Op het Onafhankelijkheidsplein kleurden duizenden scholieren recent de stenen in groen, rood, wit en geel en vormden samen de Surinaamse vlag, een levend symbool van trots en belofte, terwijl op een paar honderd meter afstand de werkelijkheid van het landsbestuur zich laat zien in dossiers waar transparantie, vertrouwen en bestaanszekerheid nog hard bevochten moeten worden.
De gymnaestrade groeide uit tot een van de emotionele hoogtepunten van de jubileumviering van de onafhankelijkheid, met jongeren uit alle districten die dagenlang hadden geoefend om in een strakke choreografie eerst de historische vlag en daarna de huidige nationale vlag te laten ontstaan, afgerond met een enorme gouden vijftig in het midden van het plein. Vanaf het bordes spraken president, ministers en parlementsvoorzitter de jeugd toe en riepen op om te studeren, te werken en tegelijk het leven niet te vergeten, met de onderliggende boodschap dat de nieuwe generatie niet alleen toeschouwer mag zijn maar drager van het land. De aanwezigheid van militairen die hielpen bij de organisatie gaf het geheel een extra laag, omdat Defensie zichzelf neerzette als bondgenoot van de jeugd en niet alleen als bewaker van grenzen.
In datzelfde Paramaribo klinkt steeds luider de roep om een bestuur dat het goede voorbeeld geeft, onder meer in het debat over een initiatiefwet die openbaarheid van bestuursinformatie moet vastleggen. De indiener klaagt al geruime tijd dat het voorstel maar niet op de agenda van De Nationale Assemblee komt, ondanks jaren van voorwerk en inspraak uit het maatschappelijk middenveld. De formele route is duidelijk, een voorzitter moet een commissie van rapporteurs laten benoemen en die commissie moet aan de slag, alleen blijft de trein in het station staan. De politicus die het voorstel trekt ziet hierin geen toevallige vertraging meer maar een patroon, omdat dezelfde terughoudendheid eerder al commissievergaderingen lam legde en het onderwerp telkens vooruit schoof. In een land waar gronduitgiftes nog te vaak ondoorzichtig verlopen en burgers informatie moeten los peuteren, wordt openbaarheid niet als luxe gezien maar als basisvoorwaarde voor ontwikkeling.
Tegen deze achtergrond kondigde het staatshoofd in het parlement aan dat de regering onderzoekt hoe verduisterde staatsmiddelen alsnog kunnen worden teruggehaald. Een eerste doorlichting van dossiers en contracten levert volgens haar een beeld op van structurele ontvreemding die veel verder gaat dan eerder werd aangenomen, waardoor het werkelijke tekort van de overheid niet alleen kan worden verklaard door lage inkomsten of externe schulden. De boodschap is dat Suriname mogelijk minder arm zou zijn wanneer publieke middelen niet jarenlang zijn weggevloeid naar particuliere zakken, en dat de juridische gereedschapskist nu volledig op tafel moet komen om te kijken welke sporen nog te volgen zijn. Voor burgers die belasting betalen en voor ondernemers die netjes facturen indienen, is het besef pijnlijk dat dezelfde overheid die om offers vraagt haar eigen huis pas laat begint op te ruimen.
Ook buiten Paramaribo wordt aan de fundamenten van de rechtsstaat getrokken, zo bleek bij een overleg tussen een parlementaire commissie en gaanman Bono Velantie, het traditionele gezag van het Okanisi volk langs de Marowijne en de Lawa. De commissie werkt aan een wet die een eerder akkoord over de grens met Frankrijk moet omzetten in nationale regelgeving, met als technische basis een middellijn door de rivier en afspraken over scheepvaart, baggervergunningen en eilanden. Voor de gemeenschappen die al generaties langs en op het water leven, telt echter het historisch gebruik, waarin de vaargang zich soms verplaatst langs de Franse oever en riviereilanden nooit als Frans grondgebied zijn gezien. De gaanman vroeg daarom nadrukkelijk om sluitende bepalingen in de nieuwe wet die de verworven rechten van Inheemse en Marronvolken beschermen, zodat de ondertekende grens geen lont wordt in een conflict over vaarroutes, visgronden en eilanden.
In de gezondheidszorg zet de regering tegelijk een grote hertekening in gang, met het voornemen om het bedrijf dat verantwoordelijk is voor de geneesmiddelenvoorziening opnieuw een spilfunctie te geven in een geïntegreerd zorgsysteem. Een versterkt Staatsziekenfonds moet in dit model fungeren als centrale financier die premies en middelen bundelt, zodat ziekenhuizen en huisartsen niet langer in een waaier van regelingen en contracten hoeven te opereren. Externe controle moet erover waken dat geld voor zorg niet weglekt en dat de markt voor medicijnen minder chaotisch wordt dan de afgelopen jaren, waarin leveringsproblemen en prijsverschillen regelmatig voor frustratie zorgden. De komende periode wordt neergezet als kantelpunt waarop voorbereidend beleid zich eindelijk moet vertalen in merkbare verbeteringen voor patiënten aan de balie van de apotheek en in de wachtkamer van de huisarts.
