De bestuurlijke strijd binnen de Telecommunicatie Autoriteit Suriname (TAS) houdt de samenleving al weken bezig, met discussies over bevoegdheden, benoemingstermijnen, juridische procedures en de vraag wie uiteindelijk de leiding over de instelling mag voeren. Ondertussen blijft een veel fundamentelere kwestie grotendeels buiten beeld, namelijk waarom Surinaamse ondernemers nog altijd geen reguliere toegang hebben tot Starlink, een technologie die voor bedrijven in afgelegen gebieden, de landbouw, de mijnbouw, de toerismesector en de digitale dienstverlening van grote economische betekenis kan zijn. De opmerkelijke tegenstelling is dat de autoriteit die de ontwikkeling van moderne telecommunicatie moet reguleren, inmiddels zelf onderwerp is geworden van een bestuurlijk conflict, terwijl ondernemers duidelijkheid nodig hebben over de technologische mogelijkheden waarmee zij hun concurrentiepositie kunnen versterken.
Sinds 11 oktober 2023 ligt er een officiële bekendmaking van de TAS waarin ondubbelzinnig wordt gesteld dat Starlink geen vergunning heeft gekregen om als internetaanbieder in Suriname te opereren, waardoor wederverkopers en gebruikers volgens de autoriteit risico lopen op wettelijke sancties, geldboetes en zelfs inbeslagname van apparatuur. Inmiddels zijn ruim drie jaren verstreken en staat deze waarschuwing nog altijd op de officiële website van de toezichthouder, zonder dat daar een publiek toegankelijke, duidelijke route voor reguliere Starlink dienstverlening tegenover staat. Een ondernemer die in het binnenland een toeristisch resort exploiteert, landbouwactiviteiten wil digitaliseren of internationale klanten vanuit een moeilijk bereikbaar gebied wil bedienen, moet zich daarom afvragen waarom een wereldwijd beschikbare communicatietechnologie in Suriname niet langs een transparant en uitvoerbaar vergunningstraject toegankelijk wordt gemaakt. Het probleem is niet dat telecommunicatie zonder regels zou moeten functioneren, maar dat regelgeving haar economische betekenis verliest wanneer ondernemers onvoldoende duidelijkheid krijgen over de voorwaarden waaronder innovatieve diensten daadwerkelijk kunnen worden toegelaten.
De discussie raakt rechtstreeks aan de economische ontwikkelingsambities van Suriname, omdat betrouwbare internetverbindingen inmiddels even belangrijk zijn geworden als elektriciteit, transportinfrastructuur en toegang tot betalingsverkeer. Bedrijven hebben digitale verbindingen nodig voor elektronische betalingen, internationale transacties, cloudtoepassingen, beveiligingssystemen, logistieke coördinatie en realtime communicatie met leveranciers en klanten, terwijl de afhankelijkheid van beperkte infrastructuur vooral buiten Paramaribo een obstakel kan vormen. Starlink is geen wondermiddel en kent eveneens technische, commerciële en veiligheidsrisico’s, maar satellietinternet kan wel een aanvullend alternatief bieden op plaatsen waar glasvezel of mobiele netwerken onvoldoende dekking, capaciteit of betrouwbaarheid leveren. De economische vraag is daarom niet waarom Suriname zijn telecommunicatieregels zou moeten opgeven, maar waarom het land niet veel voortvarender onderzoekt hoe moderne satellietdiensten binnen die regels kunnen worden toegelaten.
De bestuurlijke crisis bij TAS bereikte op 26 oktober 2026 een juridisch keerpunt toen de rechter bepaalde dat voormalig directeur Wendy Jap-A-Joe niet langer namens de autoriteit mag optreden en haar werkzaamheden aan de Raad van Commissarissen moet overdragen. President Jennifer Geerlings-Simons had eerder al duidelijk gemaakt dat de benoemingstermijn was verstreken en dat zij pas na een onderzoek naar de gang van zaken binnen TAS een nieuwe directeursbenoeming zou goedkeuren. De juridische strijd heeft daarmee een voorlopig antwoord gekregen op de vraag wie bevoegd is om de instelling te besturen, maar daarmee is nog geen antwoord gegeven op de vraag hoe TAS haar maatschappelijke en economische verantwoordelijkheid gaat invullen. Een instelling die verantwoordelijk is voor de regulering van een strategische sector moet immers niet uitsluitend kunnen aantonen wie bevoegd is om besluiten te ondertekenen, maar vooral welke resultaten haar beleid oplevert voor de ontwikkeling van Suriname.
De nieuwe bestuurlijke situatie zou daarom aanleiding moeten zijn voor een grondige evaluatie van het vergunningenbeleid, de markttoegang en de technologische toekomst van de Surinaamse telecommunicatiesector. De wet biedt mogelijkheden om telecommunicatiediensten en satellietapparatuur onder voorwaarden toe te laten, waardoor een absoluut en permanent technologisch isolement niet als vanzelfsprekend uit de bestaande regelgeving voortvloeit. Het is aan de TAS en de verantwoordelijke minister om publiekelijk duidelijk te maken of Starlink inmiddels een formele aanvraag heeft ingediend, welke technische en juridische voorwaarden voor toelating gelden, of er gesprekken met de aanbieder zijn gevoerd en binnen welke termijn ondernemers een beslissing mogen verwachten. Suriname staat aan de vooravond van omvangrijke economische ontwikkelingen in olie en gas, landbouw, dienstverlening en digitale handel, maar die kansen kunnen slechts volledig worden benut wanneer het land zijn digitale infrastructuur met dezelfde voortvarendheid ontwikkelt als zijn economische ambities.
De samenleving heeft inmiddels voldoende gehoord over directeursstoelen, bevoegdheden, advocaten, beveiligers en rechtszaken, maar verdient vooral een antwoord op de vraag wanneer moderne communicatietechnologie onder duidelijke wettelijke voorwaarden toegankelijk wordt voor ondernemers en burgers. De officiële waarschuwing uit oktober 2023 mag niet het laatste inhoudelijke woord blijven over een technologie die inmiddels onderdeel is geworden van de internationale digitale infrastructuur. Een nieuwe leiding bij TAS moet daarom niet alleen bestuurlijke rust herstellen, maar ook transparantie brengen over het beleid voor satellietinternet, concurrentie, innovatie en digitale bereikbaarheid, zonder daarbij de noodzakelijke eisen aan veiligheid en toezicht te verwaarlozen. Uiteindelijk zal de maatschappelijke betekenis van de telecomautoriteit niet worden afgemeten aan de vraag wie de grootste directeurskamer krijgt, maar aan de vraag hoeveel ruimte zij binnen de wet weet te scheppen voor een modern, bereikbaar en economisch concurrerend Suriname.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
