Na jaren van scheefgroei en gebrekkig toezicht heeft het Ministerie van Binnenlandse Zaken (BiZa) nu hard ingegrepen in de manier waarop geestelijken binnen het staatsapparaat worden bezoldigd. Uit een recente quickscan van het ministerie blijkt dat wet- en regelgeving op grote schaal zijn genegeerd, met als gevolg honderden geestelijken die onrechtmatig op de staatsloonlijst zijn geplaatst. De bevindingen vormden aanleiding voor een reeks gespannen overlegmomenten met religieuze organisaties. Na een eerste bijeenkomst op 9 december, vonden vervolggesprekken plaats. Volgens BiZa zijn dit geen vrijblijvende consultaties, maar een poging om een jarenlang uit de hand gelopen systeem te corrigeren. De cijfers liegen er niet om. Waar de presidentiële resolutie van 24 april 2015 (no. 8832/15) een glashelder maximum stelt van 224 bezoldigde geestelijken, blijkt het daadwerkelijke aantal inmiddels te zijn opgelopen tot 606. Een verdrievoudiging die vragen oproept over controle, verantwoordelijkheid en politieke nalatigheid. Hoe deze structurele overschrijding jarenlang ongemerkt of onbesproken kon plaatsvinden, blijft vooralsnog onbeantwoord. Wel staat vast dat de financiële gevolgen rechtstreeks drukken op de staatskas, terwijl de wettelijke basis ontbreekt.
Even zorgwekkend is de situatie rond de pensioenleeftijd. Voor ambtenaren geldt wettelijk een grens van 60 jaar, terwijl voor geestelijken eerder uitzonderingen zijn gemaakt tot 65 jaar. Het quickscan-onderzoek toont echter aan dat zelfs deze verruimde grens massaal wordt overschreden. Maar liefst 94 geestelijken ouder dan 66 jaar ontvangen nog steeds een maandelijkse bezoldiging. Volgens BiZa is dit onmiskenbaar in strijd met de wet. Het ministerie heeft daarom aangekondigd dat deze betalingen per december worden stopgezet. Minister Marinus Bee erkende tijdens de meetings de maatschappelijke rol van religieuze leiders en toonde begrip voor hun persoonlijke situatie. Tegelijkertijd maakte hij duidelijk dat de overheid niet langer kan wegkijken. Begrip mag nooit een vrijbrief zijn om de wet te overtreden. Volgens Bee is het ministerie vastbesloten de regels strikt toe te passen, ongeacht de gevoeligheid van het onderwerp. De gesprekken met de religieuze organisaties verlopen volgens betrokkenen niet zonder spanning. Voor veel geestelijken betekent het stopzetten van de bezoldiging een directe inkomensdaling. Tegelijkertijd groeit de maatschappelijke kritiek op het feit dat jarenlang publieke middelen zijn ingezet buiten de wettelijke kaders. In januari 2026 zal BiZa een mini-congres organiseren, waar verdere uitleg wordt gegeven over het vervolgtraject. Critici merken echter op dat uitleg alleen niet volstaat en dat ook verantwoording moet worden afgelegd over hoe deze situatie heeft kunnen ontstaan.
Aan het overleg namen vertegenwoordigers deel van onder meer het Comité Christelijke Kerken (CCK), Arya Dewaker, Sanatan Dharm Maha Sabha, Madjlies Moesliemien Suriname (MMS), Islamitische Federatie Suriname, Surinaamse Ahmadiyya Gemeenschap, Rastafari Vereniging Suriname, Tata Kwasi ku Tata Tinsensi (Winti), het Kunjhe Akata Institute en diverse christelijke kerken en moslimorganisaties. Met de aangekondigde ingrepen lijkt een tijdperk van bestuurlijke vrijblijvendheid ten einde te komen. De vraag die nu boven de markt hangt, is niet alleen hoe het beleid wordt aangescherpt, maar ook wie verantwoordelijkheid neemt voor jarenlange overtredingen van wet- en regelgeving. De komende weken zullen uitwijzen of BiZa daadwerkelijk doorpakt, of dat het blijft bij woorden en overleg.
