Syfilis een ziekte waarvan veel mensen dachten dat die tot het verleden behoorde, keert in Suriname met schrikbarende kracht terug. Uit recente cijfers van de Dienst Dermatologie blijkt dat vooral jongeren de dupe zijn van een verrassend snelle en zorgwekkende toename. Volgens vetero-dermatoloog Karin Sewpersad, die de ontwikkelingen van dichtbij volgt, is de stijging al zichtbaar sinds de coronaperiode, vooral vanaf eind 2022. De trend is zó duidelijk dat we ons serieus zorgen maken.
Waar syfilis jarenlang vooral voorkwam onder mannen die seks hebben met mannen, is dat beeld volledig gekanteld. Sinds de lockdownperiodes zien we een enorme verschuiving. De ziekte komt nu voor bij iedereen: mannen en vrouwen, en opvallend vaak onder jongeren. Wat de specialisten nog ongeruster maakt, is dat jongeren vaak pas in het tweede stadium van de ziekte binnenkomen. In dat stadium verschijnen al symptomen zoals vlekken op de handpalmen en voetzolen, duidelijke tekenen dat de infectie zich door het lichaam verspreidt. Jongeren herkennen de symptomen vaak niet of zoeken te laat hulp.
De situatie blijkt nóg complexer. De dermatoloog ziet namelijk een verontrustende toename van jongeren die met meerdere soa’s tegelijk binnenkomen. Het is geen uitzondering meer dat we twee of drie infecties in één persoon aantreffen. We hebben zelfs gevallen waarbij jongeren met vier verschillende soa’s binnenkomen. De polikliniek van de Dienst Dermatologie is laagdrempelig toegankelijk voor iedereen, ook voor mensen zonder verzekering. Daardoor vangt de dienst een groot deel op van de bevolking die elders geen zorg kan krijgen. Testen is gratis, maar behandelingen zijn dat niet meer. En precies dat zorgt voor problemen, sommige jongeren komen niet terug voor medicijnen omdat ze de kosten niet kunnen betalen. Wat de alarmbellen nog harder doet rinkelen, steeds vaker melden minderjarigen zich aan met soa’s. De jongeren die hier binnenkomen zijn soms nog geen achttien. En dat zijn alleen de gevallen die wél worden gemeld. De werkelijke aantallen liggen waarschijnlijk hoger.
De groep die naar de huisarts gaat, zien wij niet. Maar onder de mensen die wél komen, is de stijging stevig en consistent. De vastgestelde infecties variëren van syfilis, hiv/aids en gonorroe (druiper) tot trichomoniasis. Het probleem is breed en groeiende.
De Dienst Dermatologie probeert al langer het bewustzijn onder jongeren te vergroten. Voorlichtingsactiviteiten op scholen en binnen jongerenorganisaties worden goed ontvangen jongeren luisteren, stellen vragen, en tonen interesse. Veel jongeren onderschatten de risico’s van onbeschermde seks totaal. We horen regelmatig dat jongeren vier tot vijf partners hebben, met wie ze stuk voor stuk onbeschermd seks hebben. Voor hen is dat normaal. Maar het brengt wél enorme gezondheidsrisico’s met zich mee. De dermatologen proberen daarom verder te kijken dan het individuele geval. Bij elke patiënt stellen ze vragen over hun seksuele netwerk. Partners worden, waar nodig, opgeroepen voor onderzoek. Op die manier proberen ze te achterhalen hoe snel en via welke netwerken de infecties zich verspreiden. De explosieve toename van syfilis en andere soa’s onder jongeren is geen losstaand probleem meer, maar een breder maatschappelijk vraagstuk. De combinatie van meer partners, minder bescherming, beperkte financiële middelen, en een groeiend gevoel van onkwetsbaarheid onder jongeren creëert een perfecte storm voor verdere verspreiding. Volgens Sewpersad is het nu het moment om de ernst te erkennen. De trend is reëel, de risico’s zijn enorm en als we niet ingrijpen, zal het alleen maar verder escaleren.
