Minister Melvin Bouva van Buitenlandse Zaken, Internationale Handel en Samenwerking presenteerde het officiële startsein van het Makandra-project als een belangrijke mijlpaal in de samenwerking tussen Suriname en Nederland. Daarnaast benadrukte hij investeringen in diplomatieke scholing en internationale samenwerking. Op papier klinkt het als een reeks successen, maar achter de optimistische toon schuilt een fundamentele vraag, wanneer merkt de Surinaamse bevolking daadwerkelijk iets van deze diplomatieke prestaties? De ondertekening van het Makandra-project, goed voor een Nederlandse bijdrage van 10 miljoen euro, wordt door de regering gepresenteerd als een direct resultaat van het staatsbezoek van koning Willem-Alexander. Dat staatsbezoek leverde inderdaad vier Memoranda of Understanding (MoU’s) op. Naast het Makandra-project werden afspraken gemaakt over financiering voor bewustwording rond het slavernijverleden, ondersteuning van de studie en uitvoering van baggerwerkzaamheden in de Surinamerivier en samenwerking tussen ondernemers uit beide landen. Dat klinkt indrukwekkend, maar Memoranda of Understanding zijn geen eindresultaten. Het zijn intentieverklaringen.
Suriname heeft in het verleden vaker overeenkomsten ondertekend die uiteindelijk verzandden in bureaucratie, politieke wisselingen of een gebrek aan uitvoering. De ervaring leert dat de ondertekening van documenten nog geen garantie biedt voor zichtbare ontwikkeling. Het Makandra-project wordt gepresenteerd als een succes, maar de regering blijft opvallend terughoudend over de concrete uitvoering. Diezelfde onduidelijkheid geldt voor de andere afspraken met Nederland. Bewustwording over het slavernijverleden is maatschappelijk belangrijk, maar de gemiddelde Surinamer kampt dagelijks met stijgende prijzen, koopkrachtverlies en onzekerheid over werkgelegenheid. Zonder tastbare economische effecten dreigt dergelijke samenwerking vooral symbolisch te blijven. Ook de financiering voor baggerwerkzaamheden in de Surinamerivier verdient een kritische blik. Een beter bevaarbare rivier kan de economie versterken, maar Suriname kent een geschiedenis waarin infrastructurele projecten jarenlang vertraging oplopen. Studies worden uitgevoerd, rapporten verschijnen en nieuwe onderzoeken volgen elkaar op, terwijl de daadwerkelijke uitvoering uitblijft. De bevolking heeft inmiddels geleerd dat tussen plannen en resultaten vaak een grote kloof bestaat. Minister Bouva legde daarnaast nadruk op investeringen in diplomatieke capaciteit.
De afronding van een basiscursus Mandarijn en het vertrek van 23 aspirant-diplomaten naar Beijing moeten bijdragen aan een professionelere buitenlandse dienst. Dat past binnen de groeiende economische en geopolitieke betekenis van China, een belangrijke partner voor Suriname. Investeren in kennis is zonder twijfel verstandig. Internationale onderhandelingen vragen om deskundigheid en taalvaardigheid. Toch roept ook dit beleid vragen op. Diplomatie is immers geen doel op zich, maar een middel om nationale belangen te dienen. Het opleiden van diplomaten levert pas maatschappelijke waarde op wanneer hun kennis zich vertaalt in betere handelsafspraken, meer buitenlandse investeringen en economische kansen voor Surinaamse ondernemers en werknemers. Daar wringt de schoen. Suriname investeert regelmatig in trainingen, cursussen en buitenlandse opleidingen voor ambtenaren, maar publieke evaluaties over de opbrengsten daarvan ontbreken vrijwel altijd. Hoeveel van de eerder opgeleide diplomaten bekleden daadwerkelijk sleutelposities? Welke investeringen of handelsakkoorden zijn rechtstreeks voortgekomen uit hun inzet? Zonder transparante resultaten dreigt scholing een kostbare activiteit te worden waarvan het rendement moeilijk te beoordelen is.
Bovendien is internationale samenwerking slechts één onderdeel van ontwikkeling. Diplomatie kan deuren openen, maar een goed investeringsklimaat, stabiele wetgeving, efficiënt bestuur en transparantie bepalen uiteindelijk of buitenlandse partners bereid zijn langdurig in Suriname te investeren. Zonder hervormingen in eigen land blijven internationale afspraken beperkt tot goede bedoelingen. Minister Bouva stelde dat Suriname goed voorbereid aan de internationale onderhandelingstafel moet zitten. Dat uitgangspunt valt moeilijk te betwisten. Toch mag voorbereiding niet belangrijker worden dan uitvoering. De bevolking heeft weinig aan diplomatiek succes als dit zich niet vertaalt in betere infrastructuur, meer werkgelegenheid, economische groei en een hogere levensstandaard. Het officiële startsein van het Makandra-project is daarom geen eindpunt, maar hooguit het begin van een proces dat nog moet bewijzen of de grote verwachtingen terecht zijn. De regering zal de komende jaren niet worden beoordeeld op het aantal ondertekende overeenkomsten, buitenlandse opleidingen of diplomatieke bezoeken, maar op concrete resultaten die zichtbaar zijn in de samenleving. Suriname heeft geen gebrek aan intenties of internationale partners. Waar het land behoefte aan heeft, is een overheid die afspraken omzet in meetbare prestaties, transparant rapporteert over de voortgang en de bevolking overtuigt dat internationale samenwerking meer oplevert dan fraaie persmomenten en diplomatieke successen op papier.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
