Suriname wordt geconfronteerd met een zorgwekkende stijging van seksueel overdraagbare aandoeningen. De Dermatologische Dienst signaleert dat vooral gonorroe en syfilis de afgelopen maanden opvallend vaker worden vastgesteld. Wat jarenlang gemakkelijk werd afgedaan als een individueel gezondheidsprobleem, begint steeds duidelijker de contouren aan te nemen van een maatschappelijk probleem. En de meest verontrustende ontwikkeling is dat steeds meer jongeren ermee worden geconfronteerd. Volgens Debora Hordijk, hoofd van de afdeling Counseling & Testing, is de stijging niet plotseling ontstaan. Het probleem speelt al langere tijd, maar neemt de afgelopen zes à zeven maanden verder toe. Daarmee wordt duidelijk dat preventie, voorlichting en vroegtijdige signalering onvoldoende effect hebben gehad. Het is vooral de toenemende aanwezigheid van jongeren van 25 jaar en jonger die alarmbellen zou moeten doen afgaan. Zelfs kinderen van 13 en 14 jaar zijn bij de dienst gezien met een soa. Dat gegeven maakt duidelijk dat Suriname niet langer kan volstaan met algemene waarschuwingen en incidentele campagnes. Er is structurele seksuele voorlichting nodig die jongeren daadwerkelijk bereikt, informeert en weerbaar maakt.
Te veel jongeren blijken onvoldoende kennis te hebben over soa’s en de mogelijke gevolgen. Dat is niet alleen een tekortkoming van jongeren zelf. Het is ook een spiegel voor ouders, scholen, gezondheidsinstanties en de samenleving als geheel. Een samenleving die jongeren nauwelijks leert hoe zij zichzelf kunnen beschermen, kan vervolgens niet verbaasd zijn wanneer infecties zich blijven verspreiden. De ernst van soa’s wordt bovendien nog altijd onderschat. Gonorroe is geen onschuldige infectie die vanzelf wel verdwijnt. Een onbehandelde infectie kan onder meer leiden tot onvruchtbaarheid. Syfilis kan, wanneer deze niet tijdig wordt behandeld, op langere termijn ernstige schade veroorzaken, waaronder aantasting van het zenuwstelsel. Achter iedere besmetting schuilt daarom niet alleen een tijdelijk gezondheidsprobleem, maar een potentieel levenslange consequentie. Bijzonder zorgwekkend is de manier waarop sommige mensen proberen zichzelf te behandelen. Hordijk waarschuwt nadrukkelijk tegen het spelen voor eigen dokter. Niet iedere antibioticum werkt tegen iedere soa en zomaar amoxicilline gebruiken is geen oplossing. Verkeerd gebruik, een verkeerde dosering of een ongeschikt middel kan ertoe leiden dat de infectie niet wordt genezen en het probleem blijft voortbestaan. Daarmee raakt de stijging van soa’s ook aan een ander structureel probleem, gezondheidsinformatie is niet voor iedereen even toegankelijk en medische kennis wordt te gemakkelijk vervangen door aannames, adviezen uit de omgeving of informatie van sociale media.
Wie zich schaamt om professionele hulp te zoeken, kan kostbare tijd verliezen en ondertussen anderen besmetten. De oproep van de Dermatologische Dienst om zich tijdig te laten testen, moet daarom veel serieuzer worden genomen. Testen mag geen reden zijn voor schaamte. Het is juist een teken van verantwoordelijkheid tegenover jezelf en anderen. Seksueel actieve personen moeten begrijpen dat hiv slechts één van de vele seksueel overdraagbare aandoeningen is. Gonorroe, syfilis en andere soa’s verdienen dezelfde aandacht en waakzaamheid. Ook ouders kunnen hun verantwoordelijkheid niet blijven uitstellen. Het advies om tijd te nemen en met kinderen te communiceren is meer dan een vriendelijke aanbeveling. Het is noodzakelijk. Stilte rondom seksualiteit beschermt jongeren niet. Integendeel, wanneer ouders het onderwerp vermijden, zullen jongeren hun informatie elders zoeken, met alle risico’s van dien. De aanwezigheid van 13 en 14 jarigen met soa’s moet daarom worden gezien als een duidelijke waarschuwing dat er meer aan de hand is dan alleen onveilig seksueel gedrag. Het wijst op een bredere kloof in kennis, begeleiding en bescherming. Daar hoort een serieuze maatschappelijke reactie tegenover te staan.
Suriname kan het zich niet veroorloven om te wachten tot de cijfers nog verder oplopen. Voorlichting moet structureel worden ingebed in scholen en gemeenschappen. Testmogelijkheden moeten laagdrempelig en toegankelijk zijn. Jongeren moeten zonder vernedering of veroordeling hulp kunnen zoeken. Ouders moeten leren hoe zij het gesprek met hun kinderen kunnen aangaan. En gezondheidsinstanties moeten blijven investeren in preventie, vroegtijdige opsporing en duidelijke communicatie. De stijging van gonorroe en syfilis is geen probleem dat vanzelf verdwijnt. Wie nu wegkijkt, schuift de rekening door naar de toekomst. Onbehandelde infecties kunnen leiden tot blijvende gezondheidsschade, vruchtbaarheidsproblemen en verdere verspreiding. De oproep van de Dermatologische Dienst is daarom helder, testen, praten en professioneel behandelen. Maar die oproep moet verder reiken dan de spreekkamer. De samenleving moet eindelijk erkennen dat seksuele gezondheid geen taboeonderwerp is, maar een fundamenteel onderdeel van volksgezondheid. Zolang schaamte, onwetendheid en gebrekkige communicatie de boventoon voeren, blijft de verspreiding van soa’s een probleem dat steeds moeilijker onder controle te krijgen zal zijn.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
