PVV-voorman Geert Wilders heeft dinsdag in de Haagse politiek voor grote commotie gezorgd door de coalitie op te blazen. Direct na zijn beslissing gingen de partijtoppen van VVD, NSC en BBB in spoedberaad. Later op de dag komt ook het kabinet onder leiding van premier Dick Schoof bijeen.
De kans dat het huidige kabinet-Schoof wordt voortgezet, is inmiddels minimaal. Zonder de steun van de grootste fractie in de Tweede Kamer is het kabinet praktisch stuurloos. Tegelijkertijd ontbreekt het de oppositie aan animo om in dat ontstane machtsvacuüm te springen. GroenLinks-PvdA-fractievoorzitter Frans Timmermans sloot een constructieve minderheidsregering al uit en D66-leider Rob Jetten roept eveneens op tot vervroegde verkiezingen.
Wilders kondigde Dinsdag in alle vroegte aan afstand te nemen van de samenwerking met VVD, NSC en BBB. Hij stelde als voorwaarde dat zijn coalitiepartners onder acht van de tien door hem voorgestelde asielmaatregelen een handtekening zouden zetten. De drie bewindslieden: Dilan Yesilgöz (Minister van Justitie en Veiligheid, VVD), Nicolien van Vroonhoven (Minister van Sociale Zaken, NSC) en Caroline van der Plas (Minister van Plattelandszaken, BBB) weigerden daarop in te gaan. Zij wezen erop dat Wilders zijn plannen eerst nader moest uitwerken of ter goedkeuring aan het hele kabinet moest voorleggen.
Na hun korte crisisoverleg reageerden de drie ministers furieus op Wilders’ koerswijziging. “Een halsstarrige nietsvermoedende actie”, aldus Caroline van der Plas. Dilan Yesilgöz bestempelde het als “uitermate onverantwoord” en Nicolien van Vroonhoven noemde het “niet te begrijpen in bestuurlijke zin”.
Op dit moment beraadt de VVD-, NSC- en BBB-fractie zich in spoedverband over de volgende stappen. Rond lunchtijd verzamelen de bewindslieden zich op het Catshuis om te bespreken hoe het kabinet verder opereert nu Wilders zijn parlementaire ploeg opdroeg ontslag te nemen en ontslagbrieven in te dienen bij de koning.
Alles wijst erop dat het kabinet-Schoof voorlopig als demissionair kabinet blijft functioneren totdat een nieuw kabinet tot stand komt.
