Een juridische studie legt een aantal fundamentele knelpunten zichtbaar in de manier waarop Suriname omgaat met pensioenrechten van ongehuwde partners. Master of Laws Nishita Bharos heeft haar thesis ‘Rechten van ongehuwde partners onder de Surinaamse pensioenwetgeving’ aangeboden aan minister van Binnenlandse Zaken Marinus Bee. Haar onderzoek werpt licht op regelgeving waarin juridische bescherming en de dagelijkse praktijk niet altijd met elkaar lijken te sporen. Bharos, die in maart 2026 haar Masteropleiding Surinaams Recht aan de Faculteit der Juridische Wetenschappen van de Anton de Kom Universiteit van Suriname afrondde, onderzocht in haar thesis de positie van ongehuwde partners binnen de Surinaamse pensioenwetgeving. Daarbij keek zij niet alleen naar nationale regels, maar toetste zij deze ook aan internationale verdragsverplichtingen. Centraal in het onderzoek staan onder meer de Wet Algemeen Pensioen 2014 en het Besluit herschrijven gerechtigden op weduwepensioen in de zin van de Ambtenarenpensioenwet 1972. Bharos legde deze regelingen naast bepalingen uit het Internationaal Verdrag inzake Burgerrechten en Politieke Rechten (IVBPR), het Internationaal Verdrag inzake Economische, Sociale en Culturele Rechten (IVESCR) en het Amerikaans Verdrag voor de Rechten van de Mens (AVRM).
Een van de opvallende juridische knelpunten betreft het notarieel samenlevingscontract. Volgens het onderzoek kan de registratie daarvan in het Centrale Bevolkingsregister in de praktijk niet plaatsvinden, omdat de daarvoor noodzakelijke nadere regels ontbreken. Tegelijkertijd blijkt uit de onderzochte praktijk dat partnerpensioen kan worden uitgekeerd wanneer uit het bevolkingsregister blijkt dat partners op hetzelfde adres staan ingeschreven. Daarmee ontstaat volgens de onderzoeksbevindingen een juridische situatie waarin de formele registratie van een samenlevingsrelatie wordt belemmerd, terwijl feitelijke gegevens uit het bevolkingsregister wel een rol kunnen spelen bij het verkrijgen van pensioenrechten. Nog verstrekkender is de conclusie van Bharos over het onderscheid dat het betreffende besluit maakt bij het recht op nabestaandenpensioen. Haar onderzoek stelt dat daarin onderscheid wordt gemaakt op grond van seksuele oriëntatie en sekse. Volgens de thesis is dit niet verenigbaar met verschillende internationale verplichtingen waaraan Suriname zich heeft verbonden, waaronder artikel 26 van het IVBPR, de artikelen 2 en 3 van het IVESCR en artikel 24 van het AVRM. De juridische kritiek gaat daarnaast verder dan alleen de inhoud van de pensioenrechten. Bharos stelt in haar onderzoek dat het betreffende Besluit niet rechtsgeldig kan afwijken van de Ambtenarenpensioenwet 1972.
De reden daarvoor ligt in de verhouding tussen verschillende rechtsnormen, een wet in formele zin kan volgens haar niet bij staatsbesluit worden gewijzigd. De bevindingen raken daarmee aan een breder juridisch vraagstuk, de verhouding tussen nationale pensioenregels, internationale verdragsverplichtingen en de formele regels voor het wijzigen van wetgeving. Juist omdat het Ministerie van Binnenlandse Zaken betrokken is bij de uitvoering van de onderzochte pensioenwetgeving, koos Bharos ervoor haar onderzoeksbevindingen rechtstreeks aan minister Bee aan te bieden. Tijdens het bezoek op het ministerie lichtte zij de belangrijkste juridische aandachtspunten uit haar onderzoek toe. Met haar thesis brengt Bharos de positie van ongehuwde partners binnen het Surinaamse pensioenstelsel nadrukkelijker onder de aandacht. Haar onderzoek biedt daarmee niet alleen een academische analyse, maar ook juridische aanknopingspunten voor de verdere bespreking van de wijze waarop pensioenrechten van ongehuwde partners in Suriname zijn geregeld. De overhandiging aan minister Bee markeert daarmee een concreet moment waarop juridische wetenschap en de uitvoering van het overheidsbeleid elkaar raken. De conclusies uit het onderzoek leggen daarbij verschillende punten zichtbaar waarop de bestaande pensioenregeling, de nationale wetgeving en internationale mensenrechtennormen opnieuw juridisch tegen het licht kunnen worden gehouden.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
