De derde en laatste on-site missie van de European Union Aviation Safety Agency (EASA) bij de Civil Aviation Safety Authority Suriname (CASAS) is afgerond. In officiële bewoordingen is sprake van een belangrijke mijlpaal, intensieve samenwerking en een volgende stap richting versterking van het Surinaamse luchtvaarttoezicht. Maar achter die keurige formuleringen schuilt een ongemakkelijke realiteit, Suriname staat nog altijd op de EU Air Safety List en is dus nog niet waar het moet zijn. De afronding van technische assistentie is geen eindstreep, maar slechts het einde van een begeleidingsprogramma. Het echte werk begint nu pas. Tijdens de driedaagse missie hebben deskundigen van EASA en CASAS de voortgang van het Corrective Action Plan (CAP) beoordeeld. Daarbij zijn onderbouwingen gecontroleerd, openstaande aandachtspunten besproken en bezoeken gebracht aan enkele luchtvaartmaatschappijen. Dat klinkt positief, maar het feit dat er überhaupt nog openstaande aandachtspunten zijn, maakt duidelijk dat het traject naar volledige naleving nog niet is afgerond.
Het CAP moet de tekortkomingen aanpakken die hebben bijgedragen aan de positie van Suriname op de Europese veiligheidslijst. Het plan is daarmee geen prestigieus beleidsdocument dat op een plank kan worden gelegd. Het is een concrete verplichting om aan te tonen dat het toezicht op de burgerluchtvaart daadwerkelijk voldoet aan internationale veiligheidsnormen. Suriname kan zich niet rijk rekenen met het feit dat EASA de laatste missie heeft afgerond. De Europese luchtvaartautoriteit heeft geen vrijbrief gegeven om achterover te leunen. Integendeel, CASAS moet het CAP finaliseren en indienen bij de Europese Commissie. Vervolgens moet worden aangetoond dat de voorgestelde corrigerende maatregelen niet alleen op papier bestaan, maar ook daadwerkelijk zijn uitgevoerd en effectief functioneren. De uiteindelijke beslissing ligt bovendien niet bij CASAS en evenmin bij EASA alleen. De Europese Commissie moet beoordelen of Suriname voldoende vooruitgang heeft geboekt om van de EU Air Safety List te worden verwijderd. Daarmee is de huidige situatie vooral een test van geloofwaardigheid.
Jarenlang hebben landen, luchtvaartmaatschappijen en passagiers moeten vertrouwen op de kwaliteit van het Surinaamse luchtvaarttoezicht. Dat vertrouwen wordt niet hersteld met persberichten over succesvolle missies. Het wordt hersteld met aantoonbare resultaten, goed opgeleide inspecteurs, onafhankelijke controle, consequente handhaving en een toezichthouder die voldoende middelen en bevoegdheden heeft om de sector daadwerkelijk te controleren. Het is daarom opvallend dat de afronding van de technische assistentie vooral als succesmoment wordt gepresenteerd, terwijl de belangrijkste vraag feitelijk nog openstaat, kan Suriname de geconstateerde tekortkomingen structureel oplossen en aantonen dat die verbeteringen blijvend zijn? De EU Air Safety List is immers geen symbolische lijst. Een land komt daar niet zomaar op terecht. De plaatsing weerspiegelt ernstige zorgen over de capaciteit van het luchtvaarttoezicht en de mate waarin veiligheidsvoorschriften daadwerkelijk worden nageleefd. Dat betekent dat Suriname zichzelf geen schouderklopje kan geven voordat de Europese Commissie heeft vastgesteld dat de problemen daadwerkelijk zijn aangepakt. Daarbij moet worden voorkomen dat het CAP verwordt tot een administratieve exercitie waarbij documenten worden geproduceerd om vinkjes te zetten. Luchtvaartveiligheid laat zich niet bureaucratisch afvinken.
Een tekortkoming is pas opgelost wanneer de praktijk aantoonbaar is verbeterd. De afronding van de EASA-missie is daarom vooral een moment om de lat hoger te leggen. CASAS heeft nu de verantwoordelijkheid om te bewijzen dat de opgedane technische ondersteuning wordt vertaald naar structurele verbetering. De regering heeft op haar beurt de plicht ervoor te zorgen dat de luchtvaartautoriteit beschikt over de middelen, deskundigheid en institutionele onafhankelijkheid die daarvoor nodig zijn. Suriname moet stoppen met het verwarren van voortgang met resultaat. De missie is afgerond. Het CAP is in ontwikkeling. De beoordeling moet nog plaatsvinden. En de verwijdering van de EU Air Safety List moet nog worden verdiend. Pas wanneer de Europese Commissie die stap daadwerkelijk zet, kan Suriname spreken van een overwinning. Tot die tijd is er vooral sprake van een belangrijke tussenstand en een duidelijke waarschuwing dat luchtvaartveiligheid geen terrein is waarop mooie woorden, goede bedoelingen of officiële mijlpalen voldoende zijn. De EASA-missie is voorbij. De verantwoordelijkheid van Suriname begint nu pas echt.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
