In de straten geeft het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening het startschot voor een grote schoonmaakoperatie onder het motto dat het erf netjes hoort te zijn wanneer er bezoek komt, maar vooral omdat bewoners het zelf nodig hebben. Rondom de binnenstad en andere drukbezochte plekken worden bermen gesnoeid, zwerfvuil verwijderd en lozingen opgeruimd, terwijl grotere afvalbakken langs de Waterkant de overvolle tonnen moeten vervangen die nu honden en vogels aantrekken. Tegelijk werkt Openbaar Groen en Afvalbeheer aan een meldpunt waar burgers anoniem milieuovertredingen kunnen doorgeven, met als prikkel dat een deel van de boetes terugvloeit naar degene die de vervuiling meldt. In gesprekken met De Nationale Assemblee wordt gezocht naar een juridische basis voor deze aanpak zodat de schoonmaak geen eenmalige feestvoorstelling wordt maar een vaste manier van werken.
Diezelfde spanning tussen een frisse buitenkant en stevige fundamenten is zichtbaar in de zorgsector. Het Bureau Openbare Gezondheidszorg viert bijna een eeuw aan geschiedenis en neemt zijn intrek in een nieuw gebouw, dat door de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid wordt neergezet als symbool van vertrouwen in de toekomst. De organisatie die in de pandemiejaren een sleutelrol speelde bij laboratoriumdiagnostiek en preventie moet zich volgens diezelfde minister ontwikkelen tot een nationaal kennis en onderzoekscentrum voor volksgezondheid, een plek waar niet alleen registraties worden bijgehouden maar waar analyses en scenario’s ontstaan die beleid richting geven. In toespraken klinkt nadrukkelijk door dat de echte vernieuwing niet in beton zit, maar in de deskundigheid en inzet van de teams die achter de schermen data verzamelen, uitbraken volgen en campagnes ontwerpen.
Tegelijk laat een recent blootgelegde kwestie zien hoe kwetsbaar het systeem blijft wanneer toezicht faalt. In een loods in Paramaribo-Noord zijn medische verbruiksartikelen en medicijnen aangetroffen ter waarde van meer dan een miljoen Amerikaanse dollar, aangeschaft door de vorige leiding van het staatsgeneesmiddelenbedrijf via een lokaal ingeschreven onderneming die nauwelijks fysieke aanwezigheid heeft. De bestelling zou buiten de procuratiebevoegdheid van de directeur zijn gedaan, zonder degelijk behoefteonderzoek en zonder medeweten van de raad van commissarissen, om vervolgens voor hoge huurlasten in opslag te verdwijnen tot vervaldatum. De huidige minister noemt het een pijnlijk voorbeeld van hoe kostbare middelen kunnen wegvloeien zodra procedures, interne controle en gezond verstand tegelijk worden uitgeschakeld.
Ook aan de kant van de diergezondheid wordt gesleuteld aan de fundamenten. Het directoraat Veeteelt beschikt nu over een modern informatiesysteem voor dierziektebewaking, ontwikkeld met ondersteuning van een Chileense expert en gedragen door een team dat intensief is getraind in data-analyse en epidemiologie. Het platform maakt het mogelijk om signalen over uitbraken centraal en in real time te volgen, scenario’s door te rekenen en sneller besluiten te nemen. In een regio waar ernstige aandoeningen als vogelgriep, Afrikaanse varkenspest en mond en klauwzeer al in naburige landen circuleren, is zo’n digitaal zenuwstelsel geen luxe. Dankzij nationale nood en voorbereidingsplannen kan bij een uitbraak gericht en tijdig worden opgetreden zodat voedselprijzen, exportkansen en boereninkomens niet van de ene dag op de andere wegvallen.
Op het vlak van economie en investeringsklimaat kijkt Suriname in dezelfde periode naar buiten en naar binnen. Een missie van het Internationaal Monetair Fonds is meerdere dagen in het land om in het kader van de gebruikelijke toetsing de laatste macro economische ontwikkelingen, beleidskeuzes en groeiverwachtingen door te nemen. Op het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie wordt toegelicht hoe vergunningsprocessen stukje bij beetje worden gedigitaliseerd, hoe over departementen heen informatie is verzameld voor een meerjarig beleidskader en hoe het midden en kleinbedrijf met regelgeving, innovatieprogramma’s en eenvoudiger procedures meer lucht moet krijgen. De IMF delegatie richt zich in haar vragen vooral op de manier waarop beleid wordt gemonitord, hoe transparant de besluitvorming is en of de gekozen richting voldoende draagvlak heeft om een volgende schok te doorstaan.
Diplomatie krijgt in dat geheel een nieuw gezicht. De training van aanstaande ambassadeurs en diplomaten verloopt volgens het ministerie van Buitenlandse Zaken in een goede sfeer, met nadruk op protocol, inhoudelijke voorbereiding en het opnieuw positioneren van Surinaamse vertegenwoordigers op strategische posten. De bedoeling is dat in de komende maanden meerdere diplomaten uitstromen naar hun standplaats, na een periode waarin hun rol en opdracht scherper zijn afgebakend. In een wereld waar onderhandelingen over schuld, investeringen, klimaat en veiligheid steeds technischer worden, is het geen detail welke kennis en ervaring een kleine staat aan de onderhandelingstafel meebrengt.
Ook op het snijvlak van leefomgeving en mentaliteit wordt verder gedacht dan alleen een vlaggetje extra in de binnenstad. Nieuwe milieumaatregelen koppelen strengere handhaving aan betrokkenheid van burgers, met een beloningssysteem dat aangeeft dat wie zijn omgeving serieus neemt niet alleen schoonmaakt maar ook signaleert wanneer anderen de publieke ruimte misbruiken als stortplaats. De boodschap eronder is dat verantwoordelijkheid niet eenzijdig bij de overheid ligt, maar dat bewoners, bedrijven en winkeliers hun eigen erf, stoep en straat als visitekaartje van het land leren zien.
