De economie krijgt lucht nu de Centrale Bank de valutakasreserve met vijf procent verlaagt, waardoor naar schatting honderd miljoen dollar bij de handelsbanken vrijkomt, de sector vraagt al langer om ruimte omdat Suriname aan de hoge kant zit met vijftig procent in vreemde valuta en vijfenveertig procent in SRD, en de afspraak is dat deze middelen naar productieve activiteiten gaan die valuta genereren zodat krediet weer een aanjager wordt in plaats van een rem. Tegelijk groeit het besef dat geld alleen niet volstaat, de masterclass over local content in de olie en gassector zette scherp neer dat regelgeving, aanbestedingen en vooral opleiden van mensen bepalen of Surinaamse bedrijven daadwerkelijk meedraaien in de keten, een duidelijke boodschap voor contractors, toeleveranciers en jonge professionals die in Assuria High Rise massaal aansloten en die hoorden dat een vaardige eigen workforce het verschil maakt tussen tijdelijke opdrachten en duurzame groei.
De basis onder die groei wordt breder nu de Zesde Agrarische Telling in September afgerond is, het grootste onderzoek tot nu toe naar agrarische huishoudens, productiesystemen en inkomens. Dit is uitgevoerd door het ministerie van Landbouw, Veeteelt en Visserij met steun van het Sustainable Agricultural Productivity Programme en partners als de Inter Amerikaanse Ontwikkelingsbank en het Inter American Institute for Cooperation on Agriculture, waarmee eindelijk een dataset ontstaat die investeerders, coöperaties en beleidsmakers kunnen gebruiken voor keuzes over zaden, irrigatie, logistiek en afzet. De timing is gunstig omdat tegelijk een internationale coalitie van natuurbeschermingsorganisaties minstens twintig miljoen dollar klaarzet voor bosbescherming. In een brief van drieëntwintig September waarderen Rainforest Trust, Art into Acres, Andes Amazon Fund, de Liz Claiborne en Art Ortenberg Foundation en Rewild het plan om in 2025 de Wet Duurzaam Natuurbeheer aan te nemen en negentig procent bosbedekking te behouden, met ruimte voor nieuwe beschermde gebieden, ecotoerisme, natuurvriendelijke banen en versterking van rechten van inheemse en tribale gemeenschappen.
In de gezondheidszorg wordt voortgebouwd op een zeldzame mijlpaal, Suriname ontving in Juni het malariavrije certificaat van de Wereldgezondheidsorganisatie en staat daarmee als eerste land in de Amazone vleugelbreed in de etalage. In New York bespraken president Jennifer Geerlings Simons en Paho directeur Jarbas Barbosa hoe eerstelijnszorg, personeel en digitale toepassingen de volgende stap vormen, met extra aandacht voor betere datasystemen, preventie van niet overdraagbare ziekten en gezonde scholen, want elke gewonnen maand gezonde levensjaren scheelt druk op het ziekenfonds en maakt arbeid productiever. Regionaal zet het land in op rust en voorspelbaarheid, waarnemend president Gregory Rusland en de Venezolaanse ambassadeur Ayerim Flores Rivas bevestigden dat vrede, dialoog en samenwerking een voorwaarde zijn voor ontwikkeling, met nadruk op een vreedzame aanpak van het grensvraagstuk met Guyana, en daar past ook bij dat Rusland in november is uitgenodigd voor een toerismebeurs in Venezuela zodat culturele en zakelijke contacten verbreden zonder ruis.
De blik naar buiten wordt niet alleen via diplomatie en handel geoefend maar ook via onderwijs en recht, substituut griffier Rattan Naresh Algoe droeg van zestien tot en met tweeëntwintig September bij aan een populaire cursus over CARICOM en samenwerking met de Europese Unie op Curaçao en Sint Maarten, met volle zalen en een bundel die de historische ontwikkeling, de juridische structuur, het Caribisch Hof van Justitie en de interne markt toegankelijk maakt, terwijl de University of Curaçao een mastervak aankondigt zodat een nieuwe lichting beleidmakers de instrumenten leert kennen waarmee kleine economieën schaal vinden. Dat gevoel voor schaal en inspiratie krijgt een onverwachte historische laag in Coronie, waar een schaalmodel van de Nike Apache een vaste plaats krijgt als tastbare herinnering aan de vier raketlanceringen van achttien, eenentwintig, vierentwintig en zevenentwintig september 1965, uitgevoerd met NASA, de Universiteit Utrecht en het KNMI, een verhaal dat jongeren opnieuw laat zien dat techniek, samenwerking en data nieuwsgierigheid omzetten in vooruitgang.
