toezichtstelsel dat te veel normale transacties als verdacht behandelt, produceert enorme hoeveelheden gegevens zonder noodzakelijk meer criminelen te vinden. Effectieve cryptoregulering vraagt om scherpe definities, technische kennis en gerichte opsporing, omdat een overheid die privacy volledig opoffert uiteindelijk niet alleen criminelen volgt, maar ook iedere burger die niets heeft misdaan.
Dit artikel is uitsluitend bedoeld als journalistieke en informatieve duiding. Het vormt geen investeringsadvies, beleggingsadvies, juridisch advies of technisch belastingadvies, mede omdat ontwikkelingen rond blockchain, digitale activa en belastingwetten snel kunnen veranderen.
Volg de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
