De officiële opening van het Para Plantage Museum had een moment van trots moeten zijn voor Suriname. De geschiedenis van Para, de verhalen van onze voorouders en het culturele erfgoed van de gemeenschap verdienen immers erkenning en bescherming. Toch krijgt deze feestelijke gebeurtenis een wrange bijsmaak wanneer de aanwezigheid van minister van Transport, Communicatie en Toerisme (TCT), Raymond Landveld, wordt afgezet tegen de bestuurlijke chaos die zich bij de Toerisme Autoriteit Suriname (TAS) heeft afgespeeld. Terwijl de minister bij de opening zichtbaar was om het lint door te knippen, bleef zijn optreden tijdens de bestuurlijke problemen die het toerisme in verlegenheid hebben gebracht opvallend afwezig. Het beeld is veelzeggend, een minister die aanwezig is bij een ceremonieel moment, maar bij wie de vraag naar daadkracht, verantwoordelijkheid en bestuurlijke controle onvermijdelijk opkomt. Lintjes doorknippen levert mooie foto’s op en biedt gelegenheid voor publieke toespraken. Maar het besturen van een ministerie vraagt aanzienlijk meer dan het bijwonen van officiële gelegenheden. Het vereist toezicht, het nemen van moeilijke besluiten en het ingrijpen wanneer organisaties onder de verantwoordelijkheid van het ministerie in ernstige problemen terechtkomen.
Tijdens zijn toespraak benadrukte minister Landveld het belang van het bewaren en documenteren van de geschiedenis van Suriname. Volgens hem mogen de verhalen over onze voorouders, de plantages en de gemeenschappen in Para niet verloren gaan. Ook wees hij op de bijdrage die het museum kan leveren aan de ontwikkeling van het toerisme en de promotie van de Surinaamse cultuur. Dat zijn op zichzelf waardevolle uitgangspunten. Het Para Plantage Museum kan een belangrijke bijdrage leveren aan het historisch bewustzijn, het cultureel toerisme en de economische ontwikkeling van de regio. De erkenning van het erfgoed van Para verdient dan ook alle steun. Maar juist de nadruk op behoud, ontwikkeling en toekomstperspectief maakt de tegenstelling met de problemen bij TAS des te schrijnender. Wie publiekelijk spreekt over de noodzaak om cultureel erfgoed te beschermen en het toerisme te versterken, moet ook laten zien dat de bestuurlijke structuren die deze sector ondersteunen naar behoren functioneren. Toerisme ontwikkelt zich niet uitsluitend door musea te openen, toespraken te houden en culturele bezienswaardigheden onder de aandacht te brengen.
Een sterke toerismesector vereist professioneel bestuur, transparantie, controle en vertrouwen in de instellingen die het beleid uitvoeren. Wanneer er bestuurlijke chaos ontstaat en de indruk bestaat dat verantwoordelijkheid uitblijft, wordt de geloofwaardigheid van het gehele beleid ondermijnd. De bestuurlijke problemen rond de Toerisme Autoriteit Suriname hebben het imago van de sector ernstig onder druk gezet. De gang van zaken roept vragen op over toezicht, bestuurlijke verantwoordelijkheid en de wijze waarop problemen binnen overheidsgerelateerde instellingen worden aangepakt. Daarbij kan minister Landveld zich niet uitsluitend verschuilen achter de dagelijkse leiding van een organisatie. Een minister hoeft niet persoonlijk iedere operationele beslissing te nemen, maar draagt wel politieke verantwoordelijkheid voor het functioneren van het beleidsterrein waarvoor hij verantwoordelijk is. Dat betekent dat hij moet toezien op behoorlijk bestuur, tijdig moet handelen wanneer ernstige problemen zich voordoen en duidelijkheid moet verschaffen over de maatregelen die worden getroffen. Zijn afwezigheid tijdens de escalatie van de problemen, zoals die in de kritiek op zijn optreden naar voren komt, staat in schril contrast met zijn zichtbaarheid bij de opening van het museum. Die tegenstelling voedt het beeld van een minister die gemakkelijker aanwezig is bij feestelijke momenten dan bij situaties waarin leiderschap daadwerkelijk op de proef wordt gesteld.
Zonder volledige openheid over de gebeurtenissen bij TAS, de verantwoordelijkheden van de betrokken functionarissen en de eventuele interventies van het ministerie blijft het bovendien moeilijk vast te stellen of er effectief is opgetreden. Juist daarom is transparantie noodzakelijk. Het publiek heeft recht op duidelijkheid over wat er is misgegaan, wie waarvoor verantwoordelijk was en welke lessen uit de crisis worden getrokken. De opening van het Para Plantage Museum mag niet worden gereduceerd tot een politieke ceremonie. Het museum heeft waarde voor de samenleving, ongeacht wie het lint doorknipt of welke bewindspersoon de eer krijgt om voor de camera’s te verschijnen. Maar wanneer officiële openingen meer zichtbaarheid opleveren dan het oplossen van bestuurlijke problemen, ontstaat een verontrustende indruk. Politieke profilering kan nooit een vervanging zijn voor effectief bestuur. De geloofwaardigheid van een minister wordt uiteindelijk niet bepaald door het aantal evenementen dat hij bijwoont, maar door de resultaten die hij boekt en de verantwoordelijkheid die hij neemt wanneer het misgaat.
Ook de waarnemend directeur Toerisme, Liola Tamin, was bij de opening aanwezig. Haar aanwezigheid onderstreept de betrokkenheid van de toerismesector bij deze mijlpaal. Tegelijkertijd kan de feestelijke presentatie van de sector niet los worden gezien van de noodzaak om de bestuurlijke problemen die het vertrouwen hebben aangetast serieus aan te pakken. Het Para Plantage Museum verdient een toekomst waarin geschiedenis, cultuur en toerisme elkaar versterken. Maar de ontwikkeling van het toerisme kan niet duurzaam zijn wanneer bestuurlijke tekortkomingen onbeantwoord blijven en de verantwoordelijkheid van beleidsmakers onvoldoende zichtbaar wordt. Minister Landveld moet daarom niet alleen worden beoordeeld op zijn woorden tijdens officiële openingen, maar vooral op zijn bereidheid om bestuurlijke problemen aan te pakken, verantwoordelijkheid te dragen en het functioneren van de instellingen binnen zijn beleidsgebied te waarborgen. Het doorknippen van een lint is een handeling van enkele seconden. Het herstellen van vertrouwen, het waarborgen van goed bestuur en het beschermen van de reputatie van Suriname vragen om veel meer, visie, integriteit, toezicht en daadkracht. Suriname heeft behoefte aan ministers die niet alleen verschijnen wanneer er iets te vieren valt, maar ook wanneer er moet worden ingegrepen. Want een museum kan de geschiedenis bewaren, maar geen enkele ceremonie kan bestuurlijke chaos verhullen. En geen enkel lint dat wordt doorgeknipt, kan dienen als bewijs van goed bestuur.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
