De lage vaccinatiegraad tegen polio vormt een blijvend risico voor de volksgezondheid in Suriname en de rest van de Amerika’s. Hoewel de regio al 35 jaar vrij is van overdracht van het wilde poliovirus, blijft de bescherming van kinderen achter bij de internationale doelstelling. De Pan-Amerikaanse Gezondheidsorganisatie (PAHO) roept landen daarom op om vaccinatieachterstanden weg te werken en de controle op mogelijke besmettingen te versterken. De waarschuwing valt samen met Wereldpoliodag op 24 oktober. Volgens schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en UNICEF bedroeg de vaccinatiegraad voor de eerste dosis van het geïnactiveerde poliovaccin (IPV) in Suriname in 2025 ongeveer 78 procent. De geschatte dekking voor de volledige primaire vaccinatiereeks lag op 76 procent. Beide cijfers liggen ruim onder de internationale doelstelling van 95 procent. De cijfers wijzen op een tekort aan bescherming onder kinderen, maar betekenen niet dat er momenteel sprake is van een polio uitbraak in Suriname. Ze onderstrepen wel dat een deel van de bevolking onvoldoende beschermd kan zijn wanneer het virus opnieuw het land binnenkomt. In de Amerika’s kreeg in 2025 ongeveer 91 procent van de kinderen de eerste dosis van het poliovaccin. Voor de tweede dosis bedroeg de dekking 89 procent en voor de derde dosis 87 procent. Hoewel sprake is van verbetering ten opzichte van voorgaande jaren, blijft de vaccinatiegraad onder de aanbevolen grens van 95 procent.
PAHO-directeur Jarbas Barbosa benadrukt dat de uitroeiing van het wilde poliovirus in de regio een belangrijke prestatie is, maar dat deze vooruitgang niet vanzelfsprekend behouden blijft. Een hoge en gelijkmatig verdeelde vaccinatiegraad is noodzakelijk om kinderen te beschermen en te voorkomen dat het virus opnieuw circuleert. Zolang het wilde poliovirus elders in de wereld voorkomt, blijft het risico op invoer bestaan. Wanneer het virus terechtkomt in gemeenschappen waar veel kinderen niet of onvolledig zijn gevaccineerd, kan het zich opnieuw verspreiden en uitbraken veroorzaken. De Amerika’s hebben een lange geschiedenis in de strijd tegen polio. In 1975 werden in de regio bijna 6.000 poliogevallen gemeld. Het laatste geval van polio veroorzaakt door het wilde poliovirus werd op 23 augustus 1991 vastgesteld in Peru. Het slachtoffer was een niet gevaccineerd kind van twee jaar dat blijvende verlamming opliep. In 1994 werden de Amerika’s als eerste regio ter wereld officieel vrij verklaard van overdracht van het wilde poliovirus. Dat resultaat kwam tot stand dankzij grootschalige vaccinatiecampagnes, betere toegang tot vaccins en samenwerking tussen landen en internationale gezondheidsorganisaties.
Wereldwijd is de strijd echter nog niet voorbij. Afghanistan en Pakistan zijn de laatste landen waar het wilde poliovirus endemisch circuleert. Volgens de aangeleverde PAHO cijfers waren tot en met 20 oktober 2026 wereldwijd 48 gevallen gemeld, 42 in Afghanistan en zes in Pakistan. Deze voortdurende circulatie houdt het risico op internationale verspreiding in stand. Suriname heeft in februari 2026 de Nationale Immunisatie Technisch Advies Commissie (NITAG) geïnstalleerd. Deze commissie adviseert het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Arbeid over vaccinatiebeleid op basis van wetenschappelijk bewijs. De commissie richt zich onder meer op de preventie van ziekten die door vaccinatie kunnen worden voorkomen. PAHO ondersteunt haar met technische kennis en richtlijnen. Het terugdringen van vaccinatieachterstanden blijft daarbij een belangrijk aandachtspunt. Tijdige toediening van alle aanbevolen doses is essentieel om kinderen voldoende bescherming te bieden. Ook het opsporen van kinderen die vaccinaties hebben gemist, kan bijdragen aan een hogere dekkingsgraad. Naast vaccinatie wijst PAHO op het belang van effectieve surveillance, het actief opsporen, melden en onderzoeken van mogelijke ziektegevallen.
Gezondheidsdiensten volgen onder meer acute slappe verlamming, een plotseling verlies van spierkracht dat verschillende oorzaken kan hebben, maar ook een belangrijk waarschuwingssignaal voor polio is. In de Amerika’s werden het afgelopen jaar 0,85 gevallen van acute slappe verlamming per 100.000 kinderen jonger dan vijftien jaar gemeld. Dat ligt onder de internationale controledoelstelling van minimaal één geval per 100.000 kinderen. Een voldoende hoge meldingsgraad helpt gezondheidsautoriteiten om mogelijke poliogevallen tijdig te herkennen en te onderzoeken. Polio is een zeer besmettelijke virusziekte die vooral kinderen jonger dan vijf jaar treft. Het virus kan het zenuwstelsel aantasten en blijvende verlamming veroorzaken. Wanneer de ademhalingsspieren worden getroffen, kan de ziekte dodelijk zijn. Een genezende behandeling bestaat niet, maar vaccinatie kan de ziekte voorkomen. PAHO roept ouders en verzorgers op om de vaccinatiestatus van kinderen te controleren en gemiste doses alsnog te laten toedienen. Voor Suriname betekent de achterblijvende vaccinatiegraad dat het behoud van de bescherming tegen polio blijvende aandacht vereist. Een hoge vaccinatiegraad, gecombineerd met een goed functionerend controlesysteem, blijft noodzakelijk om de verworven gezondheidswinst te beschermen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
