De digitalisering van de eerstelijnszorg blijkt minder een sprong vooruit dan een stresstest voor bestuur en integriteit, want minister André Misiekaba noemt het handelen van de ingehuurde consultant ronduit ernstig en legt uit dat het project juist bij de basis is vastgelopen waar richtlijnen, toezicht en technisch vakmanschap hadden moeten samenvallen. Het programma dat met een lening van de Inter-American Development Bank werd opgetuigd, draait inmiddels met ongeveer negentig aangesloten huisartsen naast de artsen in overheidsdienst, maar de uitvoerder die het traject moest trekken week af van de afspraken, waarna de financier aangaf niet met dezelfde partij verder te willen en de overeenkomst uitsluitend nog drie maanden te verlengen voor overdracht en borging van het systeem.
Die keuze staat niet op zichzelf, want de Centrale Landsaccountantsdienst onderzoekt de gebeurtenissen en het ministerie houdt kort lijntje met de projectleiding van de bank om het traject technisch en organisatorisch te normaliseren. Misiekaba trof bovendien een interne controledienst die naar eigen zeggen buiten spel stond en heeft die per direct teruggezet in het proces, met een duidelijke opdracht om alle inkoop en besluiten vooraf te toetsen en alle middelen in kaart te brengen, niet als vijandschap maar als basisvoorwaarde voor deugdelijk beheer van publiek geld.
Voor patiënten en zorgverleners raakt dit het hart van vertrouwen in een digitaal zorgsysteem, want zonder strakke procedurele checks en onafhankelijke technische testen ontstaan stilstand, extra kosten en risico’s op datalekken of uitval van diensten. Juist daarom is het cruciaal dat elke stap via een gecontroleerde keten loopt met rollen, logbestanden, autorisaties en scheiding van functies, aangevuld met acceptatietesten, beveiligingsaudits en een terugvalplan dat aantoonbaar werkt wanneer iets misgaat.
Avigdor Cybersecurity Suriname heeft hier vaker voor gewaarschuwd en artikelen over gepubliceerd bij Ko’W’ Checking en steeds benadrukt dat applicaties pas in productie mogen wanneer zowel de procedures als de techniek onafhankelijk zijn getest, inclusief penetratietesten, code-reviews en naleving van privacyregels, want zonder die drempels wordt elke mooie belofte in de zorg kwetsbaar op het moment dat druk en complexiteit toenemen.
Voor Suriname is dit daarom meer dan een incident, het is een kans om de digitale ruggengraat van de zorg sectorbreed op orde te brengen met een standaard die voor alle ministeries geldt, van uniforme inkoopdocumenten en objectieve gunning op kwaliteit tot publieke rapportage over mijlpalen, risico’s en beveiliging. Zodat burgers, artsen en financiers kunnen volgen hoe het geld wordt besteed en welke prestaties worden gehaald. Wie dat nu scherp organiseert, wint tijd en vertrouwen en bouwt een platform waar niet de leverancier maar de publieke opdracht centraal staat en waar lokale kennis meegroeit in beheer en onderhoud.
Het dossier vraagt om rust en discipline, met een tijdelijke projectpauze voor een onafhankelijke technische audit en daarna een herstart met heldere prestatieafspraken, boeteclausules en overdraagbare documentatie, zodat het systeem niet vastzit aan personen maar functioneert op basis van meetbare kwaliteit en veilige processen. Hopelijk kan nu een bedrijf aangetrokken worden in Suriname want die zijn er om het werk verder te continueren.
