Waar de ramp van vorig jaar in Rio Grande do Sul eerst vooral werd gezien als een humanitaire en klimatologische schok, krijgt de wederopbouw nu steeds duidelijker het karakter van een economische krachtmeting. In deze fase moeten infrastructuur, krediet en regionale weerbaarheid in één beweging worden hersteld. De Inter Amerikaanse Ontwikkelingsbank heeft daarvoor een lening van 80 miljoen dollar goedgekeurd aan Banco Regional de Desenvolvimento do Extremo Sul. Deze lening is bedoeld om kritieke projecten in transport, energie en water te ondersteunen en tegelijk de herstart van micro, kleine en middelgrote ondernemingen vlot te trekken. Het programma Prosul Reergue Sul moet vooral de kredietklem verlichten in gebieden die door de overstromingen van 2024 zwaar zijn geraakt. Ook is voorzien dat een deel van de financiering naar ondernemingen onder vrouwelijke leiding stroomt.
De betekenis van die stap ligt veel dieper dan het bedrag alleen, omdat Rio Grande do Sul nog altijd de littekens draagt van wat door internationale analyses is omschreven als de zwaarste sociaal ecologische ramp in de geschiedenis van de staat. Volgens recente ramingen liep de economische impact van de overstromingen op tot ongeveer 88,9 miljard Braziliaanse real. In totaal werden 478 van de 497 gemeenten getroffen en verkeerden 95 gemeenten zelfs in een staat van openbare calamiteit. Zo’n klap sloeg niet alleen gaten in wegen, waterwerken en lokale bedrijvigheid, maar legde ook opnieuw bloot hoe duur het wordt wanneer klimaatrisico en economische infrastructuur te lang los van elkaar worden bestuurd.
Met deze lening probeert de IDB daarom niet simpelweg gebouwen te helpen herbouwen, maar een productieve basis terug te leggen onder een staat die van groot belang is voor landbouw, industrie en logistiek in het zuiden van Brazilië. De directe begunstigden zijn ontwikkelaars van kleinschalige infrastructuur en bedrijven met een jaaromzet tot 300 miljoen real die direct of indirect door extreem weer zijn geraakt. Daarnaast moeten de indirecte effecten breder reiken via meer werkgelegenheid, hogere productiviteit en sterkere economische veerkracht. De bank koppelt de financiering bovendien aan een lange looptijd van 25 jaar, met 5,5 jaar aflossingsvrije ruimte. Dit laat zien dat wederopbouw hier wordt behandeld als een traject van jaren en niet als een snelle politieke pleister.
Die benadering past in een bredere verschuiving in Latijns Amerika en het Caribisch gebied. Hier worden ontwikkelingsbanken en overheden steeds vaker gedwongen om herstel en klimaatadaptatie als één geheel te behandelen. De ramp in Rio Grande do Sul kwam immers niet uit een vacuüm, want de regio geldt al langer als kwetsbaar voor overstromingen, aardverschuivingen en droogte die tegelijk steden, landbouw en publieke voorzieningen beschadigen. Wanneer een staat dan probeert terug te bouwen zonder tegelijk sterker terug te bouwen, wordt herstel al snel een dure voorbereiding op de volgende ramp in plaats van een echte doorbraak naar meer zekerheid.
Voor Suriname is dit een duidelijke waarschuwing, omdat ook in Paramaribo infrastructuur, ondernemerschap en klimaatrisico nog te vaak als losse beleidsvakken worden behandeld in plaats van als onderdelen van dezelfde nationale opdracht. Het zou verstandig zijn om nu al veel beter na te denken over noodfinanciering voor kleine bedrijven, weerbare investeringen in wegen, water en energie. Ook kredietinstrumenten die na extreem weer snel kunnen worden ingezet zonder maanden te verliezen aan bestuurlijke traagheid zijn belangrijk. Landen die pas na de schade beginnen met het bouwen van zulke mechanismen, betalen meestal twee keer, eerst in vernieling en daarna in vertraagd herstel.
Wat in Brazilië gebeurt, laat uiteindelijk zien dat moderne wederopbouw niet meer alleen draait om stenen, asfalt en noodhulp. Het draait juist om de vraag hoe snel een staat zijn economie weer in beweging krijgt nadat het water is gezakt. De lening van de IDB geeft Rio Grande do Sul extra ademruimte, maar zij onderstreept tegelijk dat klimaatbestendigheid in deze tijd geen luxeproject meer is. Het is eerder een harde voorwaarde om productie, werk en vertrouwen overeind te houden. Wie dat goed leest, ziet dat de echte strijd na een ramp niet begint bij de eerste ruimer, maar bij de kwaliteit van het systeem dat daarna moet voorkomen dat herstel opnieuw in kwetsbaarheid eindigt.
Volg de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal voor data, nieuws en inspiratie. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
