Nu kunstmatige intelligentie steeds sneller opschuift van technologische belofte naar geopolitieke machtsfactor, proberen de BRICS landen zich nadrukkelijker te positioneren als blok dat niet alleen wil meedoen, maar ook wil meepraten over eigendom, toezicht en toegang. De top in New Delhi gaf dat streven extra gewicht, omdat India in Februari 2026 als eerste land uit het mondiale zuiden gastheer was van deze grote internationale AI bijeenkomst, waar volgens de organiserende Indiase overheid meer dan honderd landen betrokken waren en uiteindelijk 92 landen en internationale organisaties de slotverklaring onderschreven. Daarmee werd zichtbaar dat de strijd om AI allang niet meer alleen draait om betere modellen, maar steeds nadrukkelijker om de vraag wie de infrastructuur, de rekenkracht en de normen van morgen in handen krijgt.
India zette die toon bewust neer met een mensgerichte en inclusieve benadering, waarin AI niet als exclusief bezit van een kleine groep staten of bedrijven mag eindigen, maar als strategische hulpbron breder beschikbaar moet worden gemaakt. De officiële topverklaring uit New Delhi legde de nadruk op veilige en vertrouwde AI, brede toegang tot hulpmiddelen, democratisering van voordelen en samenwerking tussen overheden, bedrijven, wetenschap en samenleving. In dezelfde lijn presenteerde India zich niet alleen als markt en technologieland, maar als diplomatiek knooppunt dat de discussie over wereldwijde AI governance naar zich toe wil trekken.
Voor de BRICS landen past die lijn in een groter project dat al in 2025 in Rio de Janeiro was uitgezet, toen zij in een gezamenlijke verklaring over mondiale AI governance sterk aandrongen op inclusieve besluitvorming, digitale soevereiniteit, eerlijke datagovernance en bredere toegang tot technologie voor ontwikkelingslanden. In dat document staat expliciet dat alle landen het recht hebben om van AI te profiteren, eigen regelgevende kaders op te bouwen en technologische autonomie te versterken, zonder volledig afhankelijk te blijven van een klein aantal dominante spelers. De boodschap is dus niet subtiel, want BRICS wil geen technologische bijrol accepteren in een wereld waarin chips, datacenters, modellen en datasets steeds meer de nieuwe machtsmiddelen vormen.
De politieke lading van deze opmars wordt nog groter doordat ook leiders buiten India de top gebruikten om te waarschuwen voor de concentratie van rekenkracht, infrastructuur en kapitaal in een paar landen en ondernemingen. De Braziliaanse president Lula stelde in New Delhi dat algoritmen en digitale infrastructuur nu te sterk geconcentreerd zijn en dat zonder collectieve actie historische ongelijkheid verder zal verdiepen, omdat data en waarde steeds vaker uit nationale economieën wegstromen zonder evenredige opbrengst terug te brengen. Daarmee schoof hij AI weg uit het domein van louter innovatie en plaatste hij het midden in het debat over soevereiniteit, democratie en economische verdeling.
Toch ligt onder alle grote woorden ook een hard probleem dat nog lang niet is opgelost, namelijk dat internationale AI afspraken voorlopig vooral politiek richting geven maar amper afdwingbaar zijn. Experts wijzen erop dat de top in New Delhi wel groot en ambitieus was, maar waarschijnlijk geen echt bindend wereldwijd bestuurskader zou opleveren, omdat te veel landen tegelijk samenwerken én concurreren in een race die strategisch en economisch steeds belangrijker wordt. Zolang de Verenigde Staten en China aan de technologische frontlinie blijven versnellen en andere machten hun eigen veiligheidsbelangen vooropzetten, blijft mondiale AI governance kwetsbaar, gefragmenteerd en grotendeels afhankelijk van vrijwillige naleving.
Suriname moet deze ontwikkeling analyseren, omdat landen die nu niet nadenken over data, vaardigheden, rekeninfrastructuur, onderwijs en publieke regels straks vooral gebruikers worden van systemen die elders zijn ontworpen en geprijsd. Suriname hoeft geen supermacht te zijn om verstandig te bewegen, maar moet wel vroeg kiezen waar zij eigen capaciteit opbouwt, hoe zij publieke data beschermt en op welke terreinen zij AI inzet voor landbouw, zorg, onderwijs en overheidsdienstverlening. Wie pas instapt wanneer de standaarden al vastliggen, koopt meestal niet alleen technologie in, maar ook afhankelijkheid.
De echte betekenis van de top in New Delhi ligt daarom niet alleen in het aantal deelnemers of in de diplomatieke symboliek, maar in het feit dat het zwaartepunt van het debat langzaam verschuift van louter modelgedrag naar eigendom van de hele keten erachter. BRICS probeert zich in dat nieuwe speelveld op te werpen als derde kracht die de wereld niet volledig wil overlaten aan twee dominante technologische polen. Of dat project ook echt uitgroeit tot blijvende invloed, zal afhangen van iets veel harders dan verklaringen alleen, namelijk de vraag of deze landen samen voldoende talent, investeringen, infrastructuur en bestuurskracht kunnen mobiliseren om hun woorden om te zetten in duurzame AI macht.
Volg de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
