Suriname wil af van een economisch model waarin waardevolle grondstoffen het land verlaten voordat er hier voldoende waarde aan wordt toegevoegd. Die ambitie krijgt de komende vijf jaar een nieuwe impuls met een akkoord met de Verenigde Naties voor Industriële Ontwikkeling (UNIDO). Aan de zijlijn van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in New York ondertekenden Suriname en UNIDO het Programme for Country Partnership (PCP) 2026-2031. Het akkoord werd namens Suriname ondertekend door minister Andrew Baasaron van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) en namens UNIDO door directeur generaal Gerd Müller. Op documenten gaat het om een vijfjarig programma. In de praktijk raakt het aan een veel grotere economische uitdaging, hoe zorgt Suriname ervoor dat niet alleen de grondstoffen, maar ook een groter deel van de economische waarde in eigen land wordt geproduceerd? Het PCP moet Suriname ondersteunen bij het verder ontwikkelen van lokale verwerking. Grondstoffen en landbouwproducten moeten steeds vaker worden verwerkt tot halffabricaten en eindproducten, voordat ze de grens overgaan. Daarmee verschuift de aandacht van uitsluitend produceren en exporteren naar verwerken, produceren en exporteren.
Dat lijkt een technisch verschil, maar economisch kan het groot zijn. Wanneer een product onbewerkt wordt uitgevoerd, vindt een belangrijk deel van de waardetoevoeging elders plaats. Verwerking in Suriname kan juist nieuwe bedrijvigheid creëren rond productie, verpakking, transport, technologie, onderhoud en dienstverlening. De inzet is daarmee duidelijk, meer economische activiteit rondom Surinaamse grondstoffen en landbouwproducten en minder afhankelijkheid van het simpelweg uitvoeren van grondstoffen. Een belangrijk onderdeel van het programma is de ontwikkeling van de lokale industrie en het versterken van het midden- en kleinbedrijf. Juist daar moet de vertaalslag naar de samenleving zichtbaar worden. De ambitie is niet alleen om meer productie mogelijk te maken, maar ook om meer en betere banen te creëren. Jongeren en vrouwen krijgen daarbij specifieke aandacht. Dat betekent dat het succes van het programma uiteindelijk niet alleen kan worden afgemeten aan ondertekende documenten of nieuwe projecten. De echte impact zal zichtbaar moeten worden in bedrijven die groeien, nieuwe ondernemingen die ontstaan, werknemers die worden opgeleid en producten die daadwerkelijk in Suriname worden gemaakt. Daar ligt ook een belangrijke uitdaging. Lokale verwerking vraagt immers om investeringen, technologie, kennis, infrastructuur, financiering en toegang tot markten. Zonder die voorwaarden dreigt lokale productie beperkt te blijven tot goede bedoelingen in documenten.
Tegelijkertijd wil Suriname voorkomen dat industriële ontwikkeling ten koste gaat van zijn grootste natuurlijke kapitaal, het tropische regenwoud. Het behoud van de hoge bosbedekking en de lage ontbossingsgraad, de zogenoemde HFLD-status, blijft daarom een belangrijk uitgangspunt binnen de samenwerking. Daarmee komt Suriname voor een dubbele opgave te staan. Het land wil meer economische waarde halen uit zijn natuurlijke hulpbronnen, maar moet tegelijkertijd voorkomen dat economische groei leidt tot een grotere druk op het bos. Dat maakt de keuze voor lokale verwerking extra relevant. Het uitgangspunt is niet simpelweg meer grondstoffen winnen, maar vooral slimmer omgaan met wat Suriname produceert en hoe daar economische waarde aan wordt toegevoegd. Het PCP 2026-2031 vormt daarmee een routekaart voor een economische transitie die al langer wordt besproken, van een economie die sterk leunt op de export van grondstoffen naar een economie waarin ook productie en verwerking een grotere rol spelen. De ondertekening in New York is het beginpunt. De komende vijf jaar zullen moeten uitwijzen in hoeverre de afspraken daadwerkelijk leiden tot investeringen, industriële activiteiten, sterkere lokale bedrijven en nieuwe werkgelegenheid. De kern van de ambitie is eenvoudig, maar de uitvoering wordt bepalend, wat Suriname uit de bodem en van het land haalt, moet niet alleen worden uitgevoerd, maar steeds vaker ook hier worden verwerkt. Want uiteindelijk draait het PCP niet om een handtekening in New York. Het draait om de vraag hoeveel economische waarde Suriname de komende vijf jaar zelf weet vast te houden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
