In Guyana krijgt de rijstsector een directe financiële injectie van meer dan 3 miljard Guyanese dollar, omdat de regering de boeren wil beschermen tegen wereldwijde prijsdruk, hogere productiekosten en onzekere markten. President Irfaan Ali maakte de steun bekend tijdens een overleg met rijstboeren in het Arthur Chung Conference Centre, waar hij tegelijk duidelijk maakte dat de maatregel niet alleen bedoeld is als noodhulp, maar als onderdeel van een bredere strategie voor productiviteit, diversificatie en inkomenszekerheid. Boeren met minder dan 50 acres rijstland ontvangen 15.000 Guyanese dollar per acre, terwijl boeren met meer dan 50 acres 10.000 Guyanese dollar per acre krijgen.
De registratie en verificatie voor de uitbetaling moeten binnenkort starten, zodat de steun niet blijft hangen in politieke beloftevorming. Ali presenteerde de maatregel als bewijs dat zijn regering de rijstsector blijft ondersteunen, ook wanneer internationale omstandigheden de marges van boeren aantasten. Dat is belangrijk, omdat rijst voor Guyana niet alleen een landbouwproduct is, maar een exportsector, een werkgelegenheidsbron en een strategisch onderdeel van de rurale economie.
De president wees erop dat de sector vorig jaar werd geraakt door overschotten op de wereldmarkt, waardoor prijzen onder druk kwamen te staan. Hij maakte daarbij onderscheid tussen overproductie en oversupply, omdat het volgens hem niet alleen ging om boeren die te veel produceerden, maar ook om internationale marktstromen die plotseling extra aanbod creëerden. In zo’n situatie kan zelfs een sterke boer verlies lijden, omdat de verkoopprijs niet automatisch meebeweegt met zijn kosten.
Die kosten blijven stijgen. Kunstmest, petrochemische producten, brandstof, machines, reserveonderdelen en scheepvaart zijn duurder geworden door geopolitieke spanningen en verstoringen in mondiale ketens. Ali stelde dat hogere wereldmarktprijzen voor rijst niet vanzelf hogere winst voor boeren betekenen, omdat elke prijsstijging aan de verkoopkant vaak wordt afgevlakt door hogere kosten aan de productiekant.
Daarom kiest Guyana voor een combinatie van directe steun en structurele aanpassing. De regering wil boeren helpen meer te verdienen uit dezelfde grond door delen van hun areaal te gebruiken voor gewassen met hogere waarde of aanvullende activiteiten. Ali gaf als voorbeeld dat een boer met 10 acres één acre kan inzetten voor een gewas of initiatief dat meer inkomen oplevert, zodat rijst niet de enige bron van inkomsten blijft.
Dat idee van diversificatie is economisch verstandig, maar alleen haalbaar wanneer boeren toegang krijgen tot kennis, marktinformatie, zaden, verwerking, irrigatie en afzetkanalen. Een boer kan niet zomaar overschakelen op een hoogwaardig gewas wanneer koeling, transport, kopercontracten of technische begeleiding ontbreken. De aangekondigde co investeringsaanpak moet daarom cruciaal worden, omdat de Staat wil bijdragen aan infrastructuur en kapitaalkosten die individuele boeren moeilijk alleen kunnen dragen.
De regering zegt ook te blijven investeren in drainage, irrigatie, farm to market wegen, dammen en andere voorzieningen die de kostprijs moeten verlagen. Zulke investeringen bepalen vaak meer dan een subsidie of een grant, omdat slechte afwatering, zwakke wegen en beperkte toegang tot velden direct doorwerken in verlies, vertraging en hogere transportkosten. Kaieteur News meldde dat Ali ook plannen voor de komende vijf jaar aanhaalde om farm to market wegen en cruciale dammen aan te pakken, zodat boeren beter kunnen produceren onder verschillende weersomstandigheden.
De steunmaatregel moet ook worden gelezen tegen de achtergrond van Guyana’s bredere economische transformatie. Olie inkomsten geven de overheid meer financiële ruimte, maar de regering probeert tegelijk te benadrukken dat niet olie alleen de toekomst mag dragen. Door landbouw, toerisme, infrastructuur en private sectorontwikkeling naast olie te versterken, wil Guyana voorkomen dat snelle groei te eenzijdig wordt.
Voor rijstboeren is dat beleid concreet wanneer het leidt tot lagere kosten en betere prijzen. Overheidssteun kan tijdelijk verlichting brengen, maar de echte vraag blijft hoe de sector concurrerender wordt op internationale markten. Dat vraagt hogere opbrengsten per acre, betere variëteiten, efficiëntere molens, minder verlies na de oogst, betere contracten en een sterker systeem voor opslag en export.
Ali sprak de boeren aan als partners, niet alleen als ontvangers van steun. Volgens hem moet de regering samen met boeren beslissingen nemen over hoe de industrie sterker, winstgevender en minder kwetsbaar wordt. Die toon is politiek belangrijk, omdat landbouwbeleid vaak mislukt wanneer het van bovenaf wordt uitgerold zonder de mensen die dagelijks met water, bodem, zaden, machines en marktprijzen werken.
Het forum past in een bredere consultatieronde waarbij regionale problemen en sectorspecifieke knelpunten in kaart worden gebracht. Dat is nodig, omdat rijstboeren niet overal dezelfde uitdagingen hebben. Sommige gebieden hebben vooral drainageproblemen, andere kampen met transport, inputkosten, arbeidskosten, afzet of toegang tot financiering.
Voor Suriname is deze Guyanese stap interessant, omdat beide landen rijsttraditie, vruchtbare gronden en vergelijkbare klimaatrisico’s kennen, maar Guyana agressiever investeert in landbouw als strategische sector. Suriname kan hieruit meenemen dat steun in de rijstsector pas echt waarde heeft wanneer zij wordt gekoppeld aan eerlijke inkoop, infrastructuur, diversificatie, onderzoek, markttoegang en verwerking. Een subsidie zonder productiviteitsagenda is tijdelijk ademhalen, maar een subsidie met duidelijke sectorhervorming kan boeren sterker maken tegen de volgende prijsschok.
Guyana laat met deze miljardeninjectie zien dat landbouwbeleid steeds meer defensief én offensief moet zijn. Defensief, omdat boeren beschermd moeten worden tegen externe schokken die zij niet veroorzaken. Offensief, omdat de sector alleen toekomst heeft wanneer rijstboeren meer waarde halen uit hun grond, minder kwetsbaar worden voor één markt en kunnen blijven produceren in een wereld waarin voedsel, energie en geopolitiek steeds vaker door elkaar lopen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
