De regering presenteert de ontwikkeling van het Altona project als een belangrijke stap binnen het Nationaal Huisvestingsprogramma Suriname (NaHuSur). De plannen omvatten 2.305 bouwrijpe kavels, infrastructuur, nutsvoorzieningen en maatschappelijke voorzieningen. Toch roept de aangekondigde ontwikkeling vooral vragen op over de uitvoeringsplanning, de financierbaarheid van woningen en de zekerheid die perceeleigenaren daadwerkelijk krijgen. Een informatiebijeenkomst en een presentatie over hypotheekleningen zijn immers nog geen garantie dat burgers op korte termijn over een bewoonbaar perceel of een betaalbare woning zullen beschikken. Tijdens een bijeenkomst in de conferentiezaal van het ministerie van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO) heeft de presidentiële commissie Coördinatie Landelijke Woningbouw, in samenwerking met het ministerie, perceeleigenaren geïnformeerd over de beoogde ontwikkeling van het Altona project. Vertegenwoordigers van Finabank en deskundigen op het gebied van bouw en stedenbouw waren eveneens aanwezig. Volgens de gepresenteerde plannen zal het project in vijf fasen worden uitgevoerd. De werkzaamheden omvatten onder meer de ontsluiting van het gebied via drie wegen, de aanleg van nutsvoorzieningen en de realisatie van een adequaat ontwateringssysteem. Ook zijn terreinen gereserveerd voor maatschappelijke en commerciële voorzieningen, zoals scholen, winkels, politiebureaus en gezondheidscentra. Het uiteindelijke doel is de oplevering van 2.305 bouwrijpe kavels.
De omvang van het project schept verwachtingen, maar de communicatie over de plannen maakt niet duidelijk wanneer de verschillende fasen daadwerkelijk worden uitgevoerd en opgeleverd. Concrete start en einddata, een gedetailleerde uitvoeringsplanning en informatie over de financiering van de infrastructurele werkzaamheden ontbreken in de verstrekte toelichting. Juist die informatie is essentieel voor perceeleigenaren die mogelijk al geruime tijd wachten op de mogelijkheid om hun grond daadwerkelijk te benutten. Een perceel op papier biedt weinig zekerheid wanneer wegen, ontwatering en nutsvoorzieningen nog gerealiseerd moeten worden. Zonder een transparante planning blijft bovendien onduidelijk wanneer de betrokken burgers hun bouwactiviteiten verantwoord kunnen beginnen. De commissie heeft voorafgaand aan de bijeenkomst een registratie uitgevoerd om de juridische en feitelijke status van het gebied in kaart te brengen. Volgens Tirza Perk, PR-coördinator van de presidentiële commissie, zijn vervolgens in samenwerking met OWRO de perceeleigenaren van fase 1 opgeroepen. Niet alle perceeleigenaren waren dus bij deze eerste informatiebijeenkomst betrokken. Die gefaseerde aanpak kan praktisch noodzakelijk zijn, maar vereist duidelijke communicatie. Perceeleigenaren moeten weten onder welke criteria zij aan een fase worden toegewezen, hoe hun juridische positie wordt beoordeeld en wanneer zij verdere informatie kunnen verwachten.
Zonder die duidelijkheid bestaat het risico dat onzekerheid en uiteenlopende verwachtingen onder belanghebbenden blijven bestaan. Een belangrijk onderdeel van de bijeenkomst was de presentatie van Finabank over hypotheekleningen tegen een rente van 7 procent. De aanwezigen kregen uitleg over de voorwaarden en de documenten die nodig zijn om voor financiering in aanmerking te komen. Volgens Perk kunnen perceeleigenaren ook bij andere lokale banken terecht. Finabank werd gevraagd de presentatie te verzorgen vanwege de bestaande samenwerking met de commissie. Hoewel een hypotheekrente van 7 procent als financieringsmogelijkheid wordt gepresenteerd, zegt het rentepercentage op zichzelf weinig over de werkelijke betaalbaarheid van een woning. Daarvoor zijn ook de looptijd, de hoogte van de eigen inbreng, de bijkomende kosten, het inkomen van de aanvrager en de totale maandelijkse aflossing bepalend. Zonder concrete rekenvoorbeelden en inzicht in de toelatingscriteria kunnen potentiële woningbouwers moeilijk beoordelen of zij de financiering daadwerkelijk kunnen dragen. De regering heeft binnen NaHuSur toegezegd het gebied bouw en woonrijp te maken, zodat de bouwkosten voor burgers kunnen afnemen. Daarnaast zijn modelwoningen gepresenteerd waaraan volgens de commissie betaalbare prijzen zijn gekoppeld. Deze ontwerpen zullen binnenkort via de website van NaHuSur beschikbaar worden gesteld. Ook hier is transparantie noodzakelijk.
Betaalbaarheid moet blijken uit de totale kosten van de woning, inclusief eventuele aansluitingen, afwerking, bijkomende bouwkosten en financieringslasten. Een als schappelijk omschreven prijs biedt onvoldoende houvast zolang concrete bedragen en de bijbehorende voorwaarden niet volledig inzichtelijk zijn. Het Altona project kan een belangrijke bijdrage leveren aan de woningbouw in Suriname, maar het succes zal niet worden afgemeten aan het aantal aangekondigde kavels of gehouden informatiebijeenkomsten. Doorslaggevend zijn de daadwerkelijke aanleg van infrastructuur, de tijdige oplevering van bouwrijpe percelen en de mogelijkheid voor burgers om hun woning duurzaam te financieren. De overheid zal daarom niet alleen plannen moeten presenteren, maar ook periodiek inzicht moeten geven in de voortgang, de besteding van middelen en eventuele vertragingen. Voor perceeleigenaren is vooral van belang wanneer hun grond daadwerkelijk geschikt wordt voor woningbouw en welke financiële verplichtingen zij daarbij aangaan. Zolang concrete termijnen, kostenramingen en uitvoeringsgaranties niet duidelijk zijn, blijft de ontwikkeling van Altona vooral een belofte. De geloofwaardigheid van het huisvestingsbeleid zal uiteindelijk afhangen van de mate waarin die belofte wordt omgezet in bereikbare, betaalbare en daadwerkelijk bewoonbare woningen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
