De overheid trekt de teugels aan rond bouwwerken op bermen en het zonder toestemming ombouwen van woningen tot appartementencomplexen. Minister Stephen Tsang van Openbare Werken en Ruimtelijke Ordening (OWRO) heeft aangegeven dat er bij het aantreden van de regering duidelijke afspraken zijn gemaakt, voor bouwen op bermen worden geen vergunningen verstrekt. Toch blijkt uit signalen die het ministerie ontvangt dat dergelijke bouwwerken nog steeds plaatsvinden. Dat roept niet alleen vragen op over de naleving van de regels, maar ook over de controle daarop. Een verbod op papier heeft immers weinig waarde wanneer illegale bouw jarenlang kan doorgaan zonder ingrijpen. Tsang zegt momenteel te laten onderzoeken waar wel en waar geen vergunningen zijn verstrekt. Ook wordt in overleg met de minister van Grondbeleid en Bosbeheer nagegaan welke bermen in het verleden zijn uitgegeven. Die inventarisatie is noodzakelijk, maar legt tegelijkertijd een zwakke plek bloot in het ruimtelijk beleid, zolang niet duidelijk is welke gronden en bermen zijn uitgegeven en onder welke voorwaarden, blijft effectieve handhaving moeilijk. Voor personen die zonder toestemming op een berm hebben gebouwd, zal de consequentie volgens Tsang duidelijk zijn, het bouwwerk moet worden afgebroken.
Daarmee wordt een belangrijke grens getrokken. Publieke ruimte is geen privégrond en mag niet zonder meer worden gebruikt voor commerciële of particuliere doeleinden. Vooral in stedelijke gebieden is het probleem zichtbaar. Bermen hebben niet alleen een verkeerskundige functie, maar zijn ook van belang voor afwatering, nutsvoorzieningen, voetgangers en de toekomstige inrichting van wegen. Wie daarop bouwt, beperkt niet alleen de openbare ruimte, maar kan ook problemen veroorzaken voor infrastructuur en bereikbaarheid. Tegelijkertijd wijst Tsang op een ander aspect dat in de praktijk gemakkelijk over het hoofd wordt gezien, een bouwvergunning van OWRO is niet automatisch voldoende wanneer een woning wordt omgebouwd tot meerdere zelfstandige appartementen. Zodra sprake is van het ontplooien van economische activiteiten, is volgens de minister ook een vergunning van het ministerie van Economische Zaken, Ondernemerschap en Technologische Innovatie (EZOTI) vereist. Dat betekent dat een eigenaar die een bestaande woning verbouwt tot een appartementencomplex niet kan volstaan met uitsluitend toestemming voor de bouwkundige werkzaamheden.
De aard en omvang van het gebruik veranderen immers. Een woning krijgt een andere functie en wordt onderdeel van een economische activiteit, met mogelijk gevolgen voor verkeer, parkeren, brandveiligheid, nutsvoorzieningen, afvalverwerking en de leefbaarheid van de omgeving. Juist daar ligt een belangrijk aandachtspunt voor de overheid. Vergunningverlening mag geen administratieve formaliteit worden waarbij verschillende ministeries ieder afzonderlijk naar slechts een deel van een bouwproject kijken. Wanneer een woning verandert in een appartementencomplex, moet er sprake zijn van een integrale beoordeling. Bouwtechnische toestemming, grondgebruik en economische exploitatie moeten op elkaar aansluiten. De aangekondigde controles kunnen daarom meer opleveren dan alleen een inventarisatie van illegale bouwwerken. Ze kunnen ook zichtbaar maken waar het vergunningensysteem tekortschiet en waar overheidsinstanties onvoldoende informatie met elkaar delen. De oproep van OWRO is, wie bouwt zonder de vereiste toestemming, loopt het risico het bouwwerk weer te moeten afbreken. Maar geloofwaardige handhaving vereist vervolgens ook dat de overheid consequent optreedt, ongeacht de eigenaar, locatie of omvang van het bouwwerk. Het tegengaan van illegale bouw begint uiteindelijk niet bij de sloop van een eenmaal opgetrokken pand, maar bij een vergunningensysteem dat vooraf duidelijk is, onderling wordt afgestemd en daadwerkelijk wordt gecontroleerd. Alleen dan kan worden voorkomen dat publieke ruimte een stukje wordt toegeëigend en woningen zonder de juiste toestemming veranderen in commerciële appartementencomplexen.
Volg Ko’W’ Checking voor nieuws, data en meer gesprekken over samenleving, ondernemerschap, leiderschap en ontwikkeling, op de Facebookpagina, TIKTOK en Youtube kanaal. Voor alle nieuws uit Suriname en de wereld check: www.kowchecking.com
