Het salaris van een ambtenaar moet meer zijn dan een overlevingspakket, zij moeten van hun loon normaal kunnen leven en hun gezin kunnen onderhouden. Dit mag nooit als een luxe worden gezien, maar moet de norm zijn binnen een rechtvaardig loonbeleid. Laten we de discussie over ambtenarensalarissen daarom eindelijk breder en kritischer gaan voeren. Het probleem kan niet worden opgelost door telkens opnieuw een percentage loonsverhoging op tafel te leggen. Een incidentele verhoging kan tijdelijk verlichting bieden, maar zonder een structurele aanpak blijft het symptoombestrijding. De recente verhoging van 15 procent wordt door een deel van de samenleving en de ambtenaren ervaren als onvoldoende om de financiële druk daadwerkelijk weg te nemen. Voor veel werknemers lijkt de verhoging vooral een tijdelijke overbrugging te zijn geweest. Zodra de prijzen verder stijgen, wordt een aanzienlijk deel van het extra inkomen opnieuw opgeslokt door de dagelijkse kosten. Daarmee ontstaat een fundamenteel probleem, een hoger salaris betekent niet automatisch een betere financiële positie.
Als de prijzen van voedsel, vervoer, nutsvoorzieningen, huisvesting en andere basisbehoeften sneller stijgen dan het inkomen, verdampt de koopkracht. Op papier verdient de ambtenaar meer, maar in de praktijk blijft er nauwelijks meer over. Dat maakt het noodzakelijk om niet langer uitsluitend naar percentages te kijken. Een verantwoord loonbeleid begint bij een transparante en rechtvaardige loonstructuur. Opleiding, ervaring, functie, verantwoordelijkheid en prestaties moeten op een duidelijke en controleerbare manier worden vertaald naar beloning. Werknemers moeten kunnen begrijpen waarom iemand een bepaald salaris ontvangt en welke mogelijkheden er zijn om binnen het ambtelijk apparaat financieel door te groeien. Een degelijk loonstructuur voorkomt bovendien willekeur en voortdurende onderhandelingen over losse verhogingen. Het creëert duidelijkheid voor werknemers en voor de overheid. Wie meer verantwoordelijkheid draagt, zich verder heeft geschoold of aantoonbaar meer ervaring en deskundigheid heeft opgebouwd, moet dat op een redelijke manier terugzien in zijn inkomen. Maar zelfs een goed loonstructuur is onvoldoende wanneer de kosten van levensonderhoud structureel blijven stijgen. Loonbeleid en economisch beleid kunnen daarom niet los van elkaar worden gezien.
Een overheid die werknemers een hoger salaris geeft, maar tegelijkertijd onvoldoende grip heeft op de factoren die de koopkracht onder druk zetten, schuift het probleem slechts vooruit. De discussie over ambtenarensalarissen moet daarom ook gaan over de betaalbaarheid van het dagelijks leven. Een salarisverhoging heeft pas betekenis wanneer werknemers zich daardoor meer kunnen veroorloven. Wanneer het extra inkomen vrijwel onmiddellijk wordt besteed aan duurdere boodschappen, hogere transportkosten, stijgende energierekeningen en andere vaste lasten, is de verbetering vooral administratief en nauwelijks financieel voelbaar. Het gevaar bestaat dat telkens wordt gecommuniceerd dat werknemers erop vooruitgaan, terwijl de werkelijkheid aan het einde van de maand iets anders laat zien. Dat verschil tussen het nominale inkomen en de daadwerkelijke koopkracht mag niet worden genegeerd. Juist daar ligt de kern van het probleem. De overheid heeft daarom de verantwoordelijkheid om verder te kijken dan een eenmalige salarisaanpassing. Er is behoefte aan een langetermijnbeleid waarin loonontwikkeling, inflatie, koopkracht en de kosten van basisvoorzieningen met elkaar worden verbonden. Alleen dan kan worden vastgesteld of een loonsverhoging daadwerkelijk leidt tot een verbetering van de levensstandaard.
Een fatsoenlijk inkomen is meer dan een bedrag op een loonstrook. Het bepaalt mede of een gezin rekeningen kan betalen, gezond kan eten, vervoer kan bekostigen, kinderen kan ondersteunen en onverwachte uitgaven kan opvangen. Wanneer werknemers ondanks een salarisverhoging structureel moeite blijven houden om rond te komen, is er reden om het beleid opnieuw tegen het licht te houden. De 15 procent moet daarom niet worden gezien als het eindpunt van de discussie. Het moet aanleiding zijn om het gehele loonbeleid opnieuw te beoordelen. Niet alleen de hoogte van het salaris verdient aandacht, maar vooral de koopkracht die uiteindelijk overblijft. Een loonsverhoging die op papier indrukwekkend klinkt, maar in de praktijk grotendeels verdwijnt door stijgende prijzen, biedt geen duurzame oplossing. Ambtenaren hebben behoefte aan een loonstructuur die eerlijk, transparant en toekomstbestendig is, gecombineerd met beleid dat de kosten van levensonderhoud beheersbaar houdt. Pas wanneer een werknemer aan het einde van de maand daadwerkelijk meer financiële ruimte ervaart, kan worden gesproken van echte vooruitgang. Alles daaronder blijft vooral een tijdelijke overbrugging.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK and Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
