In een wereld waarin oorlogen, handelsspanningen, sancties, dure energie en geopolitieke wantrouwen de internationale orde steeds verder uithollen, schuift India zich in 2026 nadrukkelijk naar voren als voorzitter van BRICS, met de top in september in New Delhi als diplomatiek knooppunt voor landen die zich niet langer willen laten opsluiten in de oude machtsverhoudingen van Washington, Brussel en Beijing alleen. De waardering vanuit Zuid Afrika voor de manier waarop India het voorzitterschap organiseert, is daarom meer dan beleefd diplomatiek taalgebruik, omdat zij laat zien dat BRICS door steeds meer landen wordt gezien als een platform waar het Globale Zuiden zijn eigen agenda harder, georganiseerder en zelfbewuster probeert te formuleren.
Zuid Afrikaans Hoge Commissaris Anil Sooklal prijst India’s leiding op een moment waarop BRICS voor een zware test staat. De groep moet tegelijk omgaan met onderlinge verschillen, wereldwijde spanningen en de verwachting dat zij concrete resultaten levert voor opkomende economieën die genoeg hebben van mooie verklaringen zonder tastbare economische ruimte. De meer dan tachtig bijeenkomsten die onder India’s voorzitterschap al zijn gehouden, tonen dat New Delhi niet alleen inzet op een ceremonieel topmoment, maar op een breed diplomatiek proces waarin handel, technologie, institutionele hervorming en economische samenwerking stap voor stap worden voorbereid.
India kiest met zijn voorzitterschap voor het thema veerkracht, innovatie, samenwerking en duurzaamheid, maar achter die zachte woorden zit een harde geopolitieke boodschap. De wereld na de pandemie, de oorlog in Oekraïne, de spanningen in het Midden Oosten en de oplopende tarievenoorlogen heeft aangetoond dat ontwikkelingslanden niet langer kunnen vertrouwen op een centrum van macht of een veiligheidsanker. BRICS wordt daardoor gepresenteerd als een tegengewicht, niet noodzakelijk als een gesloten blok tegen het Westen, maar als een onderhandelingstafel waar landen uit het Zuiden meer gewicht proberen te krijgen.
De Zuid Afrikaanse steun voor India is ook historisch geladen, omdat beide landen zichzelf graag positioneren als bruggenbouwers tussen continenten, belangen en politieke tradities. Zuid Afrika brengt de stem van Afrika mee, India de schaal van een demografische en technologische grootmacht, Brazilië de agrarische en ecologische dimensie van Latijns Amerika, terwijl andere leden en partners de groep steeds breder, maar ook complexer maken. Die uitbreiding vergroot de invloed van BRICS, maar maakt eensgezindheid moeilijker.
De kernvraag voor de top in New Delhi is daarom of BRICS meer wordt dan een verzamelplaats van ontevredenheid over de bestaande wereldorde. Kritiek op het IMF, de Wereldbank, de VN Veiligheidsraad en Westerse dominantie in financiële besluitvorming klinkt al jaren, maar de echte toets ligt in alternatieven die werken. Opkomende economieën willen betere toegang tot financiering, eerlijkere handelsvoorwaarden, meer ruimte voor technologische ontwikkeling, hervorming van internationale instellingen en bescherming tegen een financieel systeem waarin sancties, rente, schulden en valuta machtspolitieke instrumenten kunnen worden.
India probeert die agenda te koppelen aan institutionele volwassenheid, want het voorzitterschap moet economische samenwerking versterken, nieuwe verbindingen tussen bedrijven openen, technologische uitwisseling stimuleren en de uitdagingen van opkomende economieën vertalen naar concrete diplomatieke afspraken. Daarmee wil New Delhi aantonen dat BRICS niet alleen een podium is voor verklaringen tegen ongelijkheid, maar ook een mechanisme kan worden voor investeringen, innovatie en zuid zuid samenwerking.
Toch blijft de spanning groot, omdat BRICS intern geen eenvoudige familie is, India en China concurreren strategisch, Rusland staat onder zware Westerse druk, Iran brengt zijn eigen confrontaties mee, Golfstaten hebben andere prioriteiten dan Afrikaanse economieën, en kleinere partners zoeken vooral ruimte zonder gevangen te raken in grote machtspolitiek. Een forum dat zulke uiteenlopende belangen samenbrengt, kan alleen slagen als het praktische resultaten boven ideologische profilering plaatst.
Daarom is de waardering van Zuid Afrika voor India’s management belangrijk, omdat het suggereert dat New Delhi erin slaagt de uiteenlopende belangen voorlopig bestuurbaar te houden en tegelijk de agenda breed genoeg te maken voor landen die economische samenwerking belangrijker vinden dan geopolitiek lawaai. In een tijd van mondiale fragmentatie is dat op zichzelf al een diplomatieke prestatie.
Voor Afrika is BRICS vooral aantrekkelijk omdat het continent meer wil zijn dan grondstoffenleverancier, schuldenmarkt of geopolitiek speelveld. Zuid Afrika ziet in de groep een kans om de stem van het Globale Zuiden te versterken, maar ook om investeringen, infrastructuur, handel en technologische samenwerking anders te organiseren. De belofte is dat opkomende economieën elkaar niet alleen steunen in politieke verklaringen, maar ook in productieketens, financiering en kennisopbouw.
De top in New Delhi zal daarom scherp worden bekeken door landen die niet aan tafel zitten, maar wel geraakt worden door de uitkomst. Als BRICS geloofwaardig wil blijven, moet het laten zien dat inclusieve multilaterale samenwerking meer is dan een slogan. De groep zal moeten bewijzen dat zij voedselzekerheid, energiezekerheid, digitale infrastructuur, klimaatfinanciering, schuldenproblematiek en handelsbarrières kan vertalen naar afspraken die voelbaar zijn buiten diplomatieke zalen.
Suriname moet deze verschuiving van machtsstrijd tussen grote landen volgen, omdat Caribische staten in een veranderende wereldorde zorgvuldig moeten kiezen hoe zij hun economische en diplomatieke ruimte vergroten. Een land met olievooruitzichten, voedselpotentie, biodiversiteit en strategische ligging moet leren schakelen tussen traditionele partners en nieuwe blokken, zonder afhankelijk te worden van een kamp of een geldstroom. Diplomatie wordt pas waardevol wanneer zij wordt gekoppeld aan productie, kennis, handelsstrategie en sterke instituties die buitenlandse kansen kunnen omzetten in binnenlandse ontwikkeling.
De BRICS top van 2026 wordt daarmee geen gewone conferentie, maar een meetmoment voor de vraag of het Globale Zuiden zijn groeiende gewicht kan omzetten in bestuurlijke macht. India krijgt de kans om te tonen dat leiderschap niet alleen draait om schaal, maar om het vermogen uiteenlopende belangen in een bruikbare richting te brengen. Als New Delhi daarin slaagt, kan BRICS uitgroeien van een symbool van onvrede tot een serieuze architect van een wereldorde waarin opkomende economieën niet langer alleen reageren, maar zelf mee ontwerpen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
