Met de uitreiking van grondpapieren aan 24 inwoners van Coronie heeft president Jennifer Simons opnieuw duidelijk gemaakt dat grond in Suriname niet langer mag blijven hangen in het oude patroon van wachten, politieke gunsten, onduidelijke bestemmingen en grote lappen grond die buiten de handen van lokale bewoners verdwijnen. Een dag nadat in Nickerie ruim 180 personen hun documenten ontvingen, trok een regeringsdelegatie met onder anderen minister Stanley Soeropawiro van Grondbeleid en Bosbeheer en verschillende parlementariërs naar Coronie, waar het staatshoofd de begunstigden niet alleen feliciteerde, maar hen ook een duidelijke waarschuwing meegaf. Grondpapieren zijn geen eindpunt, maar een beginpunt, en wie grond krijgt, moet die gebruiken voor het doel waarvoor zij is aangevraagd.
President Simons benadrukte dat de regering bezig is de wetgeving rond grondhuur aan te scherpen, zodat de titel die burgers ontvangen sterker wordt, maar ook de verplichting zwaarder gaat wegen om de grond werkelijk te benutten zoals bedoeld. Daarmee zet de regering een koers in waarin zekerheid voor burgers hand in hand moet gaan met verantwoordelijkheid. De boodschap was helder, want grond die wordt gebruikt voor iets anders dan het oorspronkelijke doel, of grond die niet wordt ontwikkeld, moet in de toekomst kunnen worden ingetrokken en terugkeren naar de staat.
Die lijn raakt een oud probleem in Suriname, omdat grond te vaak werd gezien als bezit om vast te houden, door te verkopen of politiek te verdelen, terwijl de werkelijke ontwikkelingswaarde bleef liggen. Coronie kent die pijn misschien nog sterker dan veel andere districten, omdat het gebied veel potentie heeft, maar al jaren worstelt met achterstanden, beperkte economische dynamiek, wegtrekkende jongeren, kwetsbare kustbescherming en gronden die niet altijd terechtkomen bij de mensen die het district werkelijk willen opbouwen. De uitreiking van 24 documenten is daarom klein in aantal, maar groot in betekenis wanneer zij wordt gekoppeld aan een bredere correctie van het grondbeleid.
Minister Soeropawiro plaatste de kwestie terecht in een bredere context, omdat grond in Coronie niet alleen een administratief dossier is, maar ook verbonden is met natuur, kustbescherming en overleving van het district. Hij wees op de natuurlijke habitat en vooral op de mangrovebomen, die als levende kustbescherming functioneren en Coronie helpen beschermen tegen de zee. Een district zonder bescherming van zijn kust en natuur verliest niet alleen landbouwgrond, woonruimte of percelen, maar uiteindelijk ook zijn bestaansbasis.
De minister gaf aan dat zijn departement alles in het werk stelt om achterstanden in grondpapieren weg te werken. President Simons voegde daaraan toe dat oude aanvragen met prioriteit moeten worden behandeld, zodat burgers die jarenlang hebben gewacht eindelijk duidelijkheid krijgen. Die belofte is belangrijk, omdat achterstanden bij grondzaken niet alleen frustratie veroorzaken, maar ook gezinnen blokkeren die willen bouwen, boeren die willen planten en jongeren die een reden zoeken om in hun district te blijven investeren.
Een extra belangrijk punt was de mededeling dat er een overheidsprogramma gereedstaat met leningen voor mensen die nog een woning moeten opzetten. Daarmee wordt erkend dat een grondtitel alleen niet genoeg is wanneer gezinnen geen toegang hebben tot financiering, materialen of betaalbare hypotheekmogelijkheden. Een perceel zonder woning, zonder infrastructuur en zonder financieel pad naar ontwikkeling kan snel veranderen in een papieren bezit dat weinig directe vooruitgang brengt.
Bronto Somohardjo, voorzitter van de vaste parlementaire commissie voor Grondbeleid en Bosbeheer, wees op een gevoelige kwestie door te stellen dat grote stukken grond zijn uitgegeven aan stichtingen van buiten het district. Hij pleitte voor correctie en wil samen met de regering ervoor zorgen dat gronden terechtkomen bij de bewoners van Coronie zelf. Die uitspraak raakt de kern van lokale rechtvaardigheid, omdat ontwikkeling van een district moeilijk geloofwaardig wordt wanneer buitenstaanders grote arealen bezitten en de lokale bevolking moet wachten op kleine percelen.
Parlementariër Le Roy Doorson riep de begunstigden op hun percelen niet van de hand te doen. Die oproep is nodig, omdat grond voor veel gezinnen de eerste echte basis vormt voor woningbouw, productie en generatiezekerheid, maar ook snel kan worden verkocht uit financiële druk of korte termijn verleiding. Zodra grond die bedoeld is voor lokale ontwikkeling opnieuw in handen komt van speculanten of mensen zonder binding met het gebied, begint dezelfde cyclus van achterstand opnieuw.
Ivanildo Plein legde de nadruk op kansen die de overheid wil creëren, waaronder het openstoten van gronden, hypotheken tegen zachte rente en afzetmogelijkheden voor mensen die willen planten. Daarmee verschoof hij het gesprek van bezit naar benutting, want grond krijgt pas betekenis wanneer er woningen worden gebouwd, gewassen worden geplant, producten hun markt vinden en gezinnen inkomen kunnen halen uit wat zij in handen hebben gekregen. Coronie heeft niet alleen grondpapieren nodig, maar ook wegen, water, afzetkanalen, begeleiding en economische activiteit die de stilte van het district doorbreekt.
Steven Reyme gaf de uitreiking een menselijke lading door te wijzen op de waarde van grondbezit voor gezinnen, vooral voor jonge mannen, gezinshoofden, kinderen en kleinkinderen. Een perceel is in die zin meer dan een stuk aarde, omdat het zekerheid, waardigheid en overdraagbare basis kan geven aan een familie. Wie niets kan nalaten, begint elke generatie opnieuw vanaf nul, maar wie grond goed gebruikt, kan een fundament achterlaten waarop kinderen verder bouwen.
Coronie krijgt met deze uitreiking geen wondermiddel, maar wel een kans die niet mag worden verspeeld door stilstand, verkoopzucht of gebrek aan begeleiding. Een district dat wil groeien, heeft bewoners nodig die hun grond ontwikkelen, een overheid die achterstanden wegwerkt, parlementariërs die misbruik durven corrigeren en beleid dat grond koppelt aan wonen, landbouw, natuurbeheer en lokale economie. Suriname heeft geen gebrek aan land, maar aan rechtvaardige ordening, duidelijke doelen en de discipline om publieke grond niet te laten veranderen in slapend bezit voor enkelen.
De uitreiking van de grondpapieren in Coronie moet daarom worden gezien als een begin van verantwoordelijkheid aan beide kanten. De staat moet sneller, eerlijker en transparanter leveren, maar de ontvangers moeten hun percelen ook behandelen als ontwikkelingskapitaal en niet als snelle handelswaar. Wanneer die twee bewegingen samenkomen, kan grond eindelijk doen waarvoor zij bedoeld is, namelijk gezinnen zekerheid geven, productie mogelijk maken en een district helpen opstaan uit jaren van achterstand.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
